| YouTube Channel

स्तन् (stan)

 
शब्दसागरः
English
स्तन् r. 1st cl. (स्तनति) r. 10th cl. (-स्तनयति-ते)
1. To sound, to reverberate.
2. To groan, to sigh, to breathe hard.
3. To thunder, to roar
aloud. With नि, 1. To sigh.
2. To bewail.
Capeller Eng
English
स्तन् स्तनति mostly स्तन॑यति,
pp.
स्तनित (q.v. )
thunder, roar, sound. अभि, निस् & प्र =
S.
Apte
English
स्तन् [stan], 1
P.
, 1
U.
(स्तनति, स्तनयति, स्तनित)
To sound, make a sound, resound, reverberate.
To groan, breathe hard, sigh.
To thunder, roar loudly
तस्तनुर्जज्वलुर्मम्लुर्जग्लुर्लुलुठिरे क्षाताः
Bk.*
14.3. -With नि
to sound.
to sigh.
to mourn. -With वि to roar.
Apte 1890
English
स्तन् {c1c} P., {c10c} U. (स्तनति, स्तनयतिते, स्तनित) 1 To sound, make a sound, resound, reverberate.
2 To groan, breathe hard, sigh.
3 To thunder, roar loudly
तस्तनुर्जज्वलुर्मग्लुर्जग्लुर्लुलुठिरे क्षताः Bk. 14. 30.
WITH. नि {1} to sound. {2} to sigh. {3} to mourn.
वि to roar.
Monier Williams Cologne
English
स्तन् (cf. 2. तन्)
cl.
1.
P.
(Dhātup. xiii, 18) स्तनति (once in
BhP.
-स्तनसे
in
RV.
3. sg. स्तन् and 2.
Impv.
स्तनिहि
pf. तस्तान, तस्तनुः
Gr.
aor.
अस्तानीत्,
AV.
fut. स्तनिता, °निष्यति
Gr.
),
to resound, reverberate, roar, thunder,
RV.
&c.
&c.
to utter inarticulate sounds,
Vās.
:
Caus.
स्तन॑यति (aor. अतिष्टनत्) id. (स्तनयति, ‘it thunders’),
RV.
&c.
&c.
crackle (as fire),
AitBr.
:
Desid.
तिस्तनिषति
Gr.
:
Intens.
तंस्तन्यते, तंस्तन्ति, ib. (2. sg.
Impv.
तंस्तनीहि See अभि-ष्टन्).
स्तन् [cf. Gk. στένω
Slav.
stenją
Angl.Sax. stunian
Germ.
stöhnen. ]
Monier Williams 1872
English
स्तन् स्तन्, cl. 1. P. स्तनति, तस्तान, स्त-
नितुम्, to sound, make a sound, resound,
reverberate
to groan, breathe hard, sigh
cl. 10. P.
स्तनयति, -यितुम्, Aor. अतस्तनत्, to thunder:
Caus. स्तनयति (or स्तानयति according to some),
-यितुम्, Aor. अतिष्टनत् (or अतिस्तनत् according
to some), to cause to resound: Desid. तिस्तनिषति:
Intens, तंस्तन्यते, तंस्तन्ति
[cf. Gr. στέν-ω,
στενάχ-ω, στόνο-ς, στένο-μαι, στείνομαι, στενό-ς,
στεινό-ς, στεῖνος, Στέν-τωρ: Lat. tono, tonitru:
Old Norse stynija, styn: Old Germ. stunôd, ‘a
sigh
thonar, donar, ‘thunder:’ Old Sax. thunar:
Angl. Sax. thunor: Lith. sten-e-ti: Slav. sten-a-ti,
‘to groan.’]
Macdonell
English
स्तन् STAN, Ⅰ. P. stana, thunder, roar 🞄(V., C.)
utter inarticulate sounds (C.)
🞄cs. stanáya, P. id. (V.)
also of the sea (P.)
🞄crackle (fire
Br.).
Benfey
English
स्तन् स्तन्, i. 1, Par. To sound,
to sigh. i. 10, To thunder, Chr. 290,
6 = Rigv. i. 64, 6. स्तनित,
n.
1.
Thunder, Man. 4, 103.
2. The noise
of clapping the hands.
Comp.
-विद्युत्-,
adj.
with lightning and
thunder. -- With the prep. नि नि, ष्टन्,
1. To sigh, MBh. 3, 14060.
2. To
bewail, Rām. 2, 77, 8. -- Cf. στένω
Icel.
stynja
N.H.G. stöhnen
Lat. tonare
(cf. ved. तन् + यतु = स्तनयित्नु, thun-
der), tonitru
A.S. thunor.
Apte Hindi
Hindi
स्तन्
"भ्वा* पर*, चुरा* उभ्* " - -
"आवाज करना, शब्द करना, गूंजना, प्रतिध्वनि करना"
स्तन्
"भ्वा* पर*, चुरा* उभ्* " - -
"कराहना, कठिनाई से सांस लेना, ऊँचा सांस लेना"
स्तन्
"भ्वा* पर*, चुरा* उभ्* " - -
"गरजना, दहाड़ना"
L R Vaidya
English
stan {% vi. 1P, 10U (pp. स्तनित
pres. स्तनति, स्तनयति-ते) %} 1. To sound, to make a sound, to reverberate
2. to groan, to breathe hard, to sigh
3. to thunder, to roar aloud, तस्तनुर्जज्वलुर्मम्लुर्जग्लुर्लुलुठिरे क्षताः Bt.xiv.30.With नि-, 1. to sigh
2. to bewail.
Bopp
Latin
1. स्तन् 1. P. gemere, suspirare. BHATT. 14. 30.: तस्तनुः
क्षताः. (Gr. στένω, lith. stenu id., slav. stenajû id.)
c. नि i. q. simpl. MAH. 3. 14060.: तम् उग्रतपसं विप्रन्
निष्टनन्तम् महीतले. Cum acc. gemere alqd. R. Schl.
II. 77. 8.: पितुः शरीरनिर्वाणं निष्टनन् विषसाद.
2. स्तन् 10. P. स्तनयामि. Tonare. RIGV. 79. 2.: स्तन-
यन्त्य् अभ्राः
58. 2. (Cf. lat. tono, tonitru
gr. Στέν-τωϱ
sax. vet. thunar tonitru, germ. vet. thonar, donar id.)
Kridanta Forms
Sanskrit
स्तन् (ष्ट꣡नँ꣡ शब्दे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = स्तननम्
अनीयर् = स्तननीयः - स्तननीया
ण्वुल् = स्तानकः - स्तानिका
तुमुँन् = स्तनितुम्
तव्य = स्तनितव्यः - स्तनितव्या
तृच् = स्तनिता - स्तनित्री
क्त्वा = स्तनित्वा
ल्यप् = प्रस्तन्य
क्तवतुँ = स्तनितवान् - स्तनितवती
क्त = स्तनितः - स्तनिता
शतृँ = स्तनन् - स्तनन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
स्तन्
मूलधातुः:
ष्टन
धात्वर्थः:
शब्दे
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
स्तनति
धातुः:
स्तन्
मूलधातुः:
स्तन
धात्वर्थः:
देवशब्दे
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
स्तनयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
अदन्तः
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
गर्ज्, नद्, स्तनय, विनद्, विनर्द्, विस्फूर्ज्, स्तन्, निःष्टन्, अभिष्टन्, प्रस्तनय, स्फूर्ज्, अवस्फूर्ज्, वाश्, गदय
verb
मेघानाम् उच्चैः शब्दनानुकूलः व्यापारः।
"वारंवारं विद्युत् प्रकाशते मेघाः गर्जन्ति।"
Synonyms:
गर्ज्, अभिगर्ज्, परिगर्ज्, नर्द्, विनर्द्, रुस विरु, संरु, रस्, वाश्, रट्, गज्, हम्भाय, हुङ्कृ, हूङ्कृ, हुङ्कारं कृ, स्तन्
verb
सिंहादीनां प्राणिनाम् मुखात् अट्टशब्दानां जननानुकूलः व्यापार।
"किञ्चित् कालं प्राक् एव सिंहः बहु अगर्जत्।"
Capeller
German
.स्तन्, स्तनति}, meist Caus. स्तन॑यति donnern,
dröhnen, brüllen. p.p. स्तनित s. bes.
निस् losdonnern, erdröhnen.
Grassman
German
√stan [vgl. 2. tan], 1〉 laut rauschen, brausen
2〉 Caus., donnern
auch wo es von Agni oder Soma gebraucht wird, erscheinen diese mit donnernden Wolken verglichen.
Mit abhí donnern, tosen in abhi-ṣṭaná
Int. laut dröhnen, brüllen.
nís erdröhnen, von der Pauke.
prá Caus. donnerndhervorbrechen aus [Ab.].
Stamm stan (oder Aorist):
-n [3. s.] 1〉 {918, 8} divédive sáhuris ábādhitas.
-nihi [Iv.] nís duritā́ bā́dhamānas {488, 30} (dundhubhe).
(astān):
-nīt siṃhás iva (dundubhís) AV. 5, 20, 2.
Int. (taṃstan):
-nīhi abhí siṃbhás (i)va jeṣyán (dundubhe) AV. 5, 20, 1.
Stamm des Caus. stanáya:
-anti 2〉 abhrā́ {79, 2}.
-a (parjanya) {437, 7}.
stanaya:
-anti prá te śúṣmās divás {306, 4}
vṛṣṭáyas abhrā́t {901, 3}.
Part. des Caus. stanáyat:
-an 2〉 {58, 2} (agnís)
{140, 5}
índras abhrā́ṇi‿ iva {485, 12}
parjányas {437, 2}. _{437, 9}
vṛ́ṣā (sómas) {731, 3}
sómas dovás sā́nu {798, 9}
asya (vāyós) ghósas {994, 1}
iva dyaús {871, 4}
{893, 5}.
-antam 2〉 iḍás pátim {396, 14}
útsam ákṣitam {64, 6}
vrajám (bildlich Wolke) {866, 8}
aṃśúm {784, 6}.
-adbhis 2〉 abhraís {313, 12}.
-antī 2〉 divás vidyút abhraís {799, 8}.
Burnouf
French
*स्तन् स्तन्। स्तनामि 1
p. तस्तान
etc.
Résonner.
Gémir, soupirer.
Gr.
στένω
lith. stenu.
-- स्तनयामि 10. Tonner
lat. tonat.
Stchoupak
French
स्तन्-
{%-stanati
stanayati
stanita- stanitvā %} -- tonner, retentir
comme le tonnerre
prononcer des sons inarticulés
caus. tonner.