| YouTube Channel

स्पृध् (spRdh)

 
Capeller Eng
English
1 स्पृध् स्प॑र्धते (°ति) contend, emulate, strive
(instr. ±सह or
acc.
 of
pers.
 &
loc.
 of th.). — अधि, प्र, प्रति,
वि & सम् =
S.
2 स्पृ॑ध्
f.
 contest
rival, foe.
Spoken Sanskrit
English
स्पृध् - spRdh -
adj.
 - emulous
स्पृध् - spRdh -
adj.
 - vying with
स्पृध् - spRdh -
f.
 - battle
स्पृध् - spRdh -
f.
 - competition
स्पृध् - spRdh -
f.
 - contest
स्पृध् - spRdh -
f.
 - adversary
स्पृध् - spRdh -
f.
 - fight
स्पृध् - spRdh -
f.
 - rival
स्पृध् - spRdh -
m.
 - enemy
स्पृध् - spRdh -
m.
 - desirous of
स्पृध् - spRdh -
m.
 - see also spardh
स्पृध् - spRdh -
m.
 - see also spardh
स्पूर्ध् - spUrdh - collateral of spardh
Apte
English
स्पृध् [spṛdh],
m.
 A rival, enemy
तयोः स्पृधोस्तिग्मगदाताङ्गयोः
Bhāg.*
 3.18.19.
f.
 Contest, fight.
Monier Williams Cologne
English
स्पृध् a (or स्पर्ध्
cf.
 √ स्पृह्)
cl.
 1. Ā. (Dhātup. ii, 2) स्प॑र्धते (mc. also
P.
 °ति
Subj. [प्र॑] -स्पूर्ध॑न्,
RV.
 vi, 67, 9
pf. पस्पृधे॑, °धान॑, अ॑पस्पृधेथाम्,
RV.
पस्पर्ध,
MBh.
&c.
aor.
 अस्पृध्रन्, स्पृधान्द्,
RV.
 : अस्पर्धिष्ट
Gr.
fut. स्पर्धिता, स्पर्धिष्यते, ib.
inf.
 स्प॑र्धितुम्,
AV.
Br.
स्पूर्ध॑से,
RV.
ind.
p.
 -स्पृ॑ध्य, ib.),
to emulate, compete, rival, vie or cope with (instr. with and without सह, or
acc.
 ), contend or struggle for (loc. ),
RV.
&c.
&c.
 :
Caus.
 स्पर्धयति
Gr.
 :
Desid.
 पिस्पर्धिषते, ib. :
Intens.
 पास्पर्ध्यते, पास्पर्द्धि, ib. (अपास्पाः,
Pāṇ.
 viii, 3, 14, Sch.)
स्पृ॑ध् b
f.
 contest, competition, battle, fight,
RV.
a rival, adversary, ib.
स्पृ॑ध्
m.
 a rival, enemy,
BhP.
स्पृ॑ध्
mfn.
 emulous, vying with (comp. ), ib.
स्पृ॑ध्
m.
 desirous of ib.
स्पृध् c See √ स्पर्ध्, col. 2.
Monier Williams 1872
English
स्पृध् 1. स्पृध्, a Vedic form of rt. स्पर्ध्,
col. 2 (e. g. अस्पृध्रन्, they strove toge-
ther, Ṛg-veda VII. 56, 3
पस्पृध्रे = पस्पृ-
धिरे
पस्पृधाते = मिथः स्पर्धेते, Ṛg-veda
VII. 104, 12).
2. स्पृध्, त्, त्, त्, one who contends or fights
(त्),
f. battle, fight (in Naigh. II. 17. स्पृधः is enume-
rated among the सङ्ग्राम-नामानि).
Macdonell
English
स्पृध् SPṚDH, Ⅰ. Ā. (P. metr.) spárdha, 🞄emulate, compete, vie, with (ac., in. ± 🞄saha)
race
struggle for (lc.): pp. spardhita, 🞄w. act. and ps. mg. pra, vie with (in. , lc.), 🞄in (lc.).
स्पृध् spṛdh,
f.
 (RV.) conflict
rival, adversary
🞄m. (P.) rival: —°
a.
 (P.) vying with
🞄desiring.
Lanman
English
√spṛdh (spárdhate
paspṛdhé
spardhitá
spárdhitum). contest the precedence
among one another
emulate
strive.
spṛ́dh, f. rival
opponent
foe.
[√spṛdh.]
Capeller
German
स्पृ॑ध्
f.
 Nebenbuhler, Feind.
Grassman
German
√spṛdh, √spūrdh, erweitert aus spṛ, 1〉 kämpfen, sich den Vorrang streitig machen
2〉 kämpfen mit [I.]
3〉 kämpfen, um [A.]
4〉 wetteifern
5〉 eifern um, ringen, streben nach [D., L.].
Mit prá sich in Streit einlassen.
ádhi eifern um, streben nach [L.].
ví wetteifern s. víṣpardhas.
Stamm I. spárdha:
-ante 1〉 {601, 2} (devahū́ye). — 5〉 ávase {455, 3} (rā́yas). — ádhi asmin dhíyas sū́rie ná víśas {806, 1}.
Stamm II. spūrdhá:
-án prá vām {508, 9} (dreisilbig ⏑ ‒ ⏑).
Perf. paspṛdh:
-dhāte 1〉 sát ca ásat ca vácasī {620, 12}.
-dhre ádhi índre {475, 1} (stutáyas).
Aor. ápaspṛdha:
-ethām 3〉 yád {510, 8} (índras ca viṣṇo).
Aorist aspṛdh:
-dhran 1〉 śyenā́s {572, 3}. — 5〉 divás śárdhāya {507, 11} (manīṣā́s, ā́pas ná).
Part. spárdhamāna [von Stamm I.]:
(-am) 1〉 (índram) SV.-Variante für krákṣamāṇam {685, 11}.
-ās [m.] 2〉 yájvabhis {33, 5} (áyajvānas).
-ā [f.] 1〉 sénā (_{929, 14}).
-e [du. f.] 1〉 mithatī́ {609, 15}.
(-ās) [N. p. f.] kṣitáyas SV. 〔1, 4, 1, 5, 6〕.
Part. Perf. paspṛdhāná:
-ám 3〉 sū́rie {61, 15} (étaśam).
-ā́sas [m.] 4〉 makhā́s {119, 3} (mithás).
-ébhyas [D.] 5〉 sū́riasya sātaú {210, 4}.
-ā́sas [f.] 4〉 gíras {534, 3}.
Part. Aor. spṛdhāná:
-ám 1〉 (agním) {265, 4}.
Infin. spūrdhás:
-áse 5〉 kṣáye maghónaam {418, 4} (vgl. vṛdháse V. _{418, 5}).
Verbale spṛ́dh:
siehe das folgende und pari-spṛ́dh.
spṛ́dh, f., 1〉 Kampf
2〉 Gegner, Feind.
-ṛdhí 1〉 {598, 9}.
-ṛ́dhas [N. p.] 2〉 {708, 6}
{926, 12}.
-ṛ́dhas [A. p.] 2〉 {8, 3}
{174, 5}
{179, 3}
{202, 19}
{398, 7}
{409, 6}
{446, 6}
{447, 6}
{461, 9}
{466, 2}. _{466, 9} 〰 mithatī́s ádevīs
{486, 18}
{490, 15} (ádevīs)
{634, 13}
{701, 32}
{708, 5}
{719, 5}
{732, 1}
{844, 9}
{939, 4}
{993, 2}.
-ṛdhā́m 2〉 tarutā́ram {119, 10}
sahodā́s {174, 10}.
Stchoupak
French
स्पृध्-
m.
 rival, ennemi
a. ifc. émule de
qui aspire à.