| YouTube Channel

स्नायुः (snAyuH)

 
Apte
English
स्नायुः [snāyuḥ], [स्नाति शुध्यति दोषो$नया स्ना-उण् Tv.]
A tendon, muscle, sinew
स्वल्पं स्नायुवसावशेषमलिनं निर्मांसमप्यस्थि गोः
Bh.*
 2.3.
The string of a bow.
An eruption on the skin of the extremities
also
स्नायुक.
Comp.
 -अर्मन्
n.
 a kind of disease of the eyes. -बन्धः a bowstring. -मर्मन् the joint of a sinew. -स्पन्दः pulse.
Apte 1890
English
स्नायुः [स्नाति शुध्यति दोषोऽनया स्नाउण् Tv.] 1 A tendon, muscle, sinew
स्वल्पं स्नायुवसावशेषमलिनं निर्मांसमप्यस्थि गोः Bh. 2. 30.
2 The string of a bow.
Comp.
अर्मन् n. a kind of disease of the eyes.
Apte Hindi
Hindi
स्नायुः
पुं*
 - स्नाति शुध्यति दोषोऽनया - स्ना + उण्
"कंडरा, पेशी, नस"
स्नायुः
पुं*
 - स्नाति शुध्यति दोषोऽनया - स्ना + उण्
धनुष की डोरी
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 स्नायुः, स्नायु
noun
दृढस्य तन्तुमययोजकस्य ऊतकस्य सा निबन्धिका या अस्थिनि उपास्थिनि च अन्यैः संरचनाभिः युज्यते।
"स्नायोः घर्षणात् सन्धिषु पीडा उद्भवति।"
Synonyms:
 कण्डरा, स्नायुः, बन्धनम्
noun
शरीरे वर्तमाना तन्तुमययोजकस्य ऊतकस्य सा नलिका या पेशीम् अस्थ्यादिभिः अन्यैः भागैः सह योजयति।
"अस्माकं शरीरे पार्ष्णेः पार्श्वे बृहती तथा च दृढा कण्डरा वर्तते।"
Synonyms:
 स्नायुः, स्नसा, पेशी, शिरा, मांसपेशी, मांसशिरा, मांसरज्जु, वस्नसा, वहीरुः, सन्धिबन्धनम्, ग्रन्थिबन्धनम्
noun
शरीरस्था मांसस्य ग्रन्थिः येन अवयवानां सञ्चलनं भवति।
"ऊतिभ्यः पेशी जायते।"
Tamil
Tamil
ஸ்நாயு: : ஸ்நாவ: = நரம்பு.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: स्नायुः
Root: स्नायु
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ sinew
⇒ tendon
⇒ muscle
Shloka(s):
2|6|66|1 ► अन्त्रं पुरीतद्गुल्मस्तु प्लीहा पुंस्यथ वस्नसा। (मनुष्यवर्गः)
2|6|66|2 ► स्नायुः स्त्रियां कालखण्डयकृती तु समे इमे॥ (मनुष्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|6|66|1 ⇢ वस्नसा (वस्नसा) (स्त्री)
➠ 2|6|66|2 ⇢ स्नायुः (स्नायु) (स्त्री)
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ देहः
परा_अपरासंबन्धः ➡ देहावयवः
उपाधि ➡ अवयवः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्नायुः,
स्त्री,
 (सा + बाहुलकात् उण् । “आतो-युक् चिण्कृतोः ।” ७ । ३ । ३३ । इति युक् ।इत्युणादिवृत्तौ उज्ज्वलः । १ । १ ।) वायुवाहिनीनाडी । महुर इति ख्याता । इति भरतः ॥
तत्पर्य्यायः । वस्नसा २ इत्यमरः । २ । ६ । ६६ ॥
स्नसा ३ नसा ४ । इति राजनिर्घण्टः ॥
स तुगर्भस्थस्य सप्तभिर्मासैर्भवति । इति मुग्धबोधः ॥
(यथा, याज्ञवल्क्यः । ३ । १०० ।“शिराः शतानि सप्तैव नवस्नायुशतानि च ॥
”“नवस्नायुशतानि तासां शाखासु षट्शतानि ।द्वे शते त्रिंशच्च कोष्ठे । ग्रीवां प्रत्यूर्द्धं सप्ततिः ॥
एकैकस्यान्तु पादाङ्गुल्यां षट्निचितास्तास्त्रिंशत्तावत्य एव तलकूर्च्चगुल्फेषु । तावत्य एवजङ्घायाम् । दशजानुनि । चत्वारिंशदूरौ ।दश वङ्क्षणे । शतमध्यर्द्ध्वमेवमेकस्मिन् सक्थ्निभवन्ति । एतेनेतरसक्थि बाहू च व्याख्यातौ ।षष्टिः कट्याम् । अशीतिः पृष्ठे । पार्श्वयोःषष्टिः । उरसि त्रिंशत् ॥
षट्त्रिंशद्ग्रीवायाम्मूर्द्ध्नि चतुस्त्रिंशत् । एवं नव स्नायुशतानिव्याख्यातानि । भवन्ति चात्र ।स्नायुश्चतुर्व्विधा विद्यात्तास्तु सर्व्वा निबोध मे ।प्रतानवत्यो वृत्ताश्च पृथ्व्यश्च सुषिरास्तथा ॥
प्रतानवत्यः शाखासु सर्व्वसन्धिषु चाप्यथ ।वृत्तास्तु कण्डराः सर्व्वा विज्ञेया कुशलैरिह ॥
आमपक्वाशयान्तेषु वस्तौ च शुषिराः खलु ।पार्श्वोरसि तथा पृष्ठे पृथुलाश्च शिरस्यथ ॥
नौर्यथा फलकास्तीर्णा बन्धनैर्बहुभिर्युता ।भारक्षमा भवेदप्सु नृयुक्ता सुसमाहिता ।एवमेव शरीरेऽस्मिन् यावन्तः सन्धयः स्मृताः ॥
स्नायुभिर्व्वहुभिर्बद्धास्तेनभारसहा नराःनह्यस्थीनि न वा पेश्यो न सिरा न च सन्धयः ॥
व्यापादितास्तथा हन्युर्यथा स्नायुः शरीरिणम् ।यः स्नायुः प्रविजानाति बाह्याश्चाभ्यन्तरास्तथागूढं स शल्यमाहर्त्तुं देहाच्छक्नोति देहिनाम् ॥
”इति सुश्रुते शरीरस्थाने पञ्चमेऽध्याये ॥
)