| YouTube Channel

सेना (senA)

 
शब्दसागरः
English
सेना
f.
 (-ना)
1. An army.
2. A goddess, commonly known by
DEVA-SENĀ, the personified armament of the gods, the wife of
KĀRTIKEYA.
3. The mother of the third Jaina pontiff of the present
era.
E.
 षि to bind, नक् and टाप्
aff.
or स with, इन a lord or leader.
Capeller Eng
English
1 से॑ना
f.
 missile, weapon.
2 †सेना
f.
 line of battle, army.
Yates
English
सेना (ना) 1.
f.
 An army
Kārti-
keya's wife
mother of the 3d
Jaina pontiff.
Spoken Sanskrit
English
सेना - senA -
f.
 - army
चमू - camU -
f.
 - army
पृत् - pRt -
f.
 - army
पृतन्या - pRtanyA -
f.
 - army
वाहिनी - vAhinI -
f.
 - army [ mil. ]
अनीकिनी - anIkinI -
f.
 - army
गुल्फिनी - gulphinI -
f.
 - army
ध्वजिनी - dhvajinI -
f.
 - army
पताकिनी - patAkinI -
f.
 - army
पृतना - pRtanA -
f.
 - army
बलसेना - balasenA -
f.
 - army
मही - mahI -
f.
 - army
वाहना - vAhanA -
f.
 - army
वरूथवती - varUthavatI -
f.
 - army
वरूथिनी - varUthinI -
f.
 - army
अनीक - anIka -
m.
 - army
योधसमाज - yodhasamAja -
m.
 - army
पदानुराग - padAnurAga -
m.
 - army
पक्ष - pakSa -
m.
 - army
पिण्ड - piNDa -
m.
 - army
सेना - senA -
f.
 - army
सेना - senA -
f.
 - kind of title or addition to the names of persons
सेना - senA -
f.
 - any drilled troop or band or body of men
सेना - senA -
f.
 - dart
सेना - senA -
f.
 - spear
सेना - senA -
f.
 - battle-array
सेना - senA -
f.
 - small army
सेना - senA -
f.
 - armed force
सेना - senA -
f.
 - missile
सेना - senA -
f.
 - armament
वायु-सेना - vAyu-senA -
f.
 - air force
सेना senA
f.
 battle-array
सेनाव्यूह senAvyUha
m.
 battle-array
सङ्ग्राम-व्यूहरचना saGgrAma-vyUharacanA
f.
 battle array
समनीकतस् samanIkatas
ind.
 in battle-array
क्रौञ्चार्ण krauJcArNa
m.
 kind of battle array
गर्भव्यूह garbhavyUha
m.
 kind of battle array
समनीकमूर्धन् samanIkamUrdhan
m.
 front of battle-array
व्यूही करोति { व्यूहीकृ } vyUhI karoti { vyUhIkR } verb draw up in battle-array
व्यूहति { व्यूह् } vyUhati { vyUh } verb draw up in battle-array
प्रतिव्यूह prativyUha
m.
 drawing out an army in opposite battle-array
निर्व्यूढ nirvyUDha
adj.
 arrayed in order of battle
सेना senA
f.
 any drilled troop or band or body of men
Wilson
English
सेना
f.
 (-ना)
1 An army.
2 A goddess, the personified armament of the gods, the wife of KĀRTTIKEYA.
3 The mother of the third Jaina pontiff of the present era.
E.
 षि to bind, नक् and टाप् affs., or स with, इन a lord or
leader.
Apte
English
सेना [sēnā], [सि-न, सह इनेन प्रभुणा वा
Uṇ.*
 3.1]
An army
सेना परिच्छदस्तस्य द्वयमेवार्थसाधनम्
R.*
 1.19.
Army personified as the wife of Kārtikeya, the god of war
cf.
 देवसेना.
A small army (consisting of 3 elephants, 3 chariots, 9 horse and 15 foot).
Any body of men.
Comp.
 -अग्रम् the van or front of an army. ˚गः the leader or general of an army.
अङ्गम् a component part of an army
(these are four: हस्त्यश्वरथपादातं सेनाङ्गं स्याच्चतुष्टयम्).
a division of an army. -कल्पः an epithet of Śiva. -गोपः the keeper of an army.
चरः a soldier.
a camp-follower. -निवेशः the camp of an army
सेनानिवेशं तुमुलं चकार
R.*
 5.49. -नी
m.
a leader of an army, commander, general
सेनानीनामहं स्कन्दः
Bg.*
 1.24
Ku.*
 2.51.
N.
 of Kārtikeya
अथैनमद्रेस्तनया शुशोच सेनान्यमालीढमिवासुरास्त्रैः
R.*
 2.37.
पतिः a general.
N.
 of Śiva.
N.
 of Kārtikeya.
A leader of ten पत्ति divisions
see पत्ति. -पत्यम् commandership, generalship. -परिच्छद्
a.
 surrounded by an army
(in
R.*
 1.19 सेनापरिच्छदः is sometimes taken as one word and is interpreted in this way, but it is much better to take them as separate words). -पृष्ठम् the rear of an army. -भङ्गः the breaking of an army, complete rout, disorderly flight.
मुखम् a division of an army.
particularly, a division of an army consisting of three elephants, as many chariots. nine horse, anf fifteen foot
पत्तिं तु त्रिगुणामेतामाहुः सेनामुखं बुधाः
Mb.
 * 1.2.2.
a mound in front of a city gate.-योगः the equipment of an army. -रक्षः a guard, sentinel. -वासः a camp. -वाहः the leader of an army.-रुथः a soldier.
Apte 1890
English
सेना [सि-न, सह इनेन प्रभुणा वा
Uṇ. 3. 10] 1 An army
सेना परिच्छदस्तस्य द्वयमेवार्थसाधनं R. 1. 19.
2 Army personified as the wife of Kārtikeya, the god of war
cf. देवसेना.
Comp.
अग्रं the van or front of an army. °गः the leader or general of an army.
अंगं a component part of an army
(these are four:
हस्त्यश्वरथपादातं सेनांगं स्याच्चतुष्टयम्).
कल्पः an epithet of Śiva.
चरः {1} a soldier. {2} a camp-follower.
निवेशः the camp of an army
सेनानिवेशं तुमुलं चकार R. 5. 49.
नी m. {1} a leader of an army, commander, general
सेनानीनामहं स्कंदः Bg. 10. 24
Ku. 2. 51. {2} N. of Kārtikeya
अथैनमद्रेस्तनया शुशोच सेनान्यमालढिमिवासुरास्त्रैः R. 2. 37.
पतिः {1} a general. {2} N. of Śiva. {3} N. of Kārtikeya.
परिच्छद् a. surrounded by an army
(in R. 1. 19 सेकपरिच्छदः is sometimes taken as one word and is interpreted in this way, but it is much better to take them as separate words).
पृष्ठं the rear of an army.
भंगः the breaking of an army, complete rout, disorderly flight.
मुखं {1} a division of an army. {2} particularly, a division of an army consisting of three elephants, as many chariots, nine horse, and fifteen foot. {3} a mound in front of a city gate.
योगः the equipment of an army.
रक्षः a guard, sentinel.
Monier Williams Cologne
English
से॑ना
f.
 (fr. √ 2. सि) a missile, dart, spear,
RV.
AV.
N.
 of Indra's wife (or his thunderbolt so personified),
TS.
AitBr.
Vait.
an army, armament, battle-array, armed force (also personified as wife of Kārttikeya
ifc. also n(सेन). ),
RV.
&c.
&c.
a small army (consisting of 3 elephants, 3 chariots, 9 horse, and 15 foot),
L.
any drilled troop or band or body of men,
Bālar.
a kind of title or addition to the names of persons (also names of courtezans),
Sāh.
 (cf.
Pāṇ.
 iv, 1, 152
&c.
 )
N.
 of a courtezan (abridged
fr.
 कुबेर-सेना),
HPariś.
of the mother of Śambhava (the third Arhat of the present Avasarpiṇī),
L.
Monier Williams 1872
English
सेना सेना, f. (in Uṇādi-s. III. 10. said to
be fr. rt. सि, ‘to bind
’ according to some fr. सेन
above), an army, armament, armed force
an Army
personified as the wife of Kārttikeya
N. of the
mother of the third Arhat of the present Avasarpiṇī.
—सेन-जित्, त्, m. (for सेना-जित्), a proper N.
—सेना-
कल्प, अस्, m. epithet of Śiva.
—सेनाग्र (°ना-अग्°),
अम्, n. the front or van of an army.
—सेनाग्र-ग,
अस्, m. ‘going at the front of an army, ’ the leader of
an army, general.
—सेनाङ्ग (°ना-अङ्°), अम्, n. a
component part of an army (supposed to be con-
stituted of four divisions, viz. elephants, chariots,
cavalry, and infantry).
—सेना-चर, अस्, ई, अम्, going
with or accompanying an army
(अस्), m. a soldier
a suttler, camp-follower.
—सेना-जू, ऊस्, ऊस्, उ, Ved.
inciting an army, outstripping a host.
—सेना-नि-
वेश, अस्, m. the camp of an army.
—सेना-नी, ईस्,
m. (acc. सेनान्यम्, loc. सेनान्याम्, see Gram. 126.
द्), the leader of an army, commander, general
N.
of Kārttikeya (god of war)
epithet of a die
(the head of a host of dice)
N. of one of the
eleven Rudras (according to some)
of a son of
Dhṛta-rāṣṭra.
—सेना-पति, इस्, m. ‘army-chief, ’
a general
N. of Kārttikeya
of Śiva.
—सेना-
पति-त्व, अम्, n. generalship.
—सेना-परिच्छद्, त्,
त्, त्, surrounded by an army.
—सेना-पुर, अम्, n.,
N. of a city.
—सेना-पृष्ठ, अम्, n. the rear of an
army.
—सेना-भङ्ग, अस्, m. the breaking of an
army, rout, disorderly flight.
—सेना-मुख, अम्, n.
a division or battalion of an army, a company con-
sisting of three Pattis (or three elephants, three
chariots, nine horse and fifteen foot
see पत्ति)
a
mound or covered way in front of a city gate.
—सेना-
योग, अस्, m. the equipment of an army.
—सेना-
रक्ष, अस्, m. ‘army-protector, ’ a guard, sentinel.
—सेना-विन्दु, उस्, m., N. of a king.
Macdonell
English
सेना sé-nā,
f.
 〈1.〉 [√ 2. si] V.: missile, dart
🞄Indraʼs wife (personification of his bolt)
〈2.〉 🞄[√ sī] V., C.: battle-array, army
often —°, 🞄in names, esp. of courtesans.
Benfey
English
सेना सेना, i. e. स + न,
f.
 1. An
army, Vikr. 11, 16.
2. The wife of
Kārttikeya, the god of war.
--
Comp.
I. At the end of Tatpuruṣa comp. it
may become
n.
e. g. ब्राण्मण-सेना,
f.
 , or -सेन,
n.
 , Pāṇ. ii. 4, 25.
II. इन्-
द्र- and चित्र-सेन,
m.
 proper names,
Draup. 8, 15
Indr. 3. 8. चित्र-सेना,
f.
 a proper name, Indr. 2, 30.
देव-,
I.
f.
 an army of celestials, MBh. 3, 14245.
II.
m.
 देव-सेन, a proper name, Ka-
thās. 15, 63.
III.
f.
 ना, a proper name,
MBh. 3, 14257.
महा-,
I.
adj.
 having
a great army, Chr. 52, 12.
II.
m.
 1.
a general.
2. Kārttikeya, the god of
war, Vikr. d. 161.
यज्ञ-,
m.
 a proper
name, Johns. Sel. 26, 11. रूप-सेन,
m.
 a proper name, Lass. 19, 12. वीर
-सेन,
m.
 the father of Nala, Nal. 1, 1.
शूर-सेन,
m.
 1. a country about Ma-
thura, Man. 7, 193. 2. a proper name.
3. pl.
m.
 , and also °नकाः °नकाः, the
inhabitants, Man. 2, 19.
Apte Hindi
Hindi
सेना
स्त्री*
 - "सि + न + टाप्, सह इनेन प्रभुणा वा"
फौज
सेना
स्त्री*
 - "सि + न + टाप्, सह इनेन प्रभुणा वा"
"संग्राम के देवता कार्तिकेय की मूर्त पत्नी सेना, फौज"
L R Vaidya
English
sena {% a. (f. ना) %} Having a lord, possessing a master or leader.
senA {% f. %} 1. Army, स सेनां महतीं कर्षन् पूर्वसागरगामिनीम् R.iv.32
2. the wife of Kārtikeya, the god of war (?). (See देवसेना and the reference given there).
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
६, अङ्ग, अब्द, अराति अरि, ऋतु, काय, कारक, कार्तिक, काल, कुमार, कुमारवदन, कृत्तिका, कोष, क्ष्माखण्ड, खर, गुहक, गुहवक्त्र, गुहास्य, चक्रार्ध, चमू, चरक, जीव, तर्क, दर्शन, द्रव्य, भार्ध, मासार्ध, रस, राग, रासभ, रिपु, लेख्य, लेश्या, वर्ण, शक्ति, शास्त्र, शिलीमुखपद, शिशु, षट्, षण्मुख, समास, सेना, स्कन्द, स्वाद
Bopp
Latin
सेना f. (ut videtur, a r. सि ligare s. न in fem.) exercitus.
Lanman
English
1sénā, f. a missile
weapon. [√2si,
‘hurl, ’ 1177a.]
2sénā, f. line of battle
acies
army.
[akin with sī́tā, ‘furrow, ’ sīmán, ‘parting
of the hair’: from these a root *sī, ‘draw
a straight line, ’ may perhaps be inferred.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सेना
noun
राज्यस्य शासनस्य वा सशस्त्रः सैनिकानां सः दलः यस्य सहाय्येन एव युद्धं, रक्षणं, शान्तिस्थापनादीनि कार्याणि भवन्ति।
"अस्माकं राज्यस्य आरक्षकाणां सेना बलिष्ठा अस्ति।"
Synonyms:
 सेना
noun
जनानां सः समूहः यः प्रभावि कार्यं कर्तुं शक्तिसम्पन्नः भवति।
"सः सेनायां भागं ग्रहीतुम् इच्छति।"
Synonyms:
 सेना
noun
युद्धाय प्रशिक्षितः सशस्त्रसैनिकसमुदायः।
"भारतदेशस्य सेना शत्रुं पराजयत।"
Synonyms:
 सेना
noun
इन्द्रस्य पत्नी ।
"सेनायाः उल्लेखः ऐतरेयब्राह्मणे वर्तते"
Synonyms:
 सेना
noun
एका गणिका ।
"सेनायाः उल्लेखः हेमचन्द्रेण कृतः"
Synonyms:
 सेना
noun
एका स्त्री ।
"सेना इति शम्भवस्य माता वर्तते"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मरुदेवा विजया सेना सिद्धार्था च मङ्गला ।
ततः सुसीमा पृथ्वी लक्ष्मणा रामा ततः परम् ॥ ३९ ॥
नन्दा विष्णुर्जया श्यामा सुयशाः सुव्रताचिरा ।
श्रीर्देवी प्रभावती च पद्मा वप्रा शिवा तथा ॥ ४० ॥
वामा त्रिशला क्रमतः पितरो मातरोऽर्हताम् ।
-wordlist-
अर्हन्मातृ (स्त्री), मरुदेवा (स्त्री), विजया (स्त्री), सेना (स्त्री), सिद्धार्था (स्त्री), मङ्गला (स्त्री), सुसीमा (स्त्री), पृथ्वी (स्त्री), लक्ष्मणा (स्त्री), रामा (स्त्री), नन्दा (स्त्री), विष्णु (स्त्री), जया (स्त्री), श्यामा (स्त्री), सुयशा (स्त्री), सुव्रता (स्त्री), अचिरा (स्त्री), श्री (स्त्री), देवी (स्त्री), प्रभावती (स्त्री), पद्मा (स्त्री), वप्रा (स्त्री), शिवा (स्त्री), वामा (स्त्री), त्रिशला (स्त्री)
--source--
वाहिनी पृतना सेना बलं सैन्यमनीकिनी ॥ ७४५ ॥
कटकं ध्वजिनी तन्त्रं दण्डोऽनीकं पताकिनी ।
वरूथिना चमूश्चक्रं स्कन्धवारोऽस्य तु स्थितिः ॥ ७४६ ॥
शिबिरं रचना तु स्याद्व्यूहो दण्डादिको युधि ।
-wordlist-
वाहिनी (स्त्री), पृतना (स्त्री), सेना (स्त्री), बल (क्ली), सैन्य (क्ली), अनीकिनी (स्त्री), कटक (क्ली), ध्वजिनी (स्त्री), तन्त्र (क्ली), दण्ड (पुं), अनीक (क्ली), पताकिनी (स्त्री), वरूथिनी (स्त्री), चमू (स्त्री), चक्र (पुंक्ली), स्कन्धावार (पुं), शिबिर (क्ली), व्यूह (पुं)
--source--
सेना सेनामुखं गुल्मो वाहिनी पृतना चमूः ॥ ७४८ ॥
अनिकिनी च पत्तेः स्यादिभ्याद्यैस्त्रिगुणैः क्रमात् ।
दशानिकिन्येऽक्षौहिणी सज्जनं तूपरक्षणम् ॥ ७४९ ॥
-wordlist-
सेना (स्त्री), सेनामुख (क्ली), गुल्म (पुंक्ली), वाहिनी (स्त्री), पृतना (स्त्री), चमू (स्त्री), अनीकिनी (स्त्री), अक्षौहिणी (स्त्री), सज्जन (क्ली), उपरक्षण (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
पृतना
पृतना, सेना, ध्वजिनी, पताकिनी, वाहिनी, बल, सैन्य, चक्र, चमू, वरूथिनी, अनीकिनी, अनीक
पृतना सेना ध्वजिनी पताकिनी वाहिनी बलं सैन्यम् ।
चक्रं चमूर्वरूथिन्यनीकिनी स्यादनीकं च ॥ ४५७ ॥
verse 2.1.1.457
page 0053
कटक
कटक, सेना
सेनायामपि कटकं प्राणिद्यूतं वदन्ति युद्धेऽपि ।
verse 5.1.1.790
page 0091
नाममाला
Sanskrit
अक्षौहिणी, बल, अनीक, वाहिनी, साधन, चमू, ध्वजिनी, पृतना, सेना, सैन्य, दण्ड, वरूथिनी
अक्षौहिणी बलानीकं वाहिनी साधनं चमूः ।
ध्वजिनी पृतना सेना सैन्यं दण्डो वरूथिनी ॥ ८६ ॥
verse 0.1.1.86
page 0044
Tamil
Tamil
ஸேனா : படை, போர்ப்படை.
Vedic Reference
English
Senā denotes primarily a ‘missile, ’ a sense found in the
Rigveda^1 and the Atharvaveda, ^2 and then a ‘host’ or ‘army, ’
which is its normal meaning.^3 See Saṃgrāma.
1) Rv. i. 66, 7
116, 1 (senā-jū, ‘swift
as an arrow’)
143, 5
186, 9
ii. 33,
11
v. 30, 9
vii. 3, 4
viii. 75, 7
x. 23, 1.
2) viii. 8, 7
xi. 10, 4.
3) Rv. i. 33, 6
vii. 25, 1
ix. 96, 1
x. 103, 1. 4. 7
142, 4
156, 2
Av.
iii. 1, 1
19, 6
iv. 19, 2
v. 21, 9, etc.
Cf. von Bradke, Zeitschrift der
Deutschen Morgenländischen Gesellschaft,
46, 456
Bloomfield, ibid., 48, 549, 550
Pischel, Vedische Studien, 1, 231, n. 2,
denies that Senā ever means ‘mis-
sile, ’ and compares exercitus effusus,
agmen effusum.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: सेना
Root: सेना
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ dart
⇒ army
⇒ spear
⇒ missile
⇒ armament
⇒ small army
⇒ armed force
⇒ battle-array
⇒ any drilled troop or band or body of men
⇒ kind of title or addition to the names of persons
Shloka(s):
2|8|17|2 ► स्वाम्यमात्यसुहृत्कोशराष्ट्रदुर्गबलानि च॥ (क्षत्रियवर्गः)
2|8|78|1 ► ध्वजिनी वाहिनी सेना पृतनानीकिनी चमूः। (क्षत्रियवर्गः)
2|8|78|2 ► वरूथिनी बलं सैन्यं चक्रं चानीकमस्त्रियाम्॥ (क्षत्रियवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|8|17|2 ⇢ बलः (बल) (पुं) ⇒ crow, sick, robust, strong, white bala or elder brother of vAsudeva, sacred garlic pear tree [Crataeva Roxburghii - Bot.]
➠ 2|8|78|1 ⇢ ध्वजिनी (ध्वजिनी) (स्त्री)
➠ 2|8|78|1 ⇢ वाहिनी (वाहिनी) (स्त्री) ⇒ host, river, channel, battalion, army [mil.], body of forces, particular division of an army
➠ 2|8|78|1 ⇢ सेना (सेना) (स्त्री) ⇒ dart, army, spear, missile, armament, small army, armed force, battle-array, any drilled troop or band or body of men, kind of title or addition to the names of persons
➠ 2|8|78|1 ⇢ पृतना (पृतना) (स्त्री) ⇒ men, army, next, strife, battle, contest, mankind, hostile armament
➠ 2|8|78|1 ⇢ अनीकिनी (अनीकिनी) (स्त्री)
➠ 2|8|78|1 ⇢ चमूः (चमू) (स्त्री) ⇒ army, heaven and earth, army or division of an army
➠ 2|8|78|2 ⇢ वरूथिनी (वरूथिनी) (स्त्री)
➠ 2|8|78|2 ⇢ बलः (बल) (पुं) ⇒ crow, sick, robust, strong, white bala or elder brother of vAsudeva, sacred garlic pear tree [Crataeva Roxburghii - Bot.]
➠ 2|8|78|2 ⇢ सैन्यः (सैन्य) (पुं) ⇒ guard, soldier, sentinel, belonging to or proceeding from an army
➠ 2|8|78|2 ⇢ चक्रः (चक्र) (पुं)
➠ 2|8|78|2 ⇢ अनीकः (अनीक) (पुं) ⇒ row, mass, army, line, head, chief, fight, group, forces, combat, battle, splendour, collection, front, head, marching column
➠ 2|8|78|2 ⇢ अनीकम् (अनीक) (नपुं) ⇒ row, mass, army, line, head, chief, fight, group, forces, combat, battle, splendour, collection, front, head, marching column
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ हस्तिवृन्दम्
स्व_स्वामीसंबन्धः ➡ सैन्याधिपतिः
जातिः ➡ मनुष्यः
उपाधि ➡ समूहः
परा_अपरासंबन्धः ➡ हस्त्यश्वरथपादातसेना
अन्यसंबन्धाः ➡ सैन्यवासस्थानम्
उपजीव्य_उपजीवक_भावः ➡ सैन्याधिपतिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सेना,
स्त्री,
 चतुर्व्विंशतिवृत्तार्हन्मातॄणां तृतीयामाता । इति हेमचन्द्रः ॥
इनेन प्रभुणा सहवर्त्तते या । (यद्वा, सिनोति शत्रुमिति । षिञ्बन्धने + “कॄवृजॄषीति ।” उणा० ३ । १० ।इति नः । स च नित् । टाप् ।) चतुरङ्गबलम् ।फौज इति पारस्यभाषा । (यथा, रघुः । १ । १९ ।“सेनापरिच्छदस्तस्य द्वयमेवार्थसाधनम् ।शास्त्रेष्वकुण्ठिता बुद्धिर्मौर्व्वी घनुषि चातता ॥
”)तत्पर्य्यायः । ध्वजिनी २ वाहिनी ३ पृतना ४अनीकिनी ५ चमूः ६ वरूथिनी ७ बलम् ८सैन्यम् ९ चक्रम् १० अनीकम् ११ । इत्य-मरः । २ । ८ । ७८ ॥
वाहना १२ पूतना १३गुल्मिनी १४ वरचक्षुः १५ । इति शब्दरत्नावली ॥
केचित्तु ध्वजिन्यादि सप्तकं सेनायाम् । बलादिचतुष्कं सेनाङ्गे इत्याहुः । अतएव ध्वजिन्यादिसप्तकंसामान्येन सेनायाम् । बलादि चतुष्कन्तुसामान्ये न सेनायां सेनाङ्गे च इति मतम् ॥
इति भरतः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सेना स्त्री सि--न, सह इनेन प्रभुणा वा । १ सैन्ये अमरः ।२ जिनानां ३ मातृभेदे हेमच० ।
Capeller
German
से॑ना
f.
 Geschoss, Heer.
Grassman
German
sénā, f. [von 2. si], 1〉 Geschoss
2〉 Heer, pl. Heerscharen. In ersterer Bedeutung enthalten in áyuddha-, citrá-, vṛddhá-, mahā́-sena, abhiṣeṇá, ṛṣṭi-, dhṛṣṇú-ṣena, in letzterer in deva-, amitra-, indra-senā́.
-ā 1〉 〰 ‿iva sṛṣṭā́ {66, 7} (neben ástur ná didyút)
{143, 5} (neben deviā́ yáthā‿aśánis)
{519, 4}. — 2〉 asya (índrasya) {808, 1}
páresām (_{929, 14})
pragardhínī {968, 4}.
-ām 2〉 anavadyásya {33, 6}.
-ayā 1〉 agnés {684, 7}
{982, 2}.
-ās [N. p.] 1〉 te (rudrásya) {224, 11}
asya (dāsásya) {384, 9} (abalā́s). — 2〉 sámanyavas yád samáranta 〰 {541, 1}
eṣām (marútām) {186, 9}.
-ās [A. p.] 2〉 {929, 1}. _{929, 4}. _{929, 7} (asmā́kam).
-ābhis 1〉 {849, 1} (Gegensatz rā́dhasā).
Burnouf
French
सेना सेना
f.
 (सि
sfx. न) armée.
सेनाग्रज
m.
 (अग्रज) chef d'armée.
सेनाङ्ग
n.
 (अङ्ग) élément d'armée [chars,
éléphants, cavaliers, etc.].
सेनाचर a. (आ
चर्) qui suit ou qui accompagne une
armée.
सेनानी
m.
 (नी) chef d'armée.
Kārttikeya.
सेनापति
m.
 mms.
सेनामुख
n.
 front de bataille
avantgarde
corps composé
de 3 éléphants, 3 chars, 9 chevaux et 15 fantassins.
Chemin
couvert devant la porte d'une ville.
सेनारक्ष
m.
 garde, sentinelle.
Stchoupak
French
सेना-
f.
 armée, force armée (qqf. personn. ).
°कक्ष-
m.
 flanc d'armée
armée semblable à une broussaille.
°कर्मन्- nt. conduite d'une armée.
°चर-
m.
 soldat.
°जित्-
m.
n.
 d'hommes, v. सेन° ci-dessous.
°नी- (nomin. -s)
m.
 chef d'armée, général
Skanda.
°पति-
m.
 id.
-य- nt. commandement d'armée
-त्व- nt. id.
°परिच्छद्- a. entouré d'une armée (?).
°पृष्ठ- nt. arrières d'une armée.
°प्रणेतृ- ag. chef d'armée.
°बिन्दु-
m.
n.
 d'un roi.
°मुख- nt. subdivision d'une armée, désign. d'un corps de troupes.
°योग-
m.
 équipement d'une armée.
°वाह-
m.
 chef d'armée.
°समुदय-
m.
 armée assemblée.
सेनाग्र- nt. tête de l'armée
°गामिन्-
m.
 général.
सेनाङ्ग- nt. élément constitutif d'une armée
subdivision d'une
armée.
सेनाजीव- -इन्-
m.
 soldat.
सेनाध्यक्ष-
m.
 général.
सेन-जित्-
m.
n.
 d'un roi
d'un fils de Kṛṣṇa
d'autres personnages.