| YouTube Channel

स्फीत (sphIta)

 
शब्दसागरः
English
स्फीत
mfn.
 (-तः-ता-तं)
1. Much, many.
2. Swollen, enlarged.
3. Suc-
cessful, prosperous, risen in rank or fortune.
4. Affected by here-
ditary disease.
E.
 स्फायी to swell,
aff.
 क्त
also स्फात.
Capeller Eng
English
स्फीत
a.
 fat, swollen, large, thick
thriving, prosperous
numerous, abundant
richly endowed with, full of (instr. or —°).
Yates
English
स्फीत (तः-ता-तं)
a. Idem
swollen
prosperous.
Spoken Sanskrit
English
स्फीत - sphIta -
adj.
 - fat
स्फीत - sphIta -
adj.
 - thick
स्फीत - sphIta -
adj.
 - big
स्फीत - sphIta -
adj.
 - bulky
स्फीत - sphIta -
adj.
 - abundant
स्फीत - sphIta -
adj.
 - much
स्फीत - sphIta -
adj.
 - enlarged
स्फीत - sphIta -
adj.
 - successful
स्फीत - sphIta -
adj.
 - abounding in
स्फीत - sphIta -
adj.
 - many
स्फीत - sphIta -
adj.
 - dense
स्फीत - sphIta -
adj.
 - rich
स्फीत - sphIta -
adj.
 - heavy
स्फीत - sphIta -
adj.
 - well off
स्फीत - sphIta -
adj.
 - cold
स्फीत - sphIta -
adj.
 - prosperous
स्फीत - sphIta -
adj.
 - full of
स्फीत - sphIta -
adj.
 - thriving
स्फीत - sphIta -
adj.
 - affected by hereditary disease
स्फीत - sphIta -
adj.
 - numerous
स्फीत - sphIta -
adj.
 - flourishing
स्फीत - sphIta -
adj.
 - swollen
Wilson
English
स्फीत
mfn.
 (-तः-ता-तं)
1 Much, many.
2 Swollen, enlarged.
3 Successful, prosperous, risen in rank or fortune.
4 Affected by hereditary disease.
E.
 स्फायी to swell,
aff.
 क्त
also स्फात.
Apte
English
स्फीत [sphīta], p. p. [स्फाय्-क्त स्फीभावः]
Swollen, increased
अनुजनिधनस्फीताच्छोकादतिप्रणयाच्च तत्
Ve.*
 5.4.
Fat, thick, big, large, bulky.
Many, numerous, much, copious, plentiful, abundant.
Delighted, joyful.
Pure
मृद्वीका रसिता सिता समशिता स्फीतं निपीतं पयः
Bv.*
 4.13.
Successful, prosperous, thriving.
Affected by hereditary disease.
Dilated
कौतूहलात् स्फीततरैश्च नेत्रैः Bu. Ch.3.1. (स्फीतीकृ means 'to augment or enlarge'.)Comp. -नितम्बा having full buttocks.
Apte 1890
English
स्फीत p. p. [स्फाय्-क्त स्फीभावः] 1 Swollen, increased
Ve. 5. 40.
2 Fat, thick, big, large, bulky.
3 Many, numerous, much, copious, plentiful, abundant.
4 Delighted, joyful.
5 Pure
Bv. 4. 13.
6 Successful, prosperous, thriving.
7 Affected by hereditary disease. ( स्फीतीकृ means ‘to augment or enlarge’).
Monier Williams Cologne
English
स्फीत a
mfn.
 swollen, enlarged,
Bhpr.
thriving, flourishing, successful, prosperous, rich, well off, abounding in, full of (instr. or comp. ),
MBh.
Kāv.
&c.
heavy (with rain, as a cloud), Mṛcch.
dense (as smoke),
Mālatīm.
much, abundant, many, numerous,
MBh.
R.
&c.
cold,
L.
affected by hereditary disease,
W.
स्फीत b, स्फीति. See col. 1.
Monier Williams 1872
English
स्फीत, अस्, आ, अम्, swollen, enlarged, bulky, fat,
big, large, thick
much, abundant, many, numerous
successful, prosperous
affected by hereditary disease.
—स्फीत-ता, f. bulkiness, enlargement
prosperity,
successful progress.
—स्फीती-कृ, cl. 8. P. -करोति,
&c., to enlarge, augment.
स्फीत स्फीत, स्फीति। See above.
Macdonell
English
स्फीत sphī-ta, pp. √ sphāy: -tā,
f.
 welfare, 🞄flourishing condition.
Hindi
Hindi
(विशे) समृद्ध
Apte Hindi
Hindi
स्फीत
वि* - "स्फाय्+क्त, स्फीभावः"
" बढ़ा हुआ, फूला हुआ"
L R Vaidya
English
sPIta {% a. (f. ता) %} 1. Swollen, increased, fat, thick, big
2. much, abundant, many, numerous
3. successful, prosperous
4. affected by hereditary disease.(स्फीतीकृ ‘to enlarge, to augment.’)
Bopp
Latin
स्फीत v. स्फाय्.
Kridanta Forms
Sanskrit
स्फाय् (स्फा꣡यीँ॒ वृद्धौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = स्फायनम्
अनीयर् = स्फायनीयः - स्फायनीया
ण्वुल् = स्फायकः - स्फायिका
तुमुँन् = स्फायितुम्
तव्य = स्फायितव्यः - स्फायितव्या
तृच् = स्फायिता - स्फायित्री
क्त्वा = स्फायित्वा
ल्यप् = प्रस्फाय्य
क्तवतुँ = स्फीतवान् - स्फीतवती
क्त = स्फीतः - स्फीता
शानच् = स्फायमानः - स्फायमाना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 उच्छून, उत्पीन, उत्फुल्ल, उद्वृत्त, परिस्फीत, पीन, प्रशून, प्रवृद्ध, शून, स्फीत
adjective
यद् तस्य सामान्यात् आकारात् वर्धते।
"सङ्गीता उच्छूनस्य मुखस्य चिकित्सायै वैद्यस्य समीपं गच्छति।"
Synonyms:
 शीतल, अनुष्ण, अनुष्णक, शीकर, शिशिर, सुषिक, सेभ्य, स्फीत
adjective
यद् उष्णं नास्ति।
"पथिकः नद्याः शीतलं जलं पिबति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rgyas
१) आवृत २) उरु ३) कलिल ४) चित ५) पीन ६) पूर्ण ७) पूर्यमाण ८) फुल्लित ९) बोधित १०) विकसित ११) विरूढि १२) विस्तर १३) व्यास १४) स्फीत १५)
che ba
१) अतिमात्र २) अधिक ३) अधिमात्र ४) उरु ५) औदारिक ६) पृथु ७) बहु ८) बहल ९) बृहत् १०) महत् ११) महा १२) माहात्म्य १३) वृह १४) श्रेय १५) स्थूल १६) स्फीत १७)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्फीतः, त्रि, (स्फाय + क्तः । “स्फायः स्फी निष्ठा-याम् ।” ६ । १ । २२ । इति धातोः स्फी ।)वर्द्धितः । यथा, --“स्फीतान् जनपदांस्तत्र पुरग्रामव्रजाकरान् ।खेटखर्व्वटवाटीश्च वनान्युपवनानि च ॥
”इति श्रीभागवते । १ । ६ । ११ ॥
“स्फीतान् समृद्धान् देशान् । तत्र तस्यां दिशि ।पुरग्रामव्रजाकरान् तत्र पुराणि राजधान्यः ।ग्रामा भृगुप्रोक्ताः ।‘विप्राश्च विप्रभृत्याश्च यत्र चैव वसन्ति ते ।स तु ग्राम इति प्रोक्तः शूद्राणां वास एव चेति ॥
’व्रजा गोकुलानि । आकरा रत्नाद्युत्पत्ति-स्थानानि । तान् । खेटाः कर्षकग्रामाः ।खर्व्वठाः गिरितटग्रामाः । भृगुप्रोक्ता वा ।‘एकतो यत्र तु ग्रामो नगरं चैकतः स्थितम् ।मिश्रन्तु खर्व्वटं नाम नदीगिरिसमाश्रयमिति ॥
’वाट्यः पूगपुष्पवाढ्यस्ताः । वनानि स्वतः सिद्ध-वृक्षाणां समूहाः । उपवनानि रोपितवृक्षाणांसमूहाः तानि च ।” इति तट्टीकायां श्रीधर-स्वामी ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
स्फीत
त्रि०
 स्फाय--क्त स्फीभावः । १ वृद्धे २ समृद्धे च ।
Capeller
German
स्फीत (s. स्फाय्) üppig, wohlhabend,
blühend, reichlich vorhanden
reich an,
voll von (Instr. o. —°).
Burnouf
French
स्फीत स्फीत (pp. de स्फाय्) gros, devenu gras,
enflé
accru
au fig. fortuné, qui a réussi
nombreux,
abondant.
Stchoupak
French
स्फीत-
(स्फा-) a. v. prospère, florissant, riche, plein de
(instr. ifc.)
pur (?)
lourd de pluie (nuage)
épais (fumée)
abondant,
nombreux
-ई-कृत- a. v. accru.