| YouTube Channel

स्कम्भ् (skambh)

 
Capeller Eng
English
स्कम्भ् स्कभ्, स्कभ्ना॑ति or स्कभ्नो॑ति,
pp.
स्कभित॑ prop, support, fix
stop, restrain, obstruct.
C.
स्कभाय॑ति =
S.
 — आ fix in or at (loc. ). उप hold up by
supports. प्रति hold stand against
lean upon (acc. ). वि (ष्क)
fix, establish
C.
 the same. — Cf. प्रतिष्क॑भे (add. ).
Apte
English
स्कम्भ् [skambh], 1 Ā., 5, 9
P.
 (स्कम्भते, स्कभ्नोति, स्कभ्नाति)
To create.
To stop, hinder, impede, obstruct, curb, restrain
स्कभायत निर्ऋतिं सेधतामतिम् Ṛv.1.76.4.
To prop, support
चस्कम्भ यः स्वरभसा$स्खलता त्रिपृष्ठम्
Bhāg.*
 2. 7.4.
Caus.
 (स्कम्भयति-ते or स्कम्भायति-ते) To stop
&c.
Apte 1890
English
स्कंभ् {c1c} A., {c5c} {c9c} P. (स्कंभते, स्कभ्नोति, स्कभ्नाति) 1 To create.
2 To stop, hinder, impede, obstruct, curb, restrain.
Caus. (स्कंभयति-ते or स्कंभयति-ते) To stop &c.
Monier Williams Cologne
English
स्कम्भ् or स्कभ् (prob. a mere phonetic variety of √ स्तम्भ्, q.v.
in native lists written स्कन्भ्)
cl.
 5. 9.
P.
 (Dhātup. xxxi, 8
Pāṇ.
 iii, 1, 82) स्कभ्नो॑ति, स्कभ्ना॑ति (accord. to
Dhātup.
 x, 27 also
cl.
 1. Ā. स्कम्भते
pr.
p.
 स्कभ्नुव॑त्,
Br.
स्कभ॑त्,
RV.
pf. चस्क॑म्भ, 2.
du.
 -स्कम्भ॑थुः, ib.
p.
 चस्कभान॑,
AV.
aor.
 अस्कम्भीत्
Gr.
fut. स्कम्भिता, स्कम्भिष्यति, ib.
inf.
 स्कम्भितुम्, ib.
-स्क॑भे,
RV.
ind.
p.
 स्कभित्वी॑, ib.)
to prop, support, make firm, fix, establish,
RV.
TS.
BhP.
 :
Caus.
 स्कम्भयति (aor. अचस्कम्भत्,
Gr.
See स्कम्भित) or स्कभाय॑ति (Pāṇ. iii, 1, 84,
Vārtt.
 1,
Pat.
See स्कभित),
to prop, support, fix,
RV.
VS.
to impede, check,
RV.
 x, 76, 4.
Monier Williams 1872
English
स्कम्भ् स्कम्भ् or स्कभ् (probably a mere
phonetic variety of rt. स्तम्भ्, q. v.
in native lists written स्कन्भ्), cl. 1. A. स्कम्भते,
चस्कम्भे, &c.
cl. 5. 9. P. स्कभ्नोति, स्कभ्नाति,
&c., स्कम्भितुम्, to make firm, establish, to sup-
port, prop up (Ved.)
to create
to stop, hinder,
impede, restrain, block, obstruct: Caus. स्कभयति
or स्कम्भयति (Ved. also स्कभायति), &c., to
establish, support
[cf. according to some, Gr. σκῆπτρον,
σκήπτω, σκίμπτω
Lat. scabellum, scam-
num
Goth. ga-skapjan, ga-skafts
Angl. Sax.
scapen, sceapan, sceaft
Old Germ. scafan, sca-
fon, scoppon, ‘to stop.’]
Benfey
English
स्कम्भ् स्कम्भ्, i. 1, Ātm. , ii. 5,
स्कभ्नु and 9, स्कभ्ना, नी, Par.
1. To
make firm (to create), Bhāg. P. 2, 7,
40.
2. To support (ved.).
3. To stop,
to obstruct, to impede. -- With the prep.
वि वि, Caus. विष्कम्भित,
1. Impeded,
shown away, Pañc. 29, 6.
2. Ob-
structed, precluded, Pañc. 56, 10. --
Cf. स्तम्भ् and स्तम्ब
Lat. scabel-
lum, scamnum
Goth. ga-skapjan, ga
-skafts
A.S. scapen, sceápan, sceaft
O.H.G. scafan, scafôn, scoppôn, to stop
probably σκῆπτρον, σκήπτω, σκίμπτω.
Apte Hindi
Hindi
स्कम्भ्
"भ्वा* आ*, स्वा* क्रया* " - -
रचना
स्कम्भ्
"भ्वा* आ*, स्वा* क्रया* " - -
"रोकना, रुकावट, बाधा डालना, अवरोध करना, दबाना, नियंत्रित करना"
स्कम्भ्
"भ्वा*उभ*, प्रेर* या " -
L R Vaidya
English
skaMB {% vt. 1A, 5P, 9P (pres. स्कंभते, स्कभ्नोति, स्कभ्नाति) %} 1. To create
2. to stop, to hinder, to impede, to restrain.
skaMB {% Caus. (स्कभ्नाति-ते or स्कंभयति-ते) %} With वि-, to impede, to obstruct.
Bopp
Latin
स्कम्भ् 1. A. (scribitur स्कभ्) 5. et 9. P. स्कम्भे, स्कभ्-
नोमि, स्कभ्नामि
part. pass. स्कब्ध, in dial. Vêd.
स्कभित. Fulcire, figere. RIGV. 34. 2.: त्रयः स्कम्भा-
सः स्कभितास आरभे «tria in eo adminicula fixa sunt
ad innitendum». Cf. स्कुम्भ्, स्तम्भ्, स्तुम्भ्.
Kridanta Forms
Sanskrit
स्कम्भ् (स्क॒म्भुँ꣡ रोधन इत्येके स्तम्भ इति माधवः - क्र्यादिः - अनिट्)
ल्युट् = स्कम्भनम्
अनीयर् = स्कम्भनीयः - स्कम्भनीया
ण्वुल् = स्कम्भकः - स्कम्भिका
तुमुँन् = स्कम्ब्धुम्
तव्य = स्कम्ब्धव्यः - स्कम्ब्धव्या
तृच् = स्कम्ब्धा - स्कम्ब्ध्री
क्त्वा = स्कम्भित्वा / स्कब्ध्वा
ल्यप् = प्रस्कभ्य
क्तवतुँ = स्कब्धवान् - स्कब्धवती
क्त = स्कब्धः - स्कब्धा
शतृँ = स्कभ्नन् - स्कभ्नती
शानच् = स्कभ्नानः - स्कभ्नाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 स्कम्भ्
मूलधातुः:
 स्कभि
धात्वर्थः:
 प्रतिबन्धे
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 स्कम्भते
धातुः:
 स्कम्भ्
मूलधातुः:
 स्कम्भु
धात्वर्थः:
 रोधन-स्तम्भनयोः
गणः:
 क्र्यादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 स्कभ्नोति, स्कभ्नाति
अनुबन्धादिविशेषः:
 सौत्रो धातुः
Capeller
German
.स्कम्भ् o. स्कभ्, स्कभ्ना॑ति o. स्कभ्नो॑ति stützen,
befestigen, hemmen. Caus. स्कभा॑यति
dass. , p.p. स्कभित॑ प्रति sich entgegenstemmen.
वि befestigen
Caus. dass.,
zurückdrängen, p.p. विष्कम्भित.
Grassman
German
√skabh, √skambh, mit stabh, stambh nahe gleichbedeutend, befestigen, stützen [A.]
2〉 hemmen, bannen.
Mit ā́ etwas [A.] hineinfügen in [L.].
úpa von unten her stützen [A.].
práti sich entgegenstemmen.
ví 1〉 gesondert befestigen Himmel und Erde [A.]
2〉 fortschleudern.
Stamm skabhnā́:
-ā́ti ā́ yásmin agnaú havī́ṃṣi {832, 3} (śūṣaís).
Perf. cāskámbh:
-bha [3. s.] índras dyā́m … 〰 skámbhanena skábhīyān {937, 5}.
Perf. ohne Redupl. skambh:
-bháthus úpa dyā́m skámbhanena {513, 2}.
-bhus dyā́vābhū́mī pṛthivī́m {891, 4} (ójasā).
Part. skabhnát (ṣkabhnát):
-ántas vi 1〉 skámbhanena jánitrī {265, 12}. [Page1585]
Part. Perf. (caskabhāná):
-é krándasī AV. 4, 2, 3 (Variante zu {947, 6} tastabhāné).
Part. II. skabhitá:
-ás samudrás {975, 2}.
-ā́sas skambhā́sas {34, 2} (ārábhe).
skabhita (ṣkabhita):
-e [du. f.] ví 1〉 dyā́vāpṛthivī́ {511, 1}.
Absolutiv skabhitu:
-ví dyā́m {891, 7}.
Verbale skábh (ṣkábh) als Inf.:
-ábhe vi 2〉 dyaús dehi lokám váj(a)rāya 〰 {709, 12}. — prati ā́yudhā vīḍū́ 〰 {39, 2} (neben parāṇúde).
Ausserdem erscheint das Verbale in dem Comparativ skábhīyas.
Stchoupak
French
स्कम्भ्-
(-स्कभ्नाति véd.)
{%caskambha
skambhita. %} -- étayer,
affermir, établir.