सौवीर (sauvIra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 सौवीर n.
  (-रं)
	 1. The fruit of the jujube.
	 2. Antimony.
	 3. Sour-gruel.
m.
  (-रः) A district,  in the west of India,  connected with the
country along the Indus.
	 m.
  plu. (-राः) The people of SUVIRA. E.
 
सुवीर the country so called,  and अण् pleonasm or aff.
   of derivation
also with यञ् aff.
   सीवीर्य्य ।

Capeller Eng

English

 सौवीर m.
  pl.
  N.
  of a people.

Yates

English

 सौवीर (रं) 1.
n.
  The fruit of the
jujube
 antimony
 sour gruel.
m.
 
A district near the Indus occu-
pied by the
Suviras.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

सौवीर 	-	 sauvIra 	-	 n.
  	-	 antimony
स्रोतोञ्जन 	-	 srotoJjana 	-	 n.
  	-	 antimonysulphide
कापोत 	-	  kApota 	-	 m.
  	-	 antimony
कृष्ण 	-	  kRSNa 	-	 m.
  	-	 antimony
नदीज 	-	  nadIja 	-	 m.
  	-	 antimony
स्रोतोञ्जन 	-	  srotoJjana 	-	 n.
  	-	 antimony
अञ्जन 	-	  aJjana 	-	 n.
  	-	 antimony
अजलम्बन 	-	  ajalambana 	-	 n.
  	-	 antimony
कापोताञ्जन 	-	  kApotAJjana 	-	 n.
  	-	 antimony
नादेय 	-	  nAdeya 	-	 n.
  	-	 antimony
नील 	-	  nIla 	-	 n.
  	-	 antimony
पार्वतेय 	-	  pArvateya 	-	 n.
  	-	 antimony
पीतसारि 	-	  pItasAri 	-	 n.
  	-	 antimony
यामुन 	-	  yAmuna 	-	 n.
  	-	 antimony
वल्मीकशीर्ष 	-	  valmIkazIrSa 	-	 n.
  	-	 antimony
वारिभव 	-	  vAribhava 	-	 n.
  	-	 antimony
स्रोतनदीभव 	-	  srotanadIbhava 	-	 n.
  	-	 antimony
स्रोतोज 	-	  srotoja 	-	 n.
  	-	 antimony
सौवीरसार 	-	  sauvIrasAra 	-	 n.
  	-	  pure antimony
नीलाञ्जन 	-	  nIlAJjana 	-	 n.
  	-	  black antimony

सौवीर 	-	 sauvIra 	-	 n.
  	-	 antimony
सौवीर 	-	 sauvIra 	-	 f.
  	-	  particular mUrchanA
सौवीर 	-	 sauvIra 	-	 m.
  	-	  king of the sauvIras
सौवीर 	-	 sauvIra 	-	 n.
  	-	  sour gruel
सौवीर 	-	 sauvIra 	-	 n.
  	-	  fruit of the jujube

 
   सौवीर  sauvIra  n.
    antimony    
   स्रोतोञ्जन  srotoJjana  n.
    antimony  sulphide    
   कापोत  kApota m.
   antimony   
   कृष्ण  kRSNa m.
   antimony    
   नदीज  nadIja m.
   antimony   
   स्रोतोञ्जन  srotoJjana n.
   antimony    
   अञ्जन  aJjana n.
   antimony   
   अजलम्बन  ajalambana n.
   antimony    
   कापोताञ्जन  kApotAJjana n.
   antimony   
   नादेय  nAdeya n.
   antimony    
   नील  nIla n.
   antimony   
   पार्वतेय  pArvateya n.
   antimony    
   पीतसारि  pItasAri n.
   antimony   
   यामुन  yAmuna n.
   antimony    
   वल्मीकशीर्ष  valmIkazIrSa n.
   antimony   
   वारिभव  vAribhava n.
   antimony    
   स्रोतनदीभव  srotanadIbhava n.
   antimony   
   स्रोतोज  srotoja n.
   antimony    
   सौवीरसार  sauvIrasAra n.
   pure antimony   
   नीलाञ्जन  nIlAJjana n.
   black antimony        

 
   सौवीर  sauvIra  n.
    antimony   
   स्रोतोञ्जन  srotoJjana  n.
    antimony sulphide    
   कापोत  kApota m.
   antimony  
   कृष्ण  kRSNa m.
   antimony   
   नदीज  nadIja m.
   antimony  
   स्रोतोञ्जन  srotoJjana n.
   antimony   
   अञ्जन  aJjana n.
   antimony  
   अजलम्बन  ajalambana n.
   antimony   
   कापोताञ्जन  kApotAJjana n.
   antimony  
   नादेय  nAdeya n.
   antimony   
   नील  nIla n.
   antimony  
   पार्वतेय  pArvateya n.
   antimony   
   पीतसारि  pItasAri n.
   antimony  
   यामुन  yAmuna n.
   antimony   
   वल्मीकशीर्ष  valmIkazIrSa n.
   antimony  
   वारिभव  vAribhava n.
   antimony   
   स्रोतनदीभव  srotanadIbhava n.
   antimony  
   स्रोतोज  srotoja n.
   antimony   
   सौवीरसार  sauvIrasAra n.
   pure antimony  
   अञ्जन-रजत  aJjana-rajata n.
   antimon-silver  [ Mineral. ]       

Wilson

English

 सौवीर
n.
  (-रं)
1 The fruit of the jujube.
2 Antimony.
3 Sour gruel.
m.
  (-रः) A district,  in the west of India,  connected with
the country along the Indus.
m.
  pl. (-राः) The people of Suvīra.
E.
  सुवीर the country so called,  and अण् pleonasm or aff.
   of derivation
also with यञ्,  aff.
   सौवीर्य्य.

Apte

English

सौवीरम् [sauvīram],  1 The fruit of the jujube.

Antimony.

Sour gruel. -रः N.
  of a district or its people (pl.  in the latter sense). Comp.
   -अञ्जनम् a kind of antimony or collyrium.  -सारः antimony.

Apte 1890

English

 सौवीरं 1 The fruit of the jujube. 
2 Antimony. 
3 Sour gruel. 
रः N. of a district or its people (pl. in the latter sense). 
Comp. 
अंजनं a kind of antimony or collyrium. 
सारः antimony. 

Monier Williams Cologne

English

 सौवीर m.
  pl.
  (fr.  सु-वीर) N.
  of a people inhabiting a district in the neighbourhood of the Indus,  MBh.
  
 Hariv.
  &c.
  

 (sg.) a king of the Sauvīras,  ib.

 सौवीर (आ or ई),  f.
  (in music) a partic.  Mūrchanā,  Saṃgīt.
 

 सौवीर (अम्),  n.
  the fruit of the jujube,  Suśr.
 

 sour gruel,  ib.

 antimony,  ib.

Monier Williams 1872

English

 सौवीर सौवीर,  अम्,  n. (fr. सु-वीर),  the
fruit of the jujube
 antimony
 sour gruel
 (अस्),  m., 
N. of a district of country in the west of India con-
nected with the country along the Indus (perhaps
the district now inhabited by the Suirs)
 (आस्),  m. pl.
the people of Su-vīra
 N. of a people inhabiting
part of Bhārata-varṣa.
—सौवीर-राज,  अस्,  m. a
king of Sauvīra.
—सौवीर-सार,  अम्,  n. antimony.
—सौवीराञ्जन (°र-अञ्°),  अम्,  n. a kind of anti-
mony or collyrium.

Macdonell

English

 सौवीर sauvīra,  m.
  [suvīra] N. of a people 🞄(pl. )
 king of the Sauvīras
 n.
  sour gruel.

Benfey

English

 सौवीर सौवीर,  i. e. सु-वीर + अ, 
 I.
m.
 
 1. The name of a country.
 2. pl.
Its inhabitants,  Draup. 4,  12
 8,  27.
 3.
The king of the Sauvīras,  ib. 4,  7.
 II.
n.
 
 1. The fruit of the jujube.
 2. Anti-
mony.
 3. Sour gruel.
 -- Comp.
 
सिन्धु-, 
m.
  pl. name of a people,  Rām.  1,  12,  25.

Apte Hindi

Hindi

सौवीरम्
नपुं*
   - सुवीर + अण्
बेर का फल

सौवीरम्
नपुं*
   - सुवीर + अण्
"अंजन,  सुरमा"

सौवीरम्
नपुं*
   - सुवीर + अण्
कांजी

सौवीरः
पुं*
  - सुवीर + अण्
सुवीर देश या वहाँ का अधिवासी

L R Vaidya

English

 sOvIra {% (I) n. %} 1. The fruit of the jujube
 2. antimony
 3. soar gruel.

 sOvIra {% (II) m. %} Name of a district.

 sOvIra {% (III) m. pl. %} The people of this district.

Bopp

Latin

 सौवीर m.
1) in Plur. nomen regionis (Wils. A district, 
apparently the part of the gangetic provinces occupied
by the Suviras,  now called Suirs). DR. 4. 8. 12.
2) Sau-
virensis. DR. 4. 7. 8. 27.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

सौवीर
पु
सौवीर,  अश्वविशेष
सौवीरोऽश्वविशेषः स्यात् सौवीरं काञ्जिकं मतम् ॥ ७१ ॥
verse 2.1.1.71
page 0012

सौवीर
पु
सौवीर,  सौवीर
क्ली
सौवीरोऽश्वविशेषः स्यात् सौवीरं काञ्जिकं मतम् ॥ ७१ ॥
verse 2.1.1.71
page 0012

सौवीर
पु
सौवीर,  काञ्जिक
सौवीरोऽश्वविशेषः स्यात् सौवीरं काञ्जिकं मतम् ॥ ७१ ॥
verse 2.1.1.71
page 0012

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
काञ्चिकं काञ्जिकं धान्याम्लारनाले तुषोदकम् ।
कुल्माषाभिषुतावन्तिसोमशुक्तानि कुञ्जलम् ॥ ४१५ ॥
चुक्रं धातुघ्नमुन्नाहं रक्षोघ्नं कुण्डगोलकम् ।
महारसं सुवीराम्लं सौवीरं म्रक्षणं पुनः ॥ ४१६ ॥
तैलं स्नेहोऽभ्यञ्जनं च वेषवार उपस्करः ।
-wordlist-
 
काञ्चिक (क्ली),  काञ्जिक (क्ली),  धान्याम्ल (क्ली),  अरनाल (क्ली),  तुषोदक (क्ली),  कुल्माष (क्ली),  अभिषुत (क्ली),  अवन्तिसोम (क्ली),  शुक्त (क्ली),  कुञ्जल (क्ली),  चुक्र (पुंक्ली),  धातुघ्न (क्ली),  उन्नाह (क्ली),  रक्षोघ्न (क्ली),  कुण्डगोलक (क्ली),  महारस (क्ली),  सुवीराम्ल (क्ली),  सौवीर (क्ली),  म्रक्षण (क्ली),  तैल (क्ली),  स्नेह (पुंक्ली),  अभ्यञ्जन (क्ली),  वेषवार (पुं),  उपस्कर (पुं)

--source--
 
लम्पाकास्तु मुरण्डाः स्युः सौवीरास्तु कुमालकाः ।
-wordlist-
 
लम्पाक (पुं),  मुरण्ड (पुं),  सौवीर (पुं),  कुमालक (पुं)

--source--
 
स्रोतोऽञ्जनं तु कापोतं सौवीरं कृष्णयामुने ॥ १०५१ ॥
-wordlist-
 
स्रोतोऽञ्जन (क्ली),  कापोत (क्ली),  सौवीर (क्ली),  कृष्ण (क्ली),  यामुन (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

धान्याम्ल
धान्याम्ल,  आरनाल,  सन्धान,  काञ्जिक,  सौवीर,  अभिषव,  अवन्तिसोम,  तुषोदक,  शुक्त
धान्याम्लमारनालं सन्धानं काञ्जिकं च सौवीरम् ।
अभिषवमवन्तिसोमं तुषोदकं शुक्तमिच्छन्ति ॥ ३१८ ॥
verse 2.1.1.318
page 0038

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: सौवीराः
Root: सौवीर
Gender: पुं
Number: बहु
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Name of the country belonging to Udīcya
Shloka(s):
3|1|28|1 ► कुमालकास्तु सौवीरा यौधेयास्तु नृगालिकाः। (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|1|28|1 ⇢ कुमालकाः (कुमालक) (पुं) ⇒ Epithet of Sauvīra country ⇒ 
➠ 3|1|28|1 ⇢ सौवीराः (सौवीर) (पुं) ⇒ Name of the country belonging to Udīcya ⇒ 
Related word(s):
    

Mahabharata

English

Sauvīra^1 (“king of the Sauvīras”). § 211 (Sambhavap.): I,  139,  5534.

Sauvīra^2 (do.) = Vipula (C. Vitula): I,  5536 (Vº).

Sauvīra^3 (do.) = Sumitra: I,  5537 (Sº).

Sauvīra^4 (do.) = Jayadratha: III,  15617,  15723.

Sauvīra^5 (do.) = Śalya: VIII,  331 (Madrāṇām adhipaḥ).

Sauvīra,  pl. (ºāḥ),  a people = Suvīra,  pl. § 291 (Śiśupālavadhap.): II,  45,  1569.--§ 522 (Draupadīharaṇap.): III,  265,  †15600 (ºvīrāḥ)
 267,  15617 (ºābhimukhaḥ),  15618 (patiḥ Sº-Sindhūnāṃ,  i.e. Jayadratha),  15621,  15635 (Sindhu-Sºān)
 271,  15718 (Śibi-Sº-Sindhūnāṃ),  15742 (dvādaśānāṃ,  i.e. the twelve standard-bearers of Jayadratha
 slain by Arjuna),  15765 (Sindhu-Sºān).--§ 555 (Sainyodyogap.): V,  19,  588 (Sindhu-Sºvāsinaḥ,  followed Jayadratha).--§ 568 (Vīdulāputraśāsana): V,  134,  4570 (ºkanyābhiḥ).--§ 574 (Jambūkh.): VI,  9,  361 (SindhuSºāḥ,  among the peoples of Bhāratavarsha).--§ 576 (Bhagavadgītāp.): VI,  18,  689 (in the army of Duryodhana,  protect Bhīshma)
 20,  †750 (do.).--§ 578 (Bhīshmavadhap.): VI,  51,  2104 (Sindhu-Sºāḥ,  follow Bhīshma).--§ 579 (do.): V,  52,  2141 (Prācya-Sº-Kekayaiḥ).--§ 580 (do.): VI,  56,  2406 (Sindhu-Sºāḥ,  in the neck of Bhīshma's gāruḍavyūha)
 59,  †2584 (ºgaṇāḥ,  attack Arjuna) (),  †2646 (do.,  slain).--§ 582 (do.): VI,  71,  3132 (Madra-SºGāndhāraiḥ).--§ 583 (do.): VI,  75,  3295 (Madra-SºKekayaiḥ,  follow Bhagadatta).--§ 586 (do.): VI,  106,  4808.--§ 587 (do.): VI,  117,  5484 (attack Arjuna)
 119,  5648.--§ 589 (Droṇābhishekap.): VII,  7,  184.-§ 596 (Pratijñāp.): VII,  75,  2658 (Sauvīra-Sindhūnām īśvaraḥ,  i.e. Jayadratha).--§ 599 (Jayadrathavadhap.): VII,  95,  3535 (follow Āvantya)
 110,  4208 (Sindhu-Sºair nakharaprāsayodhibhiḥ)
 138,  5677 (sainyaṃ Sindhu-SºKauravaṃ)
 139,  5714 (sa-Kuru-Sº-Sindhuvīrabalakshayaṃ). --§ 607 (Karṇap.): VIII,  40,  1857 (Sindhu-Sºāḥ,  do not know dharma)
 44,  2070 (Vasāti-Sindhu-Sºāḥ,  blameable in their practises).--§ 641 (Rājadh.): XII,  101,  3735 (Sindhu-Sºāḥ).--§ 649b (Kaṇikopadeśa): XII,  142,  5250 (rājā Catruñjayo nāma Sºeshu mahārathaḥ).

पुराणम्

English

सौवीर / SAUVĪRA. An ancient country near the river sindhu. It is stated in mahābhārata,  Ādi Parva,  Chapter 133,  that during the period of mahābhārata,  the King of this country was killed by arjuna.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 सौवीरं,  क्ली,
   बदरम् । काञ्जिकम् । स्रोतोञ्जनम् ।इत्यमरः । २ । ४ । ३७ । २ । ९ । ३९ । २ ।९ । १०० ॥
 एतेषां विशेषा यथा,  --“ -- सौवीरं बदरं महत् ।”इति रत्नमाला ॥
“सौवीरन्तु यवैरामैः पक्वैर्वा निस्तुषैः कृतम् ।गोधूमैरपि सौवीरमाचार्य्यैः कैश्चिदूचिरे ॥
सौवीरन्तु ग्रहण्यर्शःकफघ्नं भेदि दीपनम् ।उदावर्त्ताङ्गमर्दास्थिशूलानाहेषु शस्यते ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
सौवीराञ्जनम् । यथा,  --“सुवीरकं पार्व्वतेयं सौवीरं नीलमञ्जनम् ।”इति रत्नमाला ॥

 सौवीरः,  पुं,
   (सुष्ठु वीरा यत्र । ततः स्वार्थे अण् ।)देशविशेषः । इति भेदिनी ॥
 (यथा,  हरिवंशे ।९० । १९ ।“सौवीरराजः शैव्यश्च पाण्ड्यश्च बलिनांवरः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 सौवीर न०
  सुष्ठु वोरो यत्र सुवीरो देशभेदः तत्र भवमअण् । १ स्रोतोऽञ्जने २ बदुरफस्ते “सौवीरन्तु यवैरामैःपक्वैर्वा निस्तुषैः कृतम । गोधूमैरपि सौवीरम्” इत्या-द्युक्ते ३ काञ्जिके अमरः “सौवीरन्तु ग्रहण्यर्शः कफसंभेदि दीपनम् । उदावर्त्ताङ्गमर्द्दास्थिशूचानाहेषु शस्पन”भावप्र० । बदरवृक्षे पु०
  राजनि० ।

Capeller

German

 सौवीर m.
  Pl. Volksname.

Burnouf

French

 सौवीर सौवीर m.
  District dans l'ouest de l'Inde,  le long
de l'Indus
		 au pl. les habitants de ce pays.
		 District gangétique
occupé par les Suvīras ou Swirs. -- N. antimoine.
		 Jujube.
		 Riz
fermenté.
सौवीरक a. du pays des Suvīras.
		 Np. Jayadratha.

Stchoupak

French

 सौवीर-
 m.
  pl.
  peuple des bouches de l'Indus 
 sg. son roi 
 -ई-
f.
  princesse des S. 
 -क- m.
  sg. et pl.
  id. 
 nt. gruau aigre.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.