| YouTube Channel

स्थाली (sthAlI)

 
Spoken Sanskrit
English
स्थाली - sthAlI -
f.
 - earthen dish or pan
स्थाली - sthAlI -
f.
 - cooking-vessel
स्थाली - sthAlI -
f.
 - caldron
स्थाली - sthAlI -
f.
 - pan
स्थाली - sthAlI -
f.
 - kaaSTa paaTali tree [ Bignonia Suaveolens - Bot. ]
स्थाली - sthAlI -
f.
 - substitution of a cooked offering of rice for a meat offering at the mAMsASTakA
स्थाली sthAlI
f.
 substitution of a cooked offering of rice for a meat offering at the mAMsASTakA
Apte
English
स्थाली [sthālī], 1 An earthen pot or pan, a cooking-pot, caldron, kettle
न हि भिक्षुकाः सन्तीति स्थाल्यो निधिश्रीयन्ते Sarva. S.
स्थाल्यां वैडूर्यमय्यां पचति तिलखलीमिन्धनैश्चन्दनाद्यैः
Bh.*
 2.1.
A particular vessel used in the preparation of Soma.
The trumpet-flower.
Comp.
 -द्रुमः Ficus Benjamina or Indica (Mar. नादुरखी).
पाकः a particular religious act performed by a householder.
a dish of rice boiled in milk. -पुरीषम् the sediment or dirt sticking to a cooking-pot
स्थालीपुरीषादीन्यप्यमृतवद- भ्यवहरति
Bhāg.*
 5.9.11. -पुलाकः boiled rice in a cooking-pot
यथा स्थालीपुलाकेन MS.* 7.4.12
अलिङ्गास्वपि स्थाली- पुलाकवत् सिद्धिः ŚB. on MS.* 8.1.11. ˚न्यायः see under न्याय
also see तुल्यन्याय and तुल्यपाक. -बिलम् the interior or hollow of a caldron
P.
V.*
 1.7. -बिलीयम्, -बिल्यम्a. fit for cooking (rice etc.).
Apte 1890
English
स्थाली 1 An earthen pot or pan, a cooking-pot, caldron, kettle
न हि भिक्षुकाः संतीति स्थाल्यो नाधिश्रीयंते Sarva. S.
स्थाल्यां वैडूर्यमय्यां पचति तिलखलीतिंधनैश्चंदनाद्यैः Bh. 2. 100.
2 A particular vessel used in the preparation of Soma.
3 The trumpet-flower.
Comp.
पाकः a particular religious act performed by a householder.
पुरीषं the sediment or dirt sticking to a cooking-pot.
पुलाकः boiled rice in a cookingpot. °न्यायः see under न्याय.
बिलं the interior or hollow of a caldron.
Monier Williams Cologne
English
स्थाली a (ई),
f.
 , see col. 2.
स्थाली॑ b
f.
 an earthen dish or pan, cooking-vessel, caldron,
AV.
Br.
ŚrS.
a partic. vessel used in preparing Soma,
MW.
the substitution of a cooked offering of rice
&c.
 for a meat offering at the Māṃsāṣṭakā (q.v.), ib.
Bignonia Suaveolens,
L.
Monier Williams 1872
English
स्थाली, f. an earthen pot or pan, cooking-pot,
caldron, kettle, boiler
a particular vessel used in the
preparation of Soma
the substitution of a cooked
offering of rice &c. for the offering of meat at the
Māṃsāṣṭakā, q. v.
the trumpet-flower, Bignonia
Suaveolens.
—स्थाली-दरण, अम्, n. the breaking
of a pot.
—स्थाली-पक्व, अस्, आ, अम्, cooked or
dressed in a pot, boiled.
—स्थाली-पाक, अस्, m.,
Ved. a particular religious act performed by a house-
holder, a cooked offering of rice, &c.
(आस्), m. pl.,
scil. मन्त्राः, epithet of particular Vedic hymns.
—स्थाली-पुरीष, अम्, n. the sediment or dirt
sticking to a kettle or cooking-pot.
—स्थाली-पु-
लाक, अस्, m. boiled rice in a cooking-pot
an illus-
tration derived from the rule of boiled rice in a pot
(by which all the grains are equally moistened by
the heated water).
—स्थाली-विल, अम्, n. the interior
or hollow of a caldron or cooking-pot.
—स्थाली-
विलीय or स्थाली-विल्य, अस्, आ, अम्, fit to be boiled
or cooked in a pot.
—स्थाली-वृक्ष, अस्, m. a kind
of plant or tree (= नन्दी-वृक्ष, अश्वत्थ-
भेद).
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
 24,
पादेऽक्षराणि-
 6
मात्राः - 10
मात्रा-विन्यासः
दा दा द दा द दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Apte Hindi
Hindi
स्थाली
स्त्री*
 - स्थाल + ङीष्
"मिट्टी का घड़ा या हाँड़ी, रांधने का बर्तन, कड़ाही, बटलोई"
स्थाली
स्त्री*
 - स्थाल + ङीष्
"सोम तैयार करने के काम आने वाला विशेष पात्र, पाटलावृक्ष, तुरही के सदृश फूल"
L R Vaidya
English
sTAlI {% f. %} 1. An earthen pot or pan, a cooking-pot, स्थाल्यां वैडूर्यमय्यां पचति तिलखलीमिंधनैश्चंदनाद्यैः Bhartr.ii.100
2. a particular vessel used in the preparation of Soma.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 स्थाली
noun
विशिष्टं पात्रम्।
"माता भोजनार्थे स्थाल्यां स्निग्धपिष्टकानि यच्छति।"
Synonyms:
 स्थाली, शरावः
noun
उत्तानं वर्तुलाकारं लघुपात्रम् ।
"सीता स्थाल्यां भोजनं स्थापयति।"
Synonyms:
 स्थाली, उखा, कुण्डम्, कुण्डी, कुण्ड्यका, पिठरी
noun
पाकपात्रविशेषः यस्मिन् अन्नानि पच्यन्ते।
"सोमदत्तः स्थाल्याम् शाकम् पचति।"
Synonyms:
 स्थाली, भोजनपात्रम्
noun
भोजनार्थे उपयुक्तं उत्तानं भाण्डम्।
"माता बालकाय स्थाल्यां भोजनं यच्छति।"
Synonyms:
 भण्डम्, पात्रम्, भाजनम्, स्थाली, स्थालम्, पिष्टरः, पिष्टरम्, उखा, वासनम्, पाडिनी, कुण्डम्
noun
मृद्धात्वादिभिः विनिर्मितः आधारः यस्मिन् खाद्यं तथा च अन्यानि वस्तूनि स्थाप्यन्ते।
"धात्वोः आलेखितं पात्रं शोभते। "
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्थाल्युखा पिठरं कुण्डं चरुः कुम्भी घटः पुनः ।
कुटः कुम्भः करीरश्च कलशः कलसो निपः ॥ १०१९ ॥
-wordlist-
स्थाली (स्त्री), उखा (स्त्री), पिठर (क्ली), कुण्ड (क्ली), चरु (पुं), कुम्भी (स्त्री), घट (पुंस्त्री), कुट (पुंस्त्री), कुम्भ (पुं), करीर (पुंक्ली), कलश (त्रि), कलस (त्रि), निप (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
उखा
उखा, स्थाली, चरु, कुम्भी, पिठर, कुण्ड
उखा स्थाली चरुः कुम्भी पिठरं कुण्डमुच्यते ॥ ३१४ ॥
verse 2.1.1.314
page 0037
Tamil
Tamil
ஸ்தா2லீ : பானை, சிறு பாத்திரம்.
Vedic Reference
English
Sthālī denotes a ‘cooking pot, ’ usually of earthenware, in the
Atharvaveda^1 and later.^2
1) viii. 6, 17.
2) Taittirīya Saṃhitā, vi. 5, 10, 5
Vājasaneyi Saṃhitā, xix. 27. 86
Aitareya Brāhmaṇa, i. 11, 8, etc.
Sthālī-pāka, a dish of rice or barley
boiled in milk, is mentioned in the
Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, vi. 4, 18
Aitareya Āraṇyaka, iii. 2, 4
Śāṅkh-
āyana Āraṇyaka, xi. 6, etc.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: स्थाली
Root: स्थाली
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ pan
⇒ caldron
⇒ cooking-vessel
⇒ earthen dish or pan
⇒ kaaSTa paaTali tree [Bignonia Suaveolens - Bot.]
⇒ substitution of a cooked offering of rice for a meat offering at the mAMsASTakA
Shloka(s):
2|9|31|2 ► पिठरः स्थाल्युखा कुण्डं कलशस्तु त्रिषु द्वयोः॥ (वैश्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|9|31|2 ⇢ पिठरः (पिठर) (पुं) ⇒ boiler, kind of hut or store-room, addition to a building shaped like a hollow vessel
➠ 2|9|31|2 ⇢ स्थाली (स्थाली) (स्त्री) ⇒ pan, caldron, cooking-vessel, earthen dish or pan, kaaSTa paaTali tree [Bignonia Suaveolens - Bot.], substitution of a cooked offering of rice for a meat offering at the mAMsASTakA
➠ 2|9|31|2 ⇢ उखा (उखा) (स्त्री)
➠ 2|9|31|2 ⇢ कुण्डम् (कुण्ड) (नपुं) ⇒ pot, pit, bowl, lame, well, basin, clump, pitcher, crippled, water-pot, vessel for coals, bowl-shaped vessel, particular measure, spring or basin of water, round hole in the ground, particular appearance of the moon
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ पाकस्थानम्
परा_अपरासंबन्धः ➡ पात्रम्
उपाधि ➡ गार्हिकोपकरणम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्थाली,
स्त्री,
 (तिष्ठन्त्यत्रान्नादीनीति । स्था +आलच् । गौरादित्वात् ङीष् । इत्युणादिवृत्तौउज्ज्वलः । १ । ११५ ।) पाकपात्रविशेषः ।हाँडी इति थाली इति च भाषा । तत्पर्य्यायः ।पिठरः २ उखा ३ कुण्डम् ४ । इत्यमरः । २ ।९ । ३१ ॥
पिठरी ५ स्थालम् ६ उषा ७ कुण्डी८ । इति तट्टीका ॥
कुण्डा ९ कुण्ड्यका १० ।इति शब्दरत्नावली ॥
वाकः ११ पातिली १२ ।इति जटाधरः ॥
(यथा, हरिवंशे । २६ । ४० ।“पूरयित्वाग्निना स्थालीं गन्धर्व्वाश्च तमब्रुवन् ।अनेनेष्ट्वा च लोकान्नः प्राप्स्यसि त्वं नराधिप ॥
”)पाटलावृक्षः । इत्यमरटौका । २ । ४ । ५४ ॥
मेदिनी च ॥
Stchoupak
French
स्थाली-
f.
 récipient (ord. de terre, pour cuire), casserole, chaudron
-अ- nt. vase
-इन्- a. ifc. qui emploie pour récipient.
°पाक-
m.
 plat de riz ou d'orge (not. comme oblation)
cette oblation.
°पुरीष- nt. restes (d'aliments au fond) du chaudron.