| YouTube Channel

स्थपतिः (sthapatiH)

 
Apte Hindi
Hindi
स्थपतिः
पुं*
- "स्था + क, तस्य पतिः"
"राजा, प्रभु"
स्थपतिः
पुं*
- "स्था + क, तस्य पतिः"
वास्तुकार
स्थपतिः
पुं*
- "स्था + क, तस्य पतिः"
"रथकार, बढ़ई"
स्थपतिः
पुं*
- "स्था + क, तस्य पतिः"
सारथि
स्थपतिः
पुं*
- "स्था + क, तस्य पतिः"
"बृहस्पति के प्रति बलि देने वाला, बृहस्पति-यज्ञ करने वाला"
स्थपतिः
पुं*
- "स्था + क, तस्य पतिः"
अन्तःपुर रक्षक
स्थपतिः
पुं*
- "स्था + क, तस्य पतिः"
कुबेर
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
वास्तुवित्, वास्तुविद्, स्थपतिः
noun
यः भवनस्य प्रारूपं निर्माति।
"तेजोमहालयस्य वास्तुविदं सर्वे प्रशंसन्ति।"
Synonyms:
वास्तुवित्, वास्तुविद्, स्थपतिः
noun
वास्तुशास्त्रस्य ज्ञाता।
"तेजोमहालयस्य भित्तिषु मुख्यस्य वास्तुविदः नाम नैकेषु स्थानेषु अभिलिखितम् अस्ति।"
Synonyms:
"स्थपतिः, शिल्पी, वास्तुवित्, वास्तुविद्, गृहनिर्माणाध्यक्षः, मेता, गृहादिनिर्माणविद्याज्ञः
noun
भवनादेः शिल्पकारः।
"तेजोमहालयस्य अनेकेषां स्थपतीनां हस्ताः छेदिताः इति कथ्यते।"
Synonyms:
तक्षकः, तक्षा, सूत्रधारः, त्वष्टा, काष्ठतक्षकः, तष्टा, स्थपतिः
noun
यः काष्ठात् नैकानि वस्तूनि निर्माति।
"कुशलेन तक्षकेण एतद् द्वारं निर्मितम्।"
Tamil
Tamil
ஸ்த2பதி: : சில்பி, தேர்ப்பாகன், தச்சன், தலைவன், அரசன், குபேரன்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्थपतिः,
पुं,
(तिष्ठन्त्यस्मिन्निति स्था + कः स्थःस्थानम् तं पातीति पा + बाहुलकात् अतिःइत्युणादिवृत्तौ उज्ज्वलः ५९ ।) गीष्पतीष्टिय-ज्वा बृहस्पतिसवननामकयागकर्त्ता कारु-भेदः राज् इति भाषा इत्यमरः ६०
कारुः शिल्पी तद्भेदे थै इति ख्याते स्थपतिःकारुभेदो मुख्यतक्षेति स्वामी बृहस्पतियाग-याजिनि कुञ्चुकिनि इति भरतः
*
तस्यलक्षणं यथा, --“वास्तुविद्याविधानज्ञो लघुहस्तो जितश्रमःदीर्घदर्शी शूरश्च स्थपतिः परिकीर्त्तितः
”इति मात्स्ये २१५ ३९
कञ्चुकी इति मेदिनी
कुबेरः इत्यजय-पालः
अधीशः इति हेमचन्द्रः
(यथा, रामायणे ५२ ।“स तु रामस्य वचनं निशम्य प्रतिगृह्य ।स्थपतिस्तूर्णमाहूय सचिवानिदमब्रवीत्
”)
स्थपतिः, त्रि, (तिष्ठन्ति स्वधर्म्मे इति स्थाः सन्त-स्तेषां पतिः ।) सत्तमः इति मेदिनी