| YouTube Channel

सोमवारव्रत (somavAravrata)

 
Spoken Sanskrit
English
सोमवारव्रत - somavAravrata -
n.
 - fast observed in the evening of a Monday in honour of ziva and durgA
Monier Williams Cologne
English
सोम—वार—व्रत
n.
 a fast observed in the evening of a Monday in honour of Śiva and Durgā (°त-कल्प
m.
 °त-विधि
m.
 °ताचरण-क्रम
m.
 °तोद्यापन
n.
N.
 of works),
Cat.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
सोमवारव्रत Burnell 145^b. Taylor 1, 123. 270. 411.
413. 417.
--from the Skandapurāṇa. W. p. 342.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सोमवारव्रतं,
क्ली,
 (सोमवारकर्त्तव्यं व्रतम् ।)प्रतिसोमवारोपवासपूर्व्वकसायंकालकर्त्तव्यशिव-दुर्गापूजारूपव्रतविशेषः । तद्विवरणं यथा, --“सोमवारे विशेषेण प्रदोषादिगुणैर्युते ।केवलं वापि ये कुर्य्युः सोमवारे शिवार्च्चनम् ।न तेषां विद्यते किञ्चिदिहामुत्र च दुर्लभम् ॥
उपोषितः शुचिर्भूत्वा सोमवारे जितेन्द्रियः ।वैदिकैर्लौकिकैर्व्वापि विधिवत्पूजयेच्छिवम् ॥
ब्रह्मचारी गृहस्थो वा कन्या वापि सभर्त्तृका ।विभर्त्तृका वा संपूज्य लभते वरमीप्सितम् ॥
* ॥
तत्राहं कथयिष्यामि कथां श्रोत्रमनोरमाम् ।श्रुत्वा श्रुतधियः शम्भोर्भक्तिं कुर्व्वन्तु निश्चलाम्आर्य्यावर्त्ते नृपः कश्चिदासीद्धर्म्मभृतां वरः ।चित्रवर्म्मेति विख्यातो धर्म्मराजो दुरात्मनाम् ॥
सोऽनुकूलः स्वपत्नीषु पुत्त्रमेकं न लब्धवान् ।चिरेण प्रार्थितां लेभे कन्यामेकां मनोहराम् ॥
स एकदा जातकलक्षणज्ञा-नाहूय सर्व्वान् द्विजमुख्यवर्गान्कुतूहलेनापि निविष्टचेताःपप्रच्छ तस्या जनने विचारम् ॥
* ॥
अथ तं प्रावदत् कोऽपि बहुज्ञो द्विजसत्तमः ।एका सीमन्तिनी मान्या कन्या तव महीपते ॥
अथान्योऽपि द्विजः प्राह धैर्य्यवानविशङ्कितः ।एषा चतुर्द्दशे वर्षे वैधव्यं प्रतिपत्स्यति ॥
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य वज्रनिर्घातनिष्ठुरम् ।मुहूर्त्तमभवद्राजा चिन्ताव्याकुलमानसः ॥
सापि सिमन्तिनी बाला क्रमेण गतशैशवा ।वैधव्यमात्मनो भावि सा शुश्राव सखीमुखात् ॥
परं निर्व्वेदमापन्ना तदाकर्ण्य शुचिस्मिता ।याज्ञवल्क्यमुनेः पत्नों मैत्रेयीं पर्य्यपृच्छत ॥
मातस्त्वच्चरणाम्भोजं प्रपन्नाहं भयाकुला ।सौभाग्यवर्द्धनं कर्म्म मम संशितुमर्हसि ॥
* ॥
इति प्रपन्नां नृपतेः कन्यामाह मुनेः सती ।शरणं व्रज तन्वङ्गि पार्व्वतीं शिवसंयुताम् ॥
सोमवारे शिवं गौरीं पूजयस्व समाहिता ।उपोषिता वा सुस्नाता विरजाम्बरधारिणी ॥
यतवाङ्निश्चलमतिः पूजां कृत्वा यथोचिताम् ।ब्राह्मणान् भोजयित्वा च शिवं सम्यक् प्रसादयपापक्षयोऽभिषेकेण साम्राज्यं पीठपूजनात् ।सौभाग्यमखिलं सौख्यं गन्धमाल्याक्षतार्च्चनात्धूपदानेन सौगन्ध्यं कान्तिर्द्वीपप्रदानतः ।नैवेद्येन महाभोगी लक्ष्मीस्ताम्बूलदानतः ॥
धर्म्मार्थकाममोक्षाणां नमस्कारः प्रसाधनम् ।अष्टैश्वर्य्यादिसिद्धीनां जप एव हि साधनम् ॥
होमेन सर्व्वकामानां समृद्धिरपि जायते ।सर्व्वेषामेव देवानां तुष्टिर्ब्राह्मणभोजनात् ॥
इत्थमाराधय शिवं सोमवारे शिवामपि ।प्राप्ता विपद्भिर्बहुभिर्दुःखैर्व्वा न विहन्यसे ॥
घोरात् घोरं प्रपन्नापि महाक्लेशं भयानकम् ।शिवपूजाप्रभावेण तरिष्यति महद्भयम् ॥
* ॥
इत्थं सीमन्तिनी सम्यक् तन्निशम्य सतीमुखात्ययौ सापि वरारोहा राजपुत्त्री तथापि च ॥
इत्यादि स्कन्दपुराणे ब्रह्मोत्तरखण्डे सोमवार-वतमाहात्म्यम् ८ अध्यायः ॥