स्थल (sthala)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 स्थल nf.  (-लं-ली)
	 1. Place,  site,  soil,  dry or firm ground.
	 2. A natural
spot,  forest-land.
	 nf.  (-लं-ला) A spot of dry ground prepared by
art or drained and raised,  &c.,  (as opposed to स्थली, ) which is
naturally so.)
	 n.
  (-लं)
	 1. A tent,  a house of cloth.
	 2. A mound,  a
hillock.
	 3. Point,  case,  topic,  subject,  (of a description or discussion. )
4. Part,  (as of a book.)
	 5. Firm or dry ground.
	 6. Shore,  strand, 
beach.
	 7. Place,  spot,  soil,  (in general.)
	 8. Field,  tract,  district.
9. Station. 
 E.
  ष्ठल् to be firm,  aff.
   अच् ।

Capeller Eng

English

 स्थल n.
  raised or dry ground,  land (opp.    water),  earth, 
ground,  place,  spot
 स्थली f.
  mound,  eminence (also स्थ॑ला), 
ground,  spot. 

Yates

English

 स्थल स्थलति 1.
a. To stand,  be firm. 

 स्थल (लं-ली) 1.
n.
  3.
f.
  Place,  site, 
soil,  dry ground.
n.
  and 1.
f.
  A
spot drained and raised.
n.
  A
tent
 a mound
 a topic.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 स्थल r. 1st cl. (स्थलति) To stand,  to be firm
 also ष्ठल.

 स्थल
nf.  (-लं-ली) Place,  site,  soil,  dry or firm ground.
nf. 
(-लं-ला) A spot of dry ground prepared by art or drained and raised,  &c.
n.
 
(-लं)
1 A tent,  a house of cloth.
2 A mound,  a hillock.
3 Point,  case,  subject (of a description or discussion. )
4 Part (of a book.)
E.
  ष्ठल to be firm,  aff.
   अच्.

Apte

English

स्थलम् [sthalam],  [स्थल्-अच्]

Firm or dry ground,  dry land,  terra firma (opp.  जल)
 भो दुरात्मन् (समुद्र) दीयतां टिट्टिभाण्डा- नि नो चेत्स्थलतां त्वां नयामि Pt.*
  1
 प्रतस्थे स्थलवर्त्मना R.*
  4.6
 so स्थलकमलिनी or स्थलवर्त्मन् q. v. 

Shore,  strand,  beach.

Ground,  land,  soil (in general).

Place,  spot
 उवाच वाग्मी दशनप्रभाभिः संवर्धितोरःस्थलतारहारः R.*
  5.52.

Field,  tract,  district.

Station. 

A piece of raised ground,  mound
 ततः स्थलमुपारुह्य पर्वतस्याविदूरतः । ख्यातः पञ्चवटीत्येव नित्यपुष्पितकाननः ॥ Rām.*
  3.13.22.

A topic,  case,  subject,  the point under discussion
 विवाद˚,  विचार˚ &c.
 

A part (as of a book).

A tent. Comp.
   -अन्तरम् another place. -आरूढ a.
  alighted on the ground. -अरविन्दम्,  -कमलम्,  -कमलिनी a land-growing lotus
 साभ्रे$ह्नीव स्थलकमलिनीं नप्रबुद्धां नसुप्ताम् Me.*
  94
 Ku.*
  1.33. -स्थलकमलः m.
  is also a plant of the lily-family (Gloriosa Superba). It is a red-flowered species traditionally called भूकमल. The plant goes by the name कळलावी in Marathi which seems to have been derived from Sanskrit स्थलकल्लारी. Kālidāsa pointedly refers to the peculiarity that it opens only in response to day-light.-कुमुदः the Karavīra plant. -चर a.
  land-going,  not aquatic. -च्युत a.
  fallen or removed from a place or position.  -ज a.
 

Growing or living on dry land
 Ms.*
  1.44.

accruing from land-transport (taxes).-देवता a local or rural deity. -पद्मम् a land-lotus
 सरोजलक्ष्मीं स्थलपद्महासैः Bk.*
  2.3. -पद्मिनी the shrubHibiscus Mulabilis. -मार्गः,  -वर्त्मन् n.
  a road by land
 स्थलवर्त्मना 'by land'
 पारसीकांस्ततो जेतुं प्रतस्ये स्थलवर्त्मना R.*
  4.6. -विग्रहः a battle on level ground,  a land fight.-शुद्धिः f.
  purification or clearance of a place from impurity. -सीमन् f.
  a landmark,  boundary. -स्थ a.
  standing on dry ground.

Apte 1890

English

 स्थलं [स्थल्-अच्] 1 Firm or dry ground,  dry land,  terra firma (opp. जल)
 भो दुरात्मन् (समुद्र) दीयतां टिट्टिभांडानि नो चेत्स्थलतां त्वां नयामि Pt. 1
 प्रतस्थे स्थलवर्त्मना R. 4. 60
 so स्थलकमलिनी or स्थलवर्त्मन् q. v. 
2 Shore,  strand,  beach. 
3 Ground,  land,  soil (in general). 
4 Place,  spot. 
5 Field,  tract,  district. 
6 Station. 
7 A piece of raised ground,  mound. 
8 A topic,  case,  subject,  the point under discussion
 विवाद°,  विचार° &c. 
9 A part (as of a book). 
10 A tent. 
Comp. 
अंतरं another place. 
आरूढ a. alighted on the ground. 
अरविंदं,  
कमलं,  
कमलिनी a land-growing lotus
 Me. 90
 Ku. 1. 33. 
कुमुदः the Karavīra plant. 
चर a. land-going,  not aquatic. 
च्युत a. fallen or removed from a place or position. 
देवता a local or rural deity. 
पद्मिनी the shrub Hibiscus Mutabilis. 
मार्गः,  
वर्त्मन् n. a road by land
 स्थलवर्त्नना ‘by land’
 R. 4. 60. 
विग्रहः a battle on level ground. 
शुद्धिः f. purification or clearance of a place from impurity. 
सीमन् f. a landmark,  boundary. 

Monier Williams Cologne

English

 स्थल m.
  a chapter,  section (of a book),  Cat.
 

 N.
  of a son of Bala,  BhP.
  

 स्थल (अम्),  n.
  =
  स्थली above

 dry land (opp.  to damp low-land),  firm earth (opp.  to water),  TS.
  &c.
   &c.
  

 ground,  soil,  place,  spot,  Mn.
  
 MBh.
  
 R.
  &c.

 a flat surface,  roof (of a palace),  Megh.
 

 situation,  circumstance,  case (तथाविध-स्थले,  ‘in such a case’),  Sāh.
 
 Sarvad.

 a topic,  subject,  W.
 

 a text,  ib.

Monier Williams 1872

English

 स्थल,  अम्,  ई,  n. f. firm or dry ground,  terra
firma,  dry land (as opposed to ‘water’)
 shore, 
strand,  beach
 ground or land (in general),  soil
place,  spot,  site
 field,  tract,  district
 station
 (अम्, 
आ),  n. f. a spot of dry ground artificially raised and
drained
 (ई),  f. a deity of the soil,  local or tutelary
divinity
 (अम्),  n. a piece of raised ground,  mound, 
terrace
 a topic,  case,  subject (of a description &c.), 
point under discussion
 part (of a book)
 a tent, 
house of cloth
 [cf. Old Germ. stal,  ‘a place
’ stul-
lan,  stelza,  stolv: Goth. ga-stalds: Angl. Sax.
stal,  stœl,  stillan,  stille: Mod. Germ. stall.]
—स्थल-कन्द,  अस्,  m. a kind of plant (= अग्रा-
म्य-कन्द).
—स्थल-कमल,  अम्,  n. or स्थल-
कमलिनी,  f. the flowering shrub,  Hibiscus Muta-
bilis.
—स्थल-कुमुद,  अस्,  m. the Kara-vīra plant.
—स्थल-गत,  अस्,  आ,  अम्,  gone or left on dry land.
—स्थल-चर,  अस्,  ई,  अम्,  land-going,  living on dry
land,  not aquatic (opposed to जल-चर).
—स्थल-
च्युत,  अस्,  आ,  अम्,  fallen or removed from a place or
position.
—स्थल-ज,  अस्,  आ,  अम्,  land-born,  ter-
restrial,  not aquatic.
—स्थल-तस्,  ind. from dry
land,  from terra firma.
—स्थल-ता,  f. the state of
being dry ground.
—स्थल-देवता,  f. a local or
rural deity,  tutelary god presiding over some par-
ticular spot.
—स्थल-नलिनी,  f. = स्थल-पद्मिनी
below.
—स्थल-पद्म,  अस्,  m. = मानक
 (अम्), 
n. the shrub Hibiscus Mutabilis
 another plant (=
छत्त्र-पत्त्र,  तमालक).
—स्थल-पद्मिनी,  f.
the shrub Hibiscus Mutabilis.
—स्थल-मञ्जरी,  f.
the plant Achyranthes Aspera.
—स्थल-मार्ग,  अस्, 
m. or स्थल-वर्त्मन्,  अ,  n. a way or road by land, 
(स्थल-वर्त्मना,  inst. c. by land,  as opposed to
जल-मार्गेण,  by water.)
—स्थल-विग्रह,  अस्,  m.
a battle on level ground.
—स्थल-शुद्धि,  इस्,  f.
purification or clearance of a place from impurity.
—स्थल-शृङ्गाट or स्थल-शृङ्गाटक,  अस्,  m.
the plant Tribulus Lanuginosus (= गो-क्षुर)।
—स्थल-सीमन्,  आ,  m. a land-mark,  boundary.
—स्थल-स्थ,  अस्,  आ,  अम्,  standing or being on
dry ground,  being on terra firma,  being on shore.
—स्थलान्तर (°ल-अन्°),  अम्,  n. another place.
—स्थलारूढ (°ल-आर्°),  अस्,  आ,  अम्,  alighted on
the ground.
—स्थले-रुह,  अस्,  आ,  अम्,  growing on
dry ground
 (आ),  f. a kind of plant (= गृह-कु-
मारी)
 another plant (= दग्धा).
—स्थले-शय, 
अस्,  आ,  अम्,  sleeping on dry ground
 (अस्),  m. any
amphibious animal (such as a tortoise,  otter,  &c.).

Macdonell

English

 स्थल sthala,  m.
  chapter,  section (rare)
 n.
  🞄raised ground,  elevation
 dry land (opp. 🞄damp low-land)
 terra firma,  land (opp. 🞄water): fig. —° (like taṭa),  region (of prominent 🞄parts of the body,  breast,  etc.)
 ground,  soil
 🞄place
 case: tathāvidha-sthale,  in such a 🞄case: -kamala,  n.
  flower of the land lotus 🞄(Hibiscus mutabilis)
 -kamalinī,  f.
  bed of 🞄land lotuses (Hibiscus mutabilis)
 -ga,  a.
  🞄living on dry land
 -cara,  a.
  id.
 -ja,  a.
  🞄growing or living on dry land
 applicable to 🞄transport by land (tax)
 -tā,  f.
  condition of 🞄dry land
 -nalinī,  f.
  land lotus (Hibiscus 🞄mutabilis)
 -patha,  m.
  road by land (opp. 🞄water way)
 commerce by land: in.  by land 🞄(reach a place)
 -pathī-kṛ,  turn into dry 🞄land or a road by land
 -padma,  n.
  land 🞄lotus (Hibiscus mutabilis)
 -vartman,  n.
  🞄land-road: in.  by land
 -varman,  m.
  N. of 🞄a prince
 -vigraha,  m.
  land-fight.

Benfey

English

 स्थल स्थल् + अ,  or rather स्था + ल, 
 I.
n.
 ,  and f.
  ली।
 1. Firm or dry ground, 
Hit. i. d. 89,  M.M. (ल).
 2. Place,  Vikr.
d. 79 (लि)
 Pañc. 161,  15 (ल).
 II. n.
 , 
and f.
  ला,  A spot drained and raised.
 III. n.
 
 1. A mound,  a terrace,  Megh.
67.
 2. A tent.
 3. Point,  topic.
 -- Comp.
 
अद्रि-कृत-,  f.
 
ली,  an Apsaras. कुश-, 
n.
 ,  and f.
  ली,  names of towns,  MBh. 2, 
614 (ली). कॢप्त-हर्म्य-स्थल,  adj.
 , 
f.
  ली,  of which the ground of the palaces
was made,  Bhāg. P. 4,  25,  15.
गण्ड-, 
n.
 ,  and f.
  ली,  1. the cheek,  Śṛngārat.
7 (ल)
 Daśak. in Chr. 199,  2 (ली). 2.
an elephant's temple,  Pañc. i. d. 139.
जघन-स्थली,  f.
  the buttocks,  Śiś.
9,  45.
प्रसव-,  f.
  ली,  a mother. म-
रु-,  n.
  a desert,  Hit. i. d. 10,  M.M.
 80, 
7.
महा-,  f.
 
ली,  the earth. वक्षस्-, 
n.
  breast,  Hit. iv. d. 130. -- Cf.  O.H.G.
stal,  stall
 A.S. stal,  stael
 O.H.G.
stullan
 Goth. ga-stalds
 O.H.G.
stelza,  stolz
 also A.S. stillan,  stille.

Apte Hindi

Hindi

स्थलम्
नपुं*
   - स्थल् + अच्
"कठोर या शुष्क भूमि,  सूखी जमीन,  दृढ़ भू"

स्थलम्
नपुं*
   - स्थल् + अच्
"समुद्रतट,  समुद्रबेला,  बालू-तट"

स्थलम्
नपुं*
   - स्थल् + अच्
"पृथ्वी,  भूमि,  जमीन"

स्थलम्
नपुं*
   - स्थल् + अच्
"जगह,  स्थान"

स्थलम्
नपुं*
   - स्थल् + अच्
"खेत,  भूखण्ड,  जिला"

स्थलम्
नपुं*
   - स्थल् + अच्
पड़ाव

स्थलम्
नपुं*
   - स्थल् + अच्
"उभरा हुआ भूखंड,  टीला"

स्थलम्
नपुं*
   - स्थल् + अच्
"प्रस्ताव,  प्रसंग,  विषय,  विचारणीय बात-विवाद,  विचार आदि"

स्थलम्
नपुं*
   - स्थल् + अच्
खंड या भाग

स्थलम्
नपुं*
   - स्थल् + अच्
तम्बू

L R Vaidya

English

 sTala {% n. %} 1. Firm or dry ground,  साभ्रेऽह्रीव स्थलकमलिनी न प्रबुद्धां न सुप्ताम् Megh.ii.27,  shore,  strand,  beach
ground,  land,  soil in general
place,  spot,  soil
field,  track,  district
station
a piece of raised ground,  mound
a topic,  case,  subject,  the point under discussion
part (as of a book)
a tent,  a house of cloth.

Bopp

Latin

 स्थल n. (r. स्थल् s. अ) locus,  regio,  solum. MEGH. 90. 104.
Lass. 16. 4. Vid. sq. (Germ. vet. stal locus,  dat. stalle, 
nostrum Stall stabulum.)

Indian Epigraphical Glossary

English

 sthala (IE 8-4),  shortened form of deva-sthala
 sometimes
suffixed to names of localities
 also the subdivision of a district.
(IE 8-4
 EI 12,  18,  24
 ASLV),  a small territorial unit
like a Parganā
 a district or its subdivision. Cf. Kona-sthala
(EI 32),  also called a deśa,  maṇḍala,  rāṣṭra,  sīma,  etc.
(CITD),  a place,  habitation
 a holy place
 a district.
Cf. sa-jala-sthala (IE 8-5)
 the land [of a village].
Cf. Tamil sthala-kkāval (SITI),  village watch.

Lanman

English

 sthála,  n. dry land (as opp. to water), 
terra firma,  Fest-land
 sthalī,  f. place.
[prob. akin w. √sthā,  ‘that which stands
firm.’]

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  स्थल्
मूलधातुः:
   स्थल
धात्वर्थः:
  स्थाने
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  
इट्त्वं:
  
उपग्रहः:
  
रूपम्:
  स्थलति

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skam
१) धन्वन् २) स्थल

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्थलं स्थली मरुर्धन्वा क्षेत्राद्यप्रहतं खिलम् ।
-wordlist-
 
स्थल (क्ली),  स्थली (स्त्री),  मरु (पुं),  धन्वन् (क्ली),  खिल (क्ली),  अप्रहत (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

स्थल
स्थल,  स्थली
खिलमप्रहतं स्थानं मरुर्धन्वा स्थलं स्थली ॥ १५८ ॥
verse 2.1.1.158
page 0020

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 स्थल,  जस्थाने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा० पर०अक०-सेट् ।) ज,  स्थालः स्थलः । तिस्थाल-यिषति । अयं नास्तीति केचित् । इति दुर्गा-दासः ॥

 स्थलं,  क्ली,
   स्त्री,
   (स्थल + अच् ।) जलशून्या-कृत्रिमभूभागः । तत्पर्य्यायः । स्थली २ । इत्य-मरः । २ । १ । ५ । स्थल्यते स्थीयतेऽत्र स्थलंस्थलज स्थाने अल् । एवं स्थली नारी सखीइत्यादिना अकृत्रिमत्वे ईपि स्थली निपात्यतेकृत्रिमत्वे तु आबेव स्थला । कृत्रिमाकृत्रिम-सामान्ये तु स्थलं प्रयुज्यते । इति वृद्धाः । स्थल-शब्दः स्त्रीनपुंसकलिङ्गः । इति भरतः ॥
 (यथा, मनुः । ७ । १९२ ।“स्यन्दनाश्वैः समे युध्येदनूपे नौद्विपैस्तथा ।वृक्षगुल्मावृते चापैरसिचर्म्मायुधैः स्थले ॥
”यथा च तैत्तिरीयसंहितायाम् । १ । ६ । १० । ५ ।“यज्ञो यजमानाय वर्षति स्थलयोदकं परि-गृह्णन्ति ॥
”)

 स्थलं,  क्ली,
   (स्थल + अच् ।) जलशून्यकृत्रिमाकृचिमभूभागः । इत्यमरटीकायां भरतः । २ ।१ । ५ । (स्थानमात्रम् । यथा,  रघुः । ५ । ५२ ।उवाच वाग्मी दशनप्रभाभिःसवर्द्ध्वितोरःस्थलतारहारः ॥
”)वस्त्रगृहम् । यथा,  --“पटवासः पटमयं दूष्यं बस्त्रगृहं स्थलम् ॥
”इति त्रिकाण्डशेषः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 स्थल स्थाने भ्वा०
  पर०
  अक० सेट् ज्वला० । स्थलति अस्था-लीत् । ष्ठलधातुनैवायं गतार्थ इत्यन्ये ।

 स्थल न०
  स्त्री० स्थल--अच् । जलशून्ये अकृत्रिमे मूभागे अमरःस्त्रीत्वपक्षे ङीप् । “वनस्थलीर्मर्मरपत्त्रमोक्षः” कुमारः ।२ कृत्रिमाकृत्रिमप्रदेशमात्रे ३ कृत्रिमभूभागे तु न०
  ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

स्थलँ स्थल  स्थाने
- ष्ठल इति चन्द्रः (3565) स्थलति  स्थालम्  स्थाली  स्थली 806

Capeller

German

 स्थ॑ल n.
 ,  ई (आ॑) f.
  Anhöhe,  Hochebene, 
trockenes o. Festalnd,  Erdboden,  Ort, 
Stelle.

Burnouf

French

 स्थल स्थल n.
 ,  स्थली f.
  lieu,  place
 sol,  terre
ferme. -- N. et f.
  आ,  terrain préparé,  lieu sec,  emplacement
élevé. -- N. tente,  pavillon de toile.
		 Fr. stalle.
स्थलपद्म n.
  hibiscus mutabilis.
स्थलपद्मिनी f.
  mms.
स्थलमञ्जरी f.
  achyranthes aspera.
स्थलशृङ्गाट m.
  tribulus laineux,  bot.
स्थलसीमन् m.
  borne,  limite.
स्थलीदेवता f.
  esp. de divinité champêtre.
स्थलेशय m.
  (शी) animal amphibie,  en gén. 

Stchoupak

French

 स्थल-
 nt. terrain sec 
 terre ferme,  terre (opp. à eau),  continent 
sol,  plancher 
 endroit,  emplacement 
 terrasse (d'un palais) 
 m.
  fils de Bala
 
 -ता- f.
  fait d'être la terre ferme 
 -ई- f.
  éminence,  plateau
(fig. dit des parties proéminentes du corps) 
 sol,  terrain (not. inculte) 
lieu,  place.
°कमल- nt. fleur de l'Hibiscus mutabilis 
 -इनी- f.
  cette plante.
°ग- °चर- ag. qui habite un pays sec.
°ज- ag. provenant d'un endroit sec.
°नलिनी- f.
  = °कमलिनी-।
°पथ- m.
  °वर्त्मन्- nt. voie de terre.
°वर्मन्- m.
  n.
  d'un roi.
°विग्रह- m.
  combat terrestre.
°विहंग- -म- m.
  oiseau de la terre ferme.
°स्थ- a. situé en terre sèche.
स्थलारविन्द- nt. = °कमल-।
स्थलारूढ- a. v. descendu à terre.
स्थलोत्पलिनी- f.
  = °कमलिनी-।
स्थलौकस्- m.
  animal vivant en terre ferme.
स्थली-देवता- f.
  divinité locale.
°शायिन्- a. qui gît sur le sol nu.
स्थले-जात- a. v. qui pousse en terre sèche (ép. de l'Hibiscus).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.