सैन्य (sainya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 सैन्य n.
  (-न्यं) An army.
	 m.
  (-न्यः)
	 1. A soldier under arms,  one drawn
up in array.
	 2. A guard,  a sentinel.
 E.
  सेना an army,  ण्य or ष्यञ् aff.
  

Capeller Eng

English

 सैन्य a.
  relating to an army
 m.
  soldier,  n.
  army (also
m.
 ),  camp. 

Yates

English

 सैन्य (न्यं) 1.
n.
  An army.
m.
  A sol-
dier,  a sentinel.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

सैन्य 	-	 sainya 	-	 adj.
  	-	  belonging to or proceeding from an army
सैन्य 	-	 sainya 	-	 m.
  	-	  sentinel
सैन्य 	-	 sainya 	-	 m.
  	-	  guard
सैन्य 	-	 sainya 	-	 m.
  	-	  soldier
सैन्य 	-	 sainya 	-	 n.
  	-	  camp
सैन्य 	-	 sainya 	-	 n.
  	-	  army
सैन्य 	-	 sainya 	-	 n.
  	-	  body of troops
सैन्य 	-	 sainya 	-	 n.
  	-	  troop

Wilson

English

 सैन्य
n.
  (-न्यं) An army.
m.
  (-न्यः)
1 A soldier under arms,  one drawn up in array.
2 A guard,  a centinel.
E.
  सेना an army,  and ण्य or ष्यञ् aff.
  

Apte

English

सैन्यः [sainyḥ],  [सेनायां समवैति त्र्य]

A soldier
 सैन्याः श्रियामनुप- भोगनिरर्थकत्वदोषप्रवादममृजन्नगनिम्नगानाम् Śi.*
  5.28.

A guard,  sentinel.

न्यम् An army,  a troop
 स प्रतस्थे$रि- नाशाय हरिसैन्यैरनुद्रुतः R.*
  12.67.

A camp. Comp.
   -क्षोभः a mutiny in an army. -दुर्गमम् a kind of fort
 अभेद्यं व्यूहविद्वीरव्याप्तं तत्सैन्यदुर्गमम् Śukra. 4.851. -शिरस् n.
  the van of an army.

Apte 1890

English

 सैन्यः [सेनायां समवैति ञ्य] 1 A soldier
 Śi. 5. 28. 
2 A guard,  sentinel. 
न्यं An army,  a troop
 स प्रतस्थेऽरिनाशाय हरिसैन्यैरनुद्रुतः R. 12. 67. 

Monier Williams Cologne

English

 सैन्य mfn.
   belonging to or proceeding from an army,  MBh.
  
 Hariv.
 

 सैन्य m.
  (ifc.  f(आ). ) a soldier (pl.  ‘troops’),  R.
 

 सैन्य m.
  an army,  MBh.
  
 Rājat.
 

 a sentinel,  guard,  L.
 

 सैन्य n.
  a body of troops,  army,  MBh.
  
 R.
  &c.
  

 a camp,  VarBṛS.
 

Monier Williams 1872

English

 सैन्य,  अस्,  m. a soldier,  one under arms,  one
drawn up in martial array
 a guard,  sentinel
 (अम्), 
n. an army.
—सैन्य-पृष्ठ,  अम्,  n. the rear of
an army.
—सैन्याधिपति (°य-अध्°),  इस्,  or सै-
न्याध्यक्ष (°य-अध्°),  अस्,  m. ‘army-overseer, ’
a general,  commander.

 सैन्य सैन्य। See col. 1.

Macdonell

English

 सैन्य sain-ya,  a.
  belonging to or proceeding 🞄from an army (senā)
 m.
  soldier (pl.  troops)
 🞄army (rare)
 n.
  army (very common)
 camp 🞄(rare): -kṣobha,  m.
  mutiny among the 🞄troops
 -nāyaka,  m.
  leader of an army
 🞄-pati,  m.
 ,  -pāla,  m.
  id.
 -maya,  a.
  (ī) consisting 🞄of troops
 -vāsa,  m.
  camp of an 🞄army
 -śiras,  n.
  head of an army.

Benfey

English

 सैन्य सैन्य,  i. e. सेना + य, 
 I. m.
 
 1. A soldier,  Rājat. 5,  216.
 2. A
guard.
 II. n.
  An army,  Hit. iii. d.
79.
 -- Comp.
 
स-,  adj.
  with the army, 
Rājat. 5,  323.

Apte Hindi

Hindi

सैन्यः
पुं*
  - सेनायां समवैति ञ्य
"सैनिक,  सिपाही"

सैन्यः
पुं*
  - सेनायां समवैति ञ्य
"पहरेदार,  संतरी"

सैन्यम्
नपुं*
   - सेनायां समवैति ञ्य
"सेना,  सेना की टुकड़ी"

सैन्यम्
नपुं*
   - सेना+ञ्य
शिविर

L R Vaidya

English

 sEnya {% (I) m. %} 1. A soldier
 2. a guard,  a sentinel.

 sEnya {% (II) n. %} An army,  कुमारसैन्यं सपदि स्थितं च तत् R.iii.40.

Bopp

Latin

 सैन्य (a सेना exercitus s. य)
1) m. bellator,  miles.
2) n.
exercitus. DR. 6. 26.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

बल
क्ली
बल,  सैन्य,  सत्य
बलो हली बलं सैन्यं सत्यं बलं बलौषधी ।
रत्नयोनिर्बलो दैत्यो बला लक्ष्मी बला मही ॥ ८० ॥
verse 1.1.1.80
page 0006

Indian Epigraphical Glossary

English

 sainya (Ep. Ind.,  Vol. XXXI,  p. 71),  probably,  an adminis-
trative unit.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  सैन्य,  सैनिक
adjective
 
सेनासम्बन्धी।
 "सैन्यं दलं वने विश्राम्यति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वाहिनी पृतना सेना बलं सैन्यमनीकिनी ॥ ७४५ ॥
कटकं ध्वजिनी तन्त्रं दण्डोऽनीकं पताकिनी ।
वरूथिना चमूश्चक्रं स्कन्धवारोऽस्य तु स्थितिः ॥ ७४६ ॥
शिबिरं रचना तु स्याद्व्यूहो दण्डादिको युधि ।
-wordlist-
 
वाहिनी (स्त्री),  पृतना (स्त्री),  सेना (स्त्री),  बल (क्ली),  सैन्य (क्ली),  अनीकिनी (स्त्री),  कटक (क्ली),  ध्वजिनी (स्त्री),  तन्त्र (क्ली),  दण्ड (पुं),  अनीक (क्ली),  पताकिनी (स्त्री),  वरूथिनी (स्त्री),  चमू (स्त्री),  चक्र (पुंक्ली),  स्कन्धावार (पुं),  शिबिर (क्ली),  व्यूह (पुं)

--source--
 
सेनायां ये समवेतास्ते सैन्याः सैनिका अपि ॥ ७६३ ॥
-wordlist-
 
सैन्य (पुं),  सैनिक (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

पृतना
पृतना,  सेना,  ध्वजिनी,  पताकिनी,  वाहिनी,  बल,  सैन्य,  चक्र,  चमू,  वरूथिनी,  अनीकिनी,  अनीक
पृतना सेना ध्वजिनी पताकिनी वाहिनी बलं सैन्यम् ।
चक्रं चमूर्वरूथिन्यनीकिनी स्यादनीकं च ॥ ४५७ ॥
verse 2.1.1.457
page 0053

दण्ड
दण्ड,  दमन,  सैन्य
दण्डो दमने सैन्ये कुतपो दर्भेऽपराह्णे च ॥ ८२२ ॥
verse 5.1.1.822
page 0094

नाममाला

Sanskrit

अक्षौहिणी,  बल,  अनीक,  वाहिनी,  साधन,  चमू,  ध्वजिनी,  पृतना,  सेना,  सैन्य,  दण्ड,  वरूथिनी
अक्षौहिणी बलानीकं वाहिनी साधनं चमूः ।
ध्वजिनी पृतना सेना सैन्यं दण्डो वरूथिनी ॥ ८६ ॥
verse 0.1.1.86
page 0044

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 सैन्यं,  क्ली,
   (सेना एव । चतुवर्णादित्वात् ष्यञ् ।)सेना इत्यमरः । २ । ८ । ७८ ॥
 (यथा, मार्कण्डेये । ८७ । २१ ।“हतशेषं ततः सैन्यं दृष्ट्वा चण्डं निपातितम् ।मुण्डञ्च सुमहावीर्य्यं दिशो भेजे भयातुरम् ॥
”)

 सैन्यः,  पुं,
   (सेनां समवैतीति । सेना + “सेनायावा ।” ४ । ४ । ४५ । इति ण्यः ।) सेनासमवेतः ।इत्यमरः । २ । ८ । ६१ । “मिलितहत्स्यश्वरथ-पादातं सेना तत्र ये समवेता एकदेशीभूतास्तेसैन्याः सैनिकाश्च ।” इति भरतः ॥
 किञ्च ।“सैन्यं क्लीवं बलेऽंशे ना समवेते तु वाच्यवत् ॥
”इति मेदिनी ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 सैन्य पु०
  सेनायां समवैति ञ्य । १ मिलिते हस्त्यश्वादौअमरः । सेनानां सङ्घः ष्यञ् । २ सेनासमुदाये न०
  ।

Capeller

German

 सैन्य Adj. Heeres-
 m.
  Soldat,  Heer (meist n.
 ).

Burnouf

French

 सैन्य सैन्य a. (सेना) d'armée,  de l'armée. -- S.
m.
  soldat. -- S. n.
  armée.

Stchoupak

French

 सैन्य-
 a. relatif à l'armée,  militaire 
 m.
  soldat,  armée 
 nt.
armée 
 -मय- -ई- a. consistant en soldats.
°कक्ष- m.
  = सेना°।
°काय- m.
  gros de l'armée.
°नायक- m.
  chef d'armée 
 °पाल- id.
°वास- m.
  camp d'armée.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.