| YouTube Channel

स्पर्ध् (spardh)

 
Apte
English
स्पर्ध् [spardh], 1 Ā. (स्पर्धते)
To contend or vie with, emulate, rival, compete, be equal with
अस्पर्धिष्ट च रामेण
Bk.*
 15.65
कस्तैस्सह स्पर्धते
Bh.*
 2.16.
To challenge, defy, bid defiance to.
Apte 1890
English
स्पर्ध् {c1c} A. (स्पर्धते) 1 To contend or vie with, emulate, rival, compete, be equal with
अस्पर्धिष्ट च रामेण Bk. 15. 65
कस्तैस्सह स्पर्धते Bh. 2. 16.
2 To challenge, defy, bid defiance to.
Monier Williams Cologne
English
स्पर्ध् (or स्पृध्
cf.
 √ स्पृह्)
cl.
 1. Ā. (Dhātup. ii, 2) स्प॑र्धते (mc. also
P.
 °ति
Subj. [प्र॑] -स्पूर्ध॑न्,
RV.
 vi, 67, 9
pf. पस्पृधे॑, °धान॑, अ॑पस्पृधेथाम्,
RV.
पस्पर्ध,
MBh.
&c.
aor.
 अस्पृध्रन्, स्पृधान्द्,
RV.
 : अस्पर्धिष्ट
Gr.
fut. स्पर्धिता, स्पर्धिष्यते, ib.
inf.
 स्प॑र्धितुम्,
AV.
Br.
स्पूर्ध॑से,
RV.
ind.
p.
 -स्पृ॑ध्य, ib.),
to emulate, compete, rival, vie or cope with (instr. with and without सह, or
acc.
 ), contend or struggle for (loc. ),
RV.
&c.
&c.
 :
Caus.
 स्पर्धयति
Gr.
 :
Desid.
 पिस्पर्धिषते, ib. :
Intens.
 पास्पर्ध्यते, पास्पर्द्धि, ib. (अपास्पाः,
Pāṇ.
 viii, 3, 14, Sch.)
Monier Williams 1872
English
स्पर्ध् स्पर्ध् (connected with rt. स्पृह्,
q. v.
the older form seems to have been
स्पृध्, q. v.), cl. 1. A. (ep. also P.) स्पर्धते
(-ति), पस्पर्धे, स्पर्धिष्यते, अस्पर्धिष्ट,
स्पर्धितुम्, to contend or compete with, contest,
vie with, emulate, rival, be equal with
to envy
to
challenge, defy, bid defiance to: Pass. स्पर्धते,
Aor. अस्पर्धि: Caus. स्पर्धयति, Aor. अप-
स्पर्धत्, &c.: Desid. पिस्पर्धिषते: Intens. पा-
स्पर्ध्यते, पास्पर्द्धि
[cf. Goth. spauards
Old Germ. spurt
Angl. Sax. spyrd.]
Benfey
English
स्पर्ध् स्पर्ध् (i. e. स्पृ-धा),
i. 1, Ātm. (in epic poetry also Par.,
MBh. 5, 170),
1. To contend with, to
contest, MBh. 1, 205.
2. To emulate,
to vie, Pañc. v. d. 50
to envy,
Rām. 2, 60, 65, Seramp.
3. To be
equal, MBh. 1, 4991. स्पर्धित, Con-
tended with, envied, defied. -- With बि
वि, To vie, MBh. 1, 1088. -- Cf. Goth.
spaurds
A.S. spyrd
O.H.G. spurt,
stadium (originally certamen)
probably
also A.S. flit, ge-flit, strife
see स्पृह्।
Apte Hindi
Hindi
स्पर्ध्
भ्वा* आ* - -
"स्पृह करना, होड़ लगाना, मुकाबला करना, प्रतिद्वन्द्विता करना, प्रतियोगिता करना"
स्पर्ध्
भ्वा* आ* - -
"ललकारना, चुनौति देना, उपेक्षा करना"
L R Vaidya
English
sparD {% vi. 1A (pres. स्पर्धते) %} 1. To contend with, to vie with, to emulate, to rival, to be equal with, तान्प्रति मानमुज्झत नृपाः कस्तैस्सह स्पर्धते Bhartr.ii.16
2. to challenge, to defy, to bid defiance.With प्रति-, to bid defiance.
Bopp
Latin
स्पर्ध् 1. A. interdum P.
1) aemulari, certare, contendere, c.
instr. A. 7. 17.: स्पर्धमाना इवा ऽस्माभिः
MAH. 3. 744.:
मया स्पर्धन्ति. -- Etiam adjectâ praep. सह. MAH. 2.
485.: सह शक्रेण स्पर्धते.
2) aequare, aequalem esse, c.
acc. MAH. 3. 15292.: राजसूयङ् क्रतुश्रेष्ठं स्पर्धत्य् एष
महाक्रतुः
1. 205. 4991.
c. वि aemulari. MAH. 1. 1088. 4346.
Kridanta Forms
Sanskrit
स्पर्ध् (स्प꣡र्धँ॒ सङ्घर्षे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = स्पर्धनम्
अनीयर् = स्पर्धनीयः - स्पर्धनीया
ण्वुल् = स्पर्धकः - स्पर्धिका
तुमुँन् = स्पर्धितुम्
तव्य = स्पर्धितव्यः - स्पर्धितव्या
तृच् = स्पर्धिता - स्पर्धित्री
क्त्वा = स्पर्धित्वा
ल्यप् = प्रस्पर्ध्य
क्तवतुँ = स्पर्धितवान् - स्पर्धितवती
क्त = स्पर्धितः - स्पर्धिता
शानच् = स्पर्धमानः - स्पर्धमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 स्पर्ध्
मूलधातुः:
 स्पर्ध
धात्वर्थः:
 सङ्घर्षे (पराभिभवेच्छा)
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 स्पर्धते
Capeller
German
स्पर्ध्, स्प॑र्धते wetteifern, streiten, sich bewerben
um (Loc.). अधि, प्र, वि u. सम्
= Simpl.
Burnouf
French
*स्पर्ध् स्पर्ध्। स्पर्धे 1
p. पस्पर्धे
etc.
Rivaliser, lutter, vouloir égaler, i.
Egaler: अस्मान् एकः
स्पर्धते il nous égale à lui seul.
स्पर्धयामि c.
Stchoupak
French
स्पर्ध्-
{%-spardhate (-ti)
paspardha
spardhita- %} -- rivaliser,
être en compétition (avec, instr. avec ou sans {%-saha
%} pour, loc.)
jalouser, envier (gén. dat.)
a. v. qui rivalise, qui envie, etc.
avec qui
on (instr.) est entré en compétition, défié, provoqué.