| YouTube Channel

स्त्यै (styai)

 
शब्दसागरः
English
स्त्यै 1st cl. (-स्त्यायति)
1. To sound.
2. To spread about.
3. To collect,
to crowd
the form ष्ट्यै is
irr
egular.
Yates
English
स्त्यै स्त्यायति 1.
a. To sound
collect.
Wilson
English
स्त्यै r. 1st cl. (स्त्यायति)
1 To sound.
2 To collect, to crowd
also ष्ट्यै.
Apte
English
स्त्यै [styai], 1
U.
(स्त्यायति-ते)
To be collected into a heap or mass.
To spread about, be diffused
शिशिरकटु- कषायः स्त्यायते सल्लकीनाम्
Māl.
9.6
U.*
2.21
Mv.*
5.41.
Sound, echo.
Apte 1890
English
स्त्यै {c1c} U. (स्त्यायति-ते) 1 To be collected into a heap or mass.
2 To spread about, be diffused
शिशिरकदुकषायः स्त्यायते सल्लकीनां Māl. 9. 6, 2. 21
Mv. 5. 41.
3 Sound, echo.
Monier Williams Cologne
English
स्त्यै
cl.
1.
P.
स्त्यायति, to be collected into a heap or mass,
Dhātup.
xxii, 14
to spread about, ib.
to sound, ib.
cl.
1. Ā. स्त्यायते (pr.
p.
स्त्यान, q.v.
ind.
p.
-स्त्याय
See नि-ष्ट्यै),
to stiffen, grow dense, increase,
Uttarar.
Mcar.
Monier Williams 1872
English
स्त्यै स्त्यै (also written ष्ट्यै), cl. 1. P.
स्त्यायति, &c., to be collected into a heap
or mass
to be spread about
to sound
[cf. accord-
ing to some, probably Gr. στενός
Lat. stipare.]
Benfey
English
स्त्यै स्त्यै, ष्ट्यै ष्ट्यै, i. 1, Par.
1. To be collected or joined.
2. Pass.
To increase, Utt. Rāmac. 45, 3 (to
spread round about).
3. To sound.
Ptcple. of the pf. pass. स्त्यान,
1. Thick,
gross, bulky.
2. Soft, bland.
n.
1.
Thickness.
2. Idleness.
3. Echo,
Utt. Rāmac. 45, 2. -- With प्र प्र,
ptcple. of the pf. pass. प्रस्तीत and
प्रस्तीम।
1. Crowded, clustering.
2.
Sounded. -- Cf. probably στενός
Lat.
stipare (Caus.).
L R Vaidya
English
styE {% vt. 1U (pres. स्त्यायति-ते) %} 1. To collect into a heap or mass
2. to spread about, शिशिरकटुकषायः स्त्यायते सल्लकीनाम् Ut.ii.
3. to sound.
Bopp
Latin
स्त्यै 1. P. (शब्दसङ्घाते K. संहतौ ध्वनौ V.) sonare, coacer-
vare.
Kridanta Forms
Sanskrit
स्त्यै (स्त्यै॒ शब्दसङ्घातयोः - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = स्त्यानम्
अनीयर् = स्त्यानीयः - स्त्यानीया
ण्वुल् = स्त्यायकः - स्त्यायिका
तुमुँन् = स्त्यातुम्
तव्य = स्त्यातव्यः - स्त्यातव्या
तृच् = स्त्याता - स्त्यात्री
क्त्वा = स्त्यात्वा
ल्यप् = प्रस्त्याय
क्तवतुँ = स्त्यानवान् - स्त्यानवती
क्त = स्त्यानः - स्त्याना
शतृँ = स्त्यायन् - स्त्यायन्ती
स्त्यै (ष्ट्यै॒ शब्दसङ्घातयोः - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = स्त्यानम्
अनीयर् = स्त्यानीयः - स्त्यानीया
ण्वुल् = स्त्यायकः - स्त्यायिका
तुमुँन् = स्त्यातुम्
तव्य = स्त्यातव्यः - स्त्यातव्या
तृच् = स्त्याता - स्त्यात्री
क्त्वा = स्त्यात्वा
ल्यप् = प्रस्त्याय
क्तवतुँ = स्त्यानवान् - स्त्यानवती
क्त = स्त्यानः - स्त्याना
शतृँ = स्त्यायन् - स्त्यायन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
स्त्यै
मूलधातुः:
ष्ट्यै
धात्वर्थः:
शब्द-सङ्घातयोः
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
अनिट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
स्त्यायति
धातुः:
स्त्यै
मूलधातुः:
स्त्यै
धात्वर्थः:
शब्द-सङ्घातयोः
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
अनिट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
स्त्यायति
अनुबन्धादिविशेषः:
ऐकारान्तः
धातुप्रदीपः
Sanskrit
स्त्यै
मानकरूपान्तरम् - ष्ट्यै
ष्ट्यै शब्द, संघातयोः
- द्विष्पाठसामर्थ्यादेकस्य षोपदेशत्वम् स्त्यायति तिष्ट्यासति प्रस्तीतः प्रस्तीमः स्त्री कुस्त्री दुःस्त्री तद्भावः कौस्रम्, दौःस्रम् (92) ।। 914, 915 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्त्यै संहतौ ध्वनौ इति कविकल्पद्रुमः
(भ्वा-पर०-अक०-अनिट् ।) दन्त्यादिरन्तः स्थाद्य-युक्ततमध्यः स्त्यायति तिस्त्यासति इति दुर्गा-दासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
स्त्यै सहतौ ध्वनौ
भ्वा०
अक० अनिट् स्त्यायति अस्त्यासीत्पर्य्युदासान्न षोपदेशः
धातुवृत्तिः
Sanskrit
स्त्यै
मानकरूपान्तरम् - ष्ट्यै
ष्ट्यै (अर्थः) शब्द, संघातयो
एको दन्त्यादिः परो मूर्द्धन्यादिः षोपदेशलक्षणपर्युदास एक एव गृह्मते उभयोः पाठवैयर्थ्यप्रसङ्गात् अत्रार्थयोर्यथासंख्यं भवति पृथग् निर्देशात् ( स्त्ययति तस्त्यावित्यादि, ) ग्लैवत् षोण्देशस्यापि "धात्वादेः षः सः''इदमेव रूपम् प्रयोजनं जतु तिष्ठ्यासति अष्ट्यिपत् ) इत्यादावादेशसकारत्वात् षत्वम् यत्तु मैत्रेयसम्मताकाश्यपादिभिरुक्तं पुनः पाठफलं "धात्वादेः षः सः'' इति सत्वाभावे दन्त्यपराः सादयः षोपदेशा इति लक्षणस्याव्याप्तिप्रसङ्गादुपेक्ष्यम् पाठे षोपदेशानां प्रयोगे सादित्वादजन्त्यपरत्वं हि लक्षणं, व्यापकेन नाम लक्षणेन भवतिव्यम् ( प्रस्तीतः प्रस्तीवान्प्रस्तीमवान् ) "स्त्यः प्रपूर्वस्य'' इति निष्ठायां संप्रसारणे परपूर्वत्वदीर्घत्वयो "प्रस्त्योन्यतरस्याम्'' इति प्रोपसृष्टादस्मात्पराया निष्ठायास्तकारस्य पक्षं मकारः मकाराभावे "संयोगादेः'' इति निष्ठानत्वस्य "स्त्यः'' इति संप्रसारणे पूर्वत्रासिद्धत्वात् कृते तस्मिन् यण्वत्त्वाकारान्तत्वयोरभावादप्रसङ्गः प्रस्त्य इति लघु वक्तव्ये "स्त्यः प्रपूर्वस्य'' इति वचनं प्रशब्दोय्रस्माद्धातूपसर्गसमुदायात्पूर्वं इत्याश्रयणार्थम् इत्याश्रथणार्थम् तेन ( प्रसंस्तीत ) इत्यादावन्योपसर्गव्यवधानेपि, संप्रसारणं भवति मत्वं तु "प्रस्त्यः'' इति निर्देशाद्व्यवहिते भवति ( स्त्यानः, संस्त्यान ) इत्यादौ प्रस्त्याभावान्न संप्रसारणं, नापि मत्वं, संप्रसारणविधौ षोपदेशोप्ययं स्त्यायो गृह्मतइति वृत्त्यादौ, तेन तस्यापि निष्ठायामुक्तान्येवोदाहरणानि द्रष्टव्यानि ये ऽस्य सत्वं नेच्छन्ति तेषां स्त्यारूमापन्नयोद्वेयोर्गंह इति वृत्त्यादिमहाग्रन्थविरोधश्च तस्य प्रकृतिवदुकरणमिति स्तृयारूपत्वं यतस्तैः प्रकृताचेव सत्वं नाभ्युपगम्यते स्त्यायति संहन्यते ऽस्यां गर्भ इति (स्त्री) संस्त्याने "स्त्यायतेर्ड्रट्'' इति डुटि डित्त्वाट्टिलोपे वलि लोपे टित्त्वान्ङीप् अग्जादौ "स्त्रियाः'' इतीयङि ( स्त्रियावित्यादि ) अम्शसीस्तु "वाम्शसोः'' इति इयङ्विकल्पनात् ( स्त्रीम् स्त्रियम् स्त्रियः स्त्रीरिति ) प्रथमयोः पूर्वसवर्णदीर्घो भवति "नेयङुवङ्'' इत्यत्र अस्त्रीति निषेधादियङ्स्थानत्वेपि नदीत्वात् ( स्त्रियै स्त्रियामित्यत्र )"आण् नद्याः'' इति ङेराम् भवति तथा ( स्त्रीणाम् ) इत्यत्र "ह्रस्वनद्यापो'' इति नुड् भवति ( हे स्त्रि ) इत्यत्र "अम्बाथनद्योः'' इति हस्वो भवति स्त्रियाः संबन्धि ( स्त्रैणम् ) ( सूत्रम्) स्त्रीपुंसाभ्यां नञ्स्त्रञौ भवनात् (इति सूत्रम्) आभ्यां यथासंख्यं प्राग्भवीयार्थेषु तत्तदर्थानुकूलसमर्थविभक्तिभ्यां नञ्स्नञाविति नञ् ( स्त्रीत्वम् स्त्रीता ) "आ त्वात्'' चकारेण त्वतलोरभ्यनुज्ञानत् त्वतलौ स्त्रीवन्म भूमेति भाष्यकारप्रयोगाद्वतिस्साधुः "स्त्री पुंवच्च'' इतृयादिनिर्देशस्य प्रयोगापेक्षत्वाद्वा अत्र विषये बाधकान्येव निपातनानीति नञ् स्नञौ बाध्येते यथ सर्वानामेत्यत्र णत्वम्परस्त्रिया अपत्यं, ( पारशवम् ) परस्त्री परशुं चेति शिवादिवाठादपत्ये परशुभावश्च ( पारस्त्रीणेयम् ) "कल्याण्यादीनामिनङ्'' इति ढकि ण्यादेशोन्त्यस्येनङ् अनुशतिकादित्वादभयपदवृद्धिः कुस्त्रिया भावः कर्म वा ( कौस्त्रम् ) युवादित्वादण् एवं ( दौस्त्रम् स्त्रीतरा, स्त्रितरा ) "नद्याः शेषस्य'' इति हस्वो वा सूत्रार्थश्च ज्वलत्यादौ द्रष्टव्यः ( 1 ) ( 1 ) व्याख्यात इति 2 पुव ( स्तुपः उच्छ्रायः ) "स्त्यः सम्प्रसारणमुच्चः'' इति पप्रत्ययः, प्रसारणपूर्वात्वे तस्य चेकारस्य उकारो दीर्घाः उच्चेत्येव वक्तव्ये दीर्घविधानं ह्रस्वस्यापि श्रवर्णं, तेन ( स्तुपः ) इत्यपि भवति 895
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“स्त्यै शब्दसंघातयोः”@} 2 ‘शब्दसंघातयोर्घात्वोः स्त्यायत्येकस्य सो षः।’ 3 इति देवः।
सर्वाण्यपि रूपाणि कायतिवत् 4 ज्ञेयानि।
प्रस्तीतम्-तः-तवान्, प्रस्तीमः, 5 प्रस्तीमवान्।
6 स्त्येनः 7 स्त्यानम्, स्त्री, प्रसंस्तीतः, विशेषरूपाणि सर्वाणि भौवादिक- स्त्यायतिवत् 8 ज्ञेयानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१९४१)
02
=>
(१-भ्वादिः-९१०। अक। अनि। पर।)
03
=>
(श्लो। ७)
04
=>
(२६३)
05
=>
[पृष्ठम्१३९०+ २८]
06
=>
[[१। औणादिके (द। उ। ५-१२) इनच्प्रत्यये रूपमेवम्।]]
07
=>
[[आ। ‘रायद्धयस्त्यानरुचौ रथेऽपि…।’ धा। का। २-३१।]]
08
=>
(१८७२)
Burnouf
French
*स्त्यै स्त्यै। स्त्यायामि 1
pp. स्त्यान।
Résonner.
Crier ensemble, pousser des cris.
Rassembler, entasser.
Pp. स्त्यान, gros, massif
gras, onctueux
au
n.
grosseur, épaisseur
stupidité
écho.