| YouTube Channel

सैरन्ध्री (sairandhrI)

 
शब्दसागरः
English
सैरन्ध्री
f.
 (-न्ध्री)
1. A female artist.
2. A name of DRAUPADĪ: see सैरिन्द्री ।
Yates
English
सैरन्ध्री (न्ध्री) 3.
f.
 A female artist
Draupadī.
Wilson
English
सैरन्ध्री
f.
 (-न्ध्री)
1 A female artist.
2 A name of DRAUPADĪ. see सैरिन्ध्री.
Apte
English
सैरन्ध्री [sairandhrī] सैरिन्ध्री [sairindhrī], सैरिन्ध्री 1 A maid-servant or female attendant in the women's apartments [a woman of the mixed tribe described in सैरन्ध्र (2)].
An independent female artisan working in another person's house.
An epithet of Draupadī (assumed by her when she acted as servant to Sudeṣṇā, queen of Virāṭa).
Apte 1890
English
सैरंध्री, सैरिंध्री 1 A maid-servant or female attendant in the women's apartments (a woman of the mixed tribe described in सैरंध्र 2).
2 An independent female artisan working in another person's house.
3 An epithet of Draupadī (assumed by her when she acted as servant to Sudheṣṇā, queen of Virāṭa.).
Monier Williams Cologne
English
सैरंध्री (ई),
f.
 a maid-servant in the women's apartments, a woman of the above mixed caste, ib.
a female artisan who works in other person's houses,
L.
N.
 of Draupadī (who became servant-maid in king Virāṭa's house, when her husbands, the five Pāṇḍava princes, entered his service in various disguises),
MBh.
 iv, 77
&c.
Benfey
English
सैरन्ध्री सैरन्ध्री, i. e. सीर + म्
-धृ + अ + अ,
f.
1. A female artist, a
female servant, Nal. 13, 55
Pañc. iii.
d. 240.
2. Epithet and name of Drau-
padī.
Apte Hindi
Hindi
सैरन्ध्री
स्त्री*
 - सैरन्ध्र + ङीष्
दासी या सेविका जो अन्तःपुर में काम करे
सैरन्ध्री
स्त्री*
 - सैरन्ध्र + ङीष्
स्वतंत्र स्त्री जो शिल्पकारिणी के रुप में दूसरे के घर जाकर काम करे
सैरन्ध्री
स्त्री*
 - सैरन्ध्र + ङीष्
द्रौपदी का विशेषण
L R Vaidya
English
sEraMDrI {% f. %} 1. A maid-servant (a woman of the mixed tribe described in the preceding word)
2. an independent female artizan working in another person’s house
3. an epithet of Draupadī (when a servant of Virāṭa’s queen).
Bopp
Latin
सैरन्ध्री et सैरिन्ध्री f. (ut videtur, mutilatum e स्वैरन्ध्री,
स्वैरिन्ध्री, ex acc. τοῦ स्वैर, cujus अ in formâ °रि° de-
bilitatum est in इ, et ध्री a r. धृ s. अ in fem.) operaria,
opifex, artifex libera, quae in aliorum domo laborat. N.
13. 55.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
सैरन्ध्री °eine Art Laute, H XXVI, 87 (Ko.)
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 द्रौपदी, पाञ्चाली, कृष्णा, याज्ञसेनी, त्रिहायणी, वेदिजा, नित्ययौवना, सैरन्ध्री
noun
द्रुपदकन्या या पाण्डवानां पत्नी आसीत्।
"द्रौपदी यज्ञात् जाता।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सैरंध्री यान्यवेश्मस्था स्वतन्त्रा शिल्पजीविनी ।
-wordlist-
सैरन्ध्री (स्त्री)
--source--
पाञ्चाली द्रौपदी कृष्णा सैरंध्री नित्ययौवना ॥ ७१० ॥
वेदिजा याज्ञसेनी च कर्णश्चम्पाधिपोऽङ्गराट् ।
राधासुतोऽर्कतनयः कालपृष्ठम् तु तद्धनुः ॥ ७११ ॥
-wordlist-
पाञ्चाली (स्त्री), द्रौपदी (स्त्री), कृष्णा (स्त्री), सैरन्ध्री (स्त्री), नित्ययौवना (स्त्री), वेदिजा (स्त्री), याज्ञसेनी (स्त्री), कर्ण (पुं), चम्पाधिप (पुं), अङ्गराज् (पुं), राधातनय (पुं), सूततनय (पुं), अर्कतनय (पुं), कालपृष्ठ (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सैरन्ध्री
सैरन्ध्री, गन्धकारिका
कुट्टिनी शम्भली चुन्दी सैरन्ध्री गन्धकारिका ।
verse 2.1.1.492
page 0056
Mahabharata
English
Sairandhrī (B.) or Sairindhrī (C.) (“a woman of the Sairandhara caste”): IV, 77 (pl.)
XIII, 2581.--Do. said of Damayantī: III, 2586, 2604, 2687.--Do. said of Draupadī: IV, 78, 246, 247, 251, 260, 412, 416, (425), 432, 439, 440, (441), (448), 491, 494, 495, (496), 502, (509), 530, 565, 566, 604, 665, 713, 748, 776, 800, 808, 819, 831, 832, 833, 836, 837, 848, 849, (850), 850, 851, 856, (859), 1190, 1193, 1205, 1212, 1254, 1255, 1372, 2191, 2221, 2296.
पुराणम्
English
सैरन्ध्री / SAIRANDHRĪ. The pseudonym assumed by pāñcālī, when the pāṇḍavas lived incognito in the palace of King virāṭa. (See under pāñcālī).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सैरन्ध्री,
स्त्री,
 (स्वैरं स्वाच्छन्द्यं धरतीति । धृ +मूलविभुजादित्वात् कः । पृषोदरादित्वात्साधुः ।) अन्यवेश्मस्था स्वतन्त्रा शिल्पजीविनी ।इत्यमरः । २ । ६ । १८ । (यथा, महाभारते ।३ । ६५ । ५१ ।“सैरन्ध्रीमभिजानीष्व सुनन्दे देवरूपिणीम् ।वयसा तुल्यतां प्राप्ता सखी तव भवत्वियम् ॥
”)द्रौपदी । इति हेमचन्द्रः ॥
(वर्णसङ्करसम्भूत-स्त्री । यथा, महाभारते । १३ । ४८ । १९ ।“अगम्यागमनाच्चैव जायते वर्णसङ्करः ।बाह्यानामनुजायन्ते सैरन्ध्र्यां मागधेषु च ।प्रसाधनोपचारज्ञमदासन्दासजीवनम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सैरन्ध्री स्त्री सीरं हलं धरति धृ--मूल० क मुम् च सीरन्ध्रःकृषकस्तस्येदं शिल्पकर्म अण् तदस्यास्ति अच् गौरा०ङीष । परगृहस्थे स्ववशे शिल्पकारिणि स्त्राभेदे हेमच०पृषो० सैरिन्ध्रीत्यप्यत्र अमरः ।
Burnouf
French
सैरन्ध्री सैरन्ध्री et सैरिन्ध्री
f.
 ouvrière
libre travaillant chez autrui
servante de gynécée
femme d'une
des castes dégradées.
Draupadī [pendant sa servitude].