| YouTube Channel

स्नातकः (snAtakaH)

 
Apte
English
स्नातकः [snātakḥ], 1 A Brāhmaṇa who has performed the ceremony of ablution which has to be performed on his finishing his first Āśrama (that of a Brahmachārin)
राजस्नातकयोश्चैव स्नातको नृपमानभाक्
Ms.*
 2.139.
A Brāhmaṇa just returned from the house of his preceptor and become an initiated householder (गृहस्थ).
A Brāhmaṇa who is a Bhikṣu (beggar of alms) for any religious object
नवैतान् स्नातकान् विद्याद् ब्राह्मणान् धर्म- भिक्षुकान्
Ms.*
 11.2.
Any man of the first three classes who is an initiated householder.
Comp.
 -व्रतम् the vows and duties of a स्नातक.
Apte 1890
English
स्नातकः 1 A Brāhmaṇa who has performed the ceremony of ablution which has to be performed on his finishing his first Āśrama (that of a Brahmacārin).
2 A Brāhmaṇa just returned from the house of his preceptor and become an initiated householder (गृहस्थ).
3 A Brāhmaṇa who is a Bhikṣu (beggar of alms) for any religious object
Ms. 11. 2.
4 Any man of the first three classes who is an initiated householder.
Apte Hindi
Hindi
स्नातकः
पुं*
 - स्ना + क्त + क
ब्रह्मचर्याश्रम में अध्य्यन समाप्त कर अनुष्ठेय स्नान की विधि पूरा करने वाला ब्राह्मण
स्नातकः
पुं*
 - स्ना + क्त + क
वह ब्राह्मण जो वेदाधय्यन समाप्त कर अभी गुरुकुल से लौटा है और गृहस्थाश्रम में दीक्षित हुआ है
स्नातकः
पुं*
 - स्ना + क्त + क
वह ब्राह्मण जो किसी धार्मिक विधि को पूरा करने के लिए भिक्षु बना हो
स्नातकः
पुं*
 - स्ना + क्त + क
पहले तीन वर्णों का कोई पुरुष जो गृहस्थ धर्म में दीक्षित हो चुका हैं
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 स्नातकः
noun
कस्यापि विश्वविद्यालयस्य कनिष्ठा उपाधिः।
"स्नातकस्य उपाधिं लब्ध्वा अहम् उद्योगं प्राप्तवान्।"
Synonyms:
 स्नातकः, स्नातिका
noun
विश्वविद्यालयस्य निम्नतमम् उपाधिं प्राप्तुं या परीक्षा तस्यां यः उत्तीर्णः जातः।
"धनाभावात् नैके स्नातकाः अध्ययनात् विरमन्ते।"
Synonyms:
 गृहस्थः, ज्येष्ठाश्रमी, गृहमेधी, स्नातकः, गृही, गृहपतिः, सत्री, गृहयाय्यः, गृहाधिपः, कुटुम्बी, गृहायनिकः
noun
यः गृहेषु दारेषु अभिरमते।
"सः गृहस्थः सुखी भवति यः कुटुम्बेन सह जीवति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्नातकः,
पुं,
 (स्नात एव । स्ना + “यावादिभ्यःकन् ।” ५ । ४ । २९ । इति स्वार्थे कन् ।)आप्लुतव्रती । इत्यमरः । २ । ७ । ४३ ॥
द्वेसमाप्तवेदाध्ययने स्नानशीले स्नातं स्नानं शील-मस्य । स्नातकः विकारसंघेति कः । आप्लुतंस्नानं तत्र व्रती नित्यस्नायी । स्ना प्लुत्यां भावेक्तः आप्लवव्रतीति क्वचित् पाठः । ब्रह्मचर्य्यंत्यक्त्वा यो गृहाश्रमं गतः स स्नातकः । समाप्त-वेदाध्ययनो यः स्नानशीलः आश्रमान्तरं न गतःसौऽपि स्नातकः । स्नातकस्त्रिविधः । ब्रह्मचर्य्या-चरणस्य यः शास्त्रबोधितोऽवधिः । तावद्वेद-मुपास्यासमाप्तवेद एवाश्रमान्तरं गतो यः सव्रतस्नातकः । वेदमधीत्यगुरुसन्निधौ वेदाभ्यासंयः करोति स विद्यास्नातकः । पालितसम्यग्-व्रतः प्राप्तवेदो यो द्वितीयाश्रमं गतः स उभय-स्नातकः । इति टीकान्तरे । इति भरतः ॥