| YouTube Channel

स्फर् (sphar)

 
शब्दसागरः
English
स्फर् r. 6th cl. (स्फरति)
1. To throb, to beat, to tremble.
2. To move.
3. To be manifest: see स्फुर्.
Capeller Eng
English
स्फर्
C.
स्फारयति,
pp.
स्फारित (q.v. ) open widely,
spread, expand, divulge,
w.
धनुस् etc. bend the bow, shoot off.
—वि =
S.
Cf. विस्फारित.
Yates
English
स्फर् स्फरति 6.
a. To shake
to
move
to be apparent.
Apte
English
स्फर् [sphar], See स्फुर्.
Apte 1890
English
स्फर् See स्फुर्.
Monier Williams Cologne
English
स्फर्
cl.
6.
P.
स्फरति,
=
(and v.l. for) स्फुर् (q.v.) :
Caus.
स्फारयति to expand, open or diffuse widely (See below)
to bend, discharge (a bow),
R.
Monier Williams 1872
English
स्फर् स्फर् = rt. स्फुर्, and serving as
the form of its Caus. स्फारयति, &c.,
see स्फुर्, वि-स्फुर्।
Macdonell
English
स्फर् SPHAR, cs. sphāraya, P. open wide
🞄bend, discharge (a bow): pp. sphārita, 🞄opened wide (eyes)
widely diffused (splendour). 🞄vi, cs. open wide
draw, discharge 🞄(a bow): pp. opened wide (eyes)
exhibited, 🞄displayed.
Benfey
English
स्फर् स्फर्, see स्फुर्।
Apte Hindi
Hindi
स्फर्
तुदा* पर* - -
"थरथराना, फरकना"
स्फर्
तुदा* पर* - -
"हिलना, कांपना, लरजना, थरथराना"
स्फर्
तुदा* पर* - -
"खसोटना, संघर्ष करना, विक्षुब्ध होना"
स्फर्
तुदा* पर* - -
"कूच करना, फेंकना, आगे उछालना"
स्फर्
तुदा* पर* - -
"पीछे की ओर उछालना, पलट कर आना"
स्फर्
तुदा* पर* - -
"उछालना, फूट निकलना, उद्गत होना, उठना"
स्फर्
तुदा* पर* - -
"दृष्टिगोचर होने लगना, दिखाई देने लगना, प्रकट होने लगना, स्पष्ट दिखाई देना, प्रदर्शित होना"
स्फर्
तुदा* पर* - -
"दमक उठना, जगमगाना, चिंगारी उठना, चमकना, झलकना, टिमटिमाना"
स्फर्
तुदा* पर* - -
"चमकना, विशिष्टता दिखाना, प्रमुख होना"
स्फर्
तुदा* पर* - -
"अचानक मन में फुरना, अकस्मात स्मृति में आना"
स्फर्
तुदा* पर* - -
थरथराते हुए चलना
स्फर्
तुदा* पर* - -
"खरोंचना, नष्ट करना"
स्फर्
"तुदा* उभ*, प्रेर* " - -
थरथराना
स्फर्
प्रेर* - -
"चमकाना, जगमगाना"
स्फर्
प्रेर* - -
"फेंकना, डाल देना"
L R Vaidya
English
sPar {% vi. %} The same as स्फुर् q.v.
Bopp
Latin
स्फर् 6. P. i. q. स्फुर् praef. वि Caus.
1) vibrare. MAH. 1.
6442.: विस्फारयन् धनुः.
2) micare facio, ardere facio.
R. Schl. I. 54. 19.: क्रोधविस्फारितेक्षणः
MAH. 3. 404.
Kridanta Forms
Sanskrit
स्फर् (स्फ꣡रँ꣡ सञ्चलने इत्यन्ये - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् = स्फरणम्
अनीयर् = स्फरणीयः - स्फरणीया
ण्वुल् = स्फारकः - स्फारिका
तुमुँन् = स्फरितुम्
तव्य = स्फरितव्यः - स्फरितव्या
तृच् = स्फरिता - स्फरित्री
क्त्वा = स्फरित्वा
ल्यप् = प्रस्फर्य
क्तवतुँ = स्फरितवान् - स्फरितवती
क्त = स्फरितः - स्फरिता
शतृँ = स्फरन् - स्फरन्ती / स्फरती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
स्फर्
मूलधातुः:
स्फर
धात्वर्थः:
स्फुरणे
गणः:
तुदादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
स्फरति
अनुबन्धादिविशेषः:
कुटादिः
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
स्फर् *durchdringen, sich verbreiten über (Akk.), Mahāvy. 69 (स्फरित्वा zu lesen). Mit °अव Kaus. schwellen machen, S II, 23, 1. Mit परि Kaus. *ganz erfüllen, Mahāvy. 85.
Capeller
German
स्फर्, Caus. स्फारयति auseinanderziehen,
spannen (den Bogen), aufreißen, öffnen,
verbreiten. वि dass.
Grassman
German
√sphar, siehe sphur.
√sphur, √sphar [Cu. 〔389〕], 1〉 wegstossen [A.] mit dem Fusse [I.]
2〉 auch ohne Instr.
3〉 mit upári in die Höhe springen (von Würfeln).
Mit ánu fortschnellen śarám anusphurám AV. 1, 2, 3.
ápa wegstossen, sich entziehen (von der Milchkuh, die keine Milch geben will, vgl. án-apasphur u. s. w.).
nís 1〉 fortstossen, wegschleudern [A.] von [Ab.]
2〉 auch ohne Abl.
prá sich heftig hin und her bewegen.
práti zurückstossen [A.].
hinwegschnellen, auseinanderjagen [A.]
vgl. viṣphulíṅga.
Stamm sphurá:
-anti 3〉 {860, 9} (akṣā́sas).
-at 1〉 mártam padā́ kṣúmpam iva {84, 8}.
-ā́n [dreisilbig ‒] ánu gā́vas ṛjipyám {508, 11}.
-a práti áṃhas {299, 14}.
Impf. ásphura [betont nur {203, 12}]:
-as nís 1〉 vṛtrám dhánubhyas {623, 19}.
-at 2〉 rauhiṇám {203, 12}. nís 2〉 vṛtrám {202, 9}.
Aor. spharī:
-īs ápa {502, 14} sárasvati mā́‿ápa páyasā mā́ nas ā́ dhak.
Part. sphurát [vgl. án-apasphurat]:
-án pra {605, 2} yád émi iva dṛ́tis dhmātás.
-ántī [du. f.] vi ā́rtnī́ ime amítrān {516, 4}.
Verbale sphúr:
in apa-sphúr, án-apasphur.
Burnouf
French
*स्फर् स्फर्, cf. स्फुर्। -- स्फारयामि 10,
brandir.
Stchoupak
French
स्फर्-
-स्फारयति (स्फारित-) -- tendre (l'arc)
étendre
v.
-स्फुर्-।