| YouTube Channel

स्थाणुः (sthANuH)

 
Hindi
Hindi
unchangeable
Apte Hindi
Hindi
स्थाणुः
पुं*
 - "स्था + नु, पृषो* णत्वम्"
शिव का विशेषण
स्थाणुः
पुं*
 - "स्था + नु, पृषो* णत्वम्"
"टेक, पोल, स्तम्भ"
स्थाणुः
पुं*
 - "स्था + नु, पृषो* णत्वम्"
"खूँटी, कील"
स्थाणुः
पुं*
 - "स्था + नु, पृषो* णत्वम्"
धूपघड़ी का शंकु
स्थाणुः
पुं*
 - "स्था + नु, पृषो* णत्वम्"
"बर्छी, नेजा"
स्थाणुः
पुं*
 - "स्था + नु, पृषो* णत्वम्"
"दीमकों का घोसला, बामी"
स्थाणुः
पुं*
 - "स्था + नु, पृषो* णत्वम्"
"औषधि या सुगंध द्रव्य, जीवक, शाखा रहित तना, नंगा डंठल, मुंडा पेड़, ठूंठ"
स्थाणुः
पुं*
 - "स्था+नु, पृषो* णत्वम्"
"तना, पेड़ का ठूंठ"
स्थाणुः
पुं*
 - "स्था+नु, पृषो* णत्वम्"
बैठने की एक विशेष मुद्रा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 स्थूणा, स्थाणुः, स्थाणु, ध्रुवः, शङ्कुः, सस्थूणच्छिन्नः, आव्रश्चनः
adjective
छिन्नस्य अथवा शुष्कस्य वृक्षस्य शाखापत्रादिविरहितः भूमिस्थः काण्डाधोभागः।
"कृषकः स्थूणां छिनत्ति।"
Synonyms:
 शिवः, शम्भुः, ईशः, पशुपतिः, पिनाकपाणिः, शूली, महेश्वरः, ईश्वरः, सर्वः, ईशानः, शङ्करः, चन्द्रशेखरः, फणधरधरः, कैलासनिकेतनः, हिमाद्रितनयापतिः, भूतेशः, खण्डपरशुः, गिरीशः, गिरिशः, मृडः, मृत्यञ्जयः, कृत्तिवासाः, पिनाकी, प्रथमाधिपः, उग्रः, कपर्दी, श्रीकण्ठः, शितिकण्ठः, कपालभृत्, वामदेवः, महादेवः, विरूपाक्षः, त्रिलोचनः, कृशानुरेताः, सर्वज्ञः, धूर्जटिः, नीललोहितः, हरः, स्मरहरः, भर्गः, त्र्यम्बकः, त्रिपुरान्तकः, गङ्गाधरः, अन्धकरिपुः, क्रतुध्वंसी, वृषध्वजः, व्योमकेशः, भवः, भौमः, स्थाणुः, रुद्रः, उमापतिः, वृषपर्वा, रेरिहाणः, भगाली, पाशुचन्दनः, दिगम्बरः, अट्टहासः, कालञ्जरः, पुरहिट्, वृषाकपिः, महाकालः, वराकः, नन्दिवर्धनः, हीरः, वीरः, खरुः, भूरिः, कटप्रूः, भैरवः, ध्रुवः, शिविपिष्टः, गुडाकेशः, देवदेवः, महानटः, तीव्रः, खण्डपर्शुः, पञ्चाननः, कण्ठेकालः, भरुः, भीरुः, भीषणः, कङ्कालमाली, जटाधरः, व्योमदेवः, सिद्धदेवः, धरणीश्वरः, विश्वेशः, जयन्तः, हररूपः, सन्ध्यानाटी, सुप्रसादः, चन्द्रापीडः, शूलधरः, वृषाङ्गः, वृषभध्वजः, भूतनाथः, शिपिविष्टः, वरेश्वरः, विश्वेश्वरः, विश्वनाथः, काशीनाथः, कुलेश्वरः, अस्थिमाली, विशालाक्षः, हिण्डी, प्रियतमः, विषमाक्षः, भद्रः, ऊर्द्धरेता, यमान्तकः, नन्दीश्वरः, अष्टमूर्तिः, अर्घीशः, खेचरः, भृङ्गीशः, अर्धनारीशः, रसनायकः, उः, हरिः, अभीरुः, अमृतः, अशनिः, आनन्दभैरवः, कलिः, पृषदश्वः, कालः, कालञ्जरः, कुशलः, कोलः, कौशिकः, क्षान्तः, गणेशः, गोपालः, घोषः, चण्डः, जगदीशः, जटाधरः, जटिलः, जयन्तः, रक्तः, वारः, विलोहितः, सुदर्शनः, वृषाणकः, शर्वः, सतीर्थः, सुब्रह्मण्यः
noun
देवताविशेषः- हिन्दूधर्मानुसारं सृष्टेः विनाशिका देवता।
"शिवस्य अर्चना लिङ्गरूपेण प्रचलिता अस्ति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: स्थाणुः
Root: स्थाणु
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Stake
post
Shloka(s):
3|3|13|1 ► स दारुमात्रः स्थाण्वस्त्री दारु काण्डमथ त्रयी। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|13|1 ⇢ स्थाणुः (स्थाणु) (पुं) ⇒ Stake
post ⇒
➠ 3|3|13|1 ⇢ स्थाणुम् (स्थाणु) (नपुं) ⇒ Stake
post ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्थाणुः,
पुं,
 (तिष्ठतीति । स्था + “स्थोणुः ।” उणा ०३ । ३७ । इति णुः ।) शिवः । इत्यमरः । १ ।१ । ३६ ॥
(यथा, रघुः । ११ । १३ ।“स्थाणुदग्धवपुषस्तपोवनंप्राप्य दाशरथिरात्तकार्म्मुकः ।विग्रहेण मदनस्य चारुणासोऽभवत् प्रतिनिधिर्न कर्म्मणा ॥
”)तन्नामकारणं यथा, --“समुत्तिष्ठन् जलात्तस्मात् प्रजास्ताः सृष्टवानहम्ततोऽहं ताः प्रजा दृष्ट्वा रहिता एव तेजसा ॥
क्रोधेन महता युक्तो लिङ्गमुत्पाट्य चाक्षिपम् ।उत्क्षिप्तं सरसो मध्ये ऊर्द्धमेव यदा स्थितम् ।तदा प्रभृति लोकेषु स्थाणुरित्येव विश्रुतम् ॥
”इति वामने ४६ अध्यायः ॥
(ब्रह्मा । यथा, महाभारते । १ । १ । ३२ ।“यस्मात् पितामहो जज्ञे प्रभुरेकः प्रजापतिः ।ब्रह्मा सुरगुरुः स्थाणुर्म्मनुः कः परमेष्ठ्यथ ॥
”)कीलः । इति मेदिनी ॥
जीवकगन्धद्रव्यम् । यथा, “जीवके जीवनो जीवो निधिः स्थाणुः प्रकी-र्त्तितः ॥
”इति शब्दचन्द्रिका ॥
स्थाणुः,
पुं,
क्ली,
 (स्था + णुः ।) निःशाखवृक्षः ।मुडा गाछ इति भाषा ॥
(यथा, देवीभाग-वते । १ । १७ । ५३ ।“छायायामातपे चेव समदर्शी महातपाः ।ध्यानं कृत्वा तथैकान्ते स्थितः स्थाणुरिवा-चलः ॥
”)तत्पर्य्यायः । ध्रुवः २ शङ्कुः ३ । इत्यमरः । २ । ४ । ८ ॥
अशाखवृक्षः ४ । इति जटाधरः ॥
अस्त्रभेदः ।इति नीलकण्ठः ॥
स्थाणुः, त्रि, (स्था + णुः ।) स्थिरः । इति धरणिः ॥
(यथा, विष्णुपुराणे । १ । ५ । ५८ ।“अव्ययञ्च व्ययञ्चैव यदिदं स्थाणुजङ्गमम् ।तत् ससर्ज्ज तदा ब्रह्मा भगवानादिकृत् विभुः ॥
”