| YouTube Channel

स्तॄ (stRR)

 
शब्दसागरः
English
स्तॄ r. 9th cl. (-स्तृणाति स्तृणीते) To clothe, to cover, to spread on or over
more properly ष्टॄ.
Yates
English
स्तॄ (ग, ञ) स्तृणाति स्तृणीते 9.
c. To
clothe, to cover.
Wilson
English
स्तॄ (स्तॄ) r. 9th cl. (स्तृणाति स्तृणीते) To clothe, to cover, to
spread on or over: see स्तृ.
Apte
English
स्तॄ [st]ॄ, 9
U.
 (स्तृणाति, स्तृणीते, स्तीर्ण
desid.
 तिस्तरि-री-षति-ते, तिस्तीर्षति-ते) To cover, strew
&c.
see स्तृ.
Apte 1890
English
स्तॄ {c9c} U. (स्तृणाति, सृणीते, स्तीर्ण
desid. तिस्तरि री-षति-ते, तिस्तीर्षति-ते) To cover, strew &c.
see स्तृ.
Monier Williams Cologne
English
1. स्तॄ (or स्तृ),
cl.
 5. 9. Ā.
P.
 (Dhātup. xxvii, 6
xxxi, 14) स्तृणो॑ति, स्तृणुते or स्तृणाति, स्त्रिणीते॑
(Ved. and
ep.
 also स्त॑रति, °ते
pf. तस्तार, तस्तरे [3.
pl.
 तस्तरुः, तस्तरिरे]
Br.
&c.
3. sg. [with pass. sense] तिस्तिरे॑,
RV.
3.
pl.
 तस्त्रिरे,
AV.
p.
 Ā. तिस्तिराण॑,
RV.
aor.
 अ॑स्तर्, स्तर्, ib.
अस्तृषि, अस्तृत,
AitBr.
अस्तरीत्,
AV.
अस्तार्षीत्, अस्तरीष्ट, अस्तीर्ष्ट
Gr.
Prec. स्तृषीय,
AV.
स्तर्यात् or स्तीर्यात्
स्तृषीष्ट, स्तरीषीष्ट, स्तीर्षीष्ट
Gr.
fut. स्तर्ता
Gr.
स्तरिष्यति, ते° [Gr. also स्तरीष्°]
Br.
&c.
inf.
 स्तर्तुम् or स्तरीतुम्
Gr.
स्त॑र्तवे, °तवै, स्तरीतवै॑,
Br.
स्त॑रीतवे,
AV.
-स्ति॑रे, -स्तृणीष॑णि,
RV.
ind.
p.
 स्तीर्त्वा॑ or स्तृत्वा॑,
Br.
-स्तीर्य, ib.
-स्तृत्य,
MBh.
 ),
to spread, spread out or about, strew, scatter (esp. the sacrificial grass
in this sense in older language only
cl.
 9. Ā.
P.
 ),
RV.
AV.
Br.
ŚrS.
R.
to spread over, bestrew, cover,
KātyŚr.
MBh.
&c.
(cl. 5. Ā.
P.
 ) to lay low, overthrow, slay (an enemy),
RV.
AV.
Br.
Up.
 :
Pass.
 स्तीर्यते (°ति) or स्त्रिय॑ते (Gr. also स्तर्यते
aor.
 अ॑स्तारि),
to be spread or strewn
&c.
 ,
RV.
&c.
&c.
 :
Caus.
 स्तारयति (aor. अतस्तरत्), to spread, cover,
Bhaṭṭ.
 :
Desid.
 तिस्तीर्षते or तु॑स्तूर्षते (Gr. also
P.
 and तिस्तरीषति, °ते), to wish to spread or strew or lay low,
Br.
Up.
 :
Intens.
 तास्तर्यते, तेस्तीर्यते, तास्तर्ति
Gr.
स्तॄ [cf. Gk. στορέννυμι, στρώννυμι
Lat.
 sternere
Goth.
 straujan
Germ.
 streuen
Angl.Sax. streowian
Eng.
 strew.]
Monier Williams 1872
English
स्तॄ स्तॄ। See rt. 1. स्तृ above.
Benfey
English
स्तॄ स्तॄ, see स्तृ
स्तॄह् स्तॄह्, see
स्तृह्।
L R Vaidya
English
stF {% vt. 9U (pp. स्तीर्ण
pres. स्तृणाति, स्तृणीते
pass. स्तीर्यते) %} See स्तृ (II).
Bopp
Latin
स्तॄ 9. P. A. स्तृ णामि, स्तृणे. (Propter gr. r. 385. स्तॄ a स्तृ
in tempp. special. non distingui potest
si autem in uni-
versum radices in ॠ desinentes statuuntur, ad स्तॄ perti-
nent Gerund. स्तीर्य, Pass. स्तीर्ये, part. स्तीर्ण. Vera
verborum स्तृणोमि et स्तृणामि radix est स्तर्, unde
स्तृ correpto अर् in ऋ, et स्तीर् mutato अ in ई, v. gr.
min. ed. 2. §. 12.) sternere, expandere, extendere.
c. आ
1) sternere, expandere. MAH. 3. 15142.: दर्भास्तर-
णम् आस्तीर्य.
2) tegere. MAH. 2. 1155.: कुशैर् आस्तीर्य
मेदिनीम्.
c. उप sternere, constituere, parare. MAH. 2. 2033.: उप-
स्तीर्णा सभा.
c. परि sternere, expandere. MAH. 1. 6975.: परिस्तीर्य जु-
हावा ऽग्निम्.
c. वि dispandere, expandere. HIT. 9. 8. 14.: तेन व्याधेन
…जालं विस्तीर्णम्
MAN. 7. 33.: विस्तीर्यते यशो लो-
के. -- विस्तीर्ण extensus, magnus. N. 12. 112. IN. 5. 3. 10.
-- Caus. expandere. MAN. 7. 188.: विस्तारयेद् बलम्.
c. सम्
1) sternere, expandere. MAH. 1. 7163. IN. 5. 3.
2) tegere. M. 2. 1774.: सभां संस्तीर्य रत्नैः.
Kridanta Forms
Sanskrit
स्तॄ (स्तॄ꣡ञ् आच्छादने - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = स्तरणम्
अनीयर् = स्तरणीयः - स्तरणीया
ण्वुल् = स्तारकः - स्तारिका
तुमुँन् = स्तरितुम् / स्तरीतुम्
तव्य = स्तरितव्यः / स्तरीतव्यः - स्तरितव्या / स्तरीतव्या
तृच् = स्तरिता / स्तरीता - स्तरित्री / स्तरीत्री
क्त्वा = स्तीर्त्वा
ल्यप् = प्रस्तीर्य
क्तवतुँ = स्तीर्णवान् - स्तीर्णवती
क्त = स्तीर्णः - स्तीर्णा
शतृँ = स्तृणन् - स्तृणती
शानच् = स्तृणानः - स्तृणाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 स्तॄ
मूलधातुः:
 स्तॄञ्
धात्वर्थः:
 आच्छादने
धातुः:
 स्तॄ
मूलधातुः:
 स्तॄञ्
धात्वर्थः:
 आच्छादने
गणः:
 क्र्यादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 स्तृणाति, स्तृणीते
अनुबन्धादिविशेषः:
 प्वादिः, ल्वादिः च
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
स्तॄ ञ गि छादने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(क्र्याउभ०-सक०-अनिट् ।)ञ गि, स्तृणाति स्तृणीतेस्तार्णः स्तीर्णिः । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
स्तॄ आच्छादने क्र्या० प्वा० उ०
सक०
 सेट् । स्तृणाति स्तृ-णीते अस्तारीत् अस्तरिष्ट अस्तरीष्ट अस्तीत्त । अयंषोपदेश एव न्याय्यः ।
Burnouf
French
*स्तॄ स्तॄ, cf. स्तृ।
Stchoupak
French
स्तॄ-
{%-stṛṇāti stṛṇīte stṛṇoti starati
tastāra tastare
%}
{%stariṣyati -te
stīryate tustūrṣate %}{% stārayati
stṛta- stīrṇa- %}
°स्तृत्य °स्तीर्य -- étendre sur le sol (not. la litière rituelle, le
barhis)
joncher, couvrir de (instr.)
étendre à terre, tuer (un ennemi)
s'étendre
-स्तीर्ण- v. s. v.
-स्तृत- jonché, couvert, étendu.