| YouTube Channel

स्फुरणं (sphuraNaM)

 
Apte 1890
English
स्फुरणं [स्फुर्-ल्युट्] 1 Throbbing, quivering, trembling (in general).
2 Throbbing or quivering of certain parts of the body (indicating good or bad luck).
3 Breaking forth, arising, starting into view.
4 Gleaming, flashing, glittering, shining, twinkling.
5 Flashing on the mind, crossing the memory.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्फुरणं,
क्ली,
 (स्फुर + ल्युट् ।) किञ्चिच्चलनम् ।इति भरतः ॥
तत्पर्य्यायः । स्फरणम् २ । इत्य-मरः । ३ । २ । ९ ॥
स्फुलनम् ३ स्फोरणम् ४स्फुरः ५ स्फुरणा ६ स्फारणम् ७ । इति तट्टीका ॥
स्फूर्त्तिः । इति शब्दरत्नावली ॥
* ॥
अङ्ग-स्फुरणस्य शुभाशुभफलं यथा, --“ब्रूमौऽधुनाङ्गस्फुरितस्य सम्यक्प्रत्येकमव्यक्तफलप्रभावम् ।सर्व्वत्र यत्रावनते स्वदेहा-दुत्पद्यते कर्म्मविपाकसंवित् ॥
मूर्द्ध्नि स्फुरत्याशु पृथिव्यवाप्तिःस्थानप्रवृद्धिश्च ललाटदेशे ।भ्रूघ्राणमध्ये प्रियसङ्गमः स्यात्नासाक्षिमध्ये च सहायलाभः ॥
दृगन्तमध्यस्फुरणेऽर्थलाभोत्-कण्ठौ क्रमाद्विस्फुरिते दृगादौ ।जयो दृशाधः स्फुरणे रणः स्यात्प्रियश्रुतिः स्यात् स्फुरिते च कर्णे ॥
योषित्समृद्धिः स्फुरिते च गण्डेघ्राणे तु सौमुख्यमुदौ भवेताम् ।भोज्येष्टसङ्गावधरोर्द्ध्वयोश्चस्कन्धे गले भोगविवृद्धिलाभौ ॥
स्पन्दो भुजस्येष्टसमागमायस्पन्दः करस्य द्रविणाप्तहेतुः ।स्पन्दश्च पृष्ठस्य पराजयायस्पन्दो जयायोरसि मानवानाम् ॥
पार्श्वप्रकम्पे विषयस्य लाभःकटिप्रकम्पे तु बलप्रमोदौ ।नाभिप्रकम्पे निजदेशलाभःधनर्द्धिबन्धुश्च भ्रुवि प्रकम्पे ॥
दुःखं धनान्तं हृदयस्य कम्पेस्फिक्पायुकम्पेऽपि च वाहनाप्तिः ।वराङ्गकम्पे वरयोषिदाप्ति-र्मष्के सकम्पे तनयस्य जन्म ॥
वस्तौ सकम्पे युवतिप्रवृत्तिःदोषश्च कम्पे पुनरूरुपृष्ठे ।उरः पुनः स्यात् सुसहायलाभःस्याज्जानुकम्पे त्वचिरेण सिद्धिः ॥
जङ्घाप्रकम्पे निजदेशनाशःस्थानाप्तिरुष्ट्रश्चरणस्य कम्पे ।यात्रा सलाभाङ्घ्रितलप्रकम्पेपुंसां सदा दक्षिणदेहभागे ॥
स्त्रीणाञ्च वामावयवे प्रजातःस्पन्दः फलानि प्रदिशत्यवश्यम् ॥
”इति वसन्तराजशाकुने नरेङ्गितेऽङ्गस्फुरण-प्रकरणं चतुर्थम् ॥