सेतु (setu)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 सेतु m.
  (-तुः)
	 1. A mound,  a bank,  a causeway,  dyke,  an elevated piece of
ground separating fields,  and serving,  during their inundation in
the rains,  for the passage of travellers,  &c.
	 2. A bridge.
	 3. A pass, 
a defile,  a road practised in mountainous countries,  and places of
difficult access.
	 4. A land-mark.
	 5. A boundary.
	 6. A barrier,  an
obstruction of any kind.
	 7. A fixed rule or law.
	 8. An epithet of
the sacred syllable “Om. ” 9. A tree,  (Tapia cratæva.)
 E.
  षि to bind, 
तुन् Unādi aff.
  

Capeller Eng

English

 से॑तु a.
  binding,  fettering
 m.
  band,  fetter
 dam,  weir, 
bridge,  boundary,  barrier,  limit. 

Yates

English

 सेतु (तुः) 2.
m.
  A mound,  a bank
high causeway in fields
 bridge, 
a pass,  a defile
Tapia cratoeva.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	 bridge
वेणी 	-	  veNI 	-	 f.
  	-	 bridge
पालि 	-	  pAli 	-	 f.
  	-	 bridge
सेदु 	-	  sedu 	-	 m.
  	-	 bridge
पिण्डल 	-	  piNDala 	-	 m.
  	-	 bridge
पिण्डिल 	-	  piNDila 	-	 m.
  	-	 bridge
पूरण 	-	  pUraNa 	-	 m.
  	-	 bridge
वरण 	-	  varaNa 	-	 m.
  	-	 bridge
सेतुक 	-	  setuka 	-	 m.
  	-	 bridge
संवर 	-	  saMvara 	-	 m.
  	-	 bridge
पिण्डरक 	-	  piNDaraka 	-	 n.
  	-	  a bridge
नलसेतु 	-	  nalasetu 	-	 m.
  	-	  nala bridge
महासेतु 	-	  mahAsetu 	-	 m.
  	-	  great bridge
शैलसेतु 	-	  zailasetu 	-	 m.
  	-	  stone bridge
सेतु 	-	  setu 	-	 m.
  	-	  rAma's bridge
सेतुबन्ध 	-	  setubandha 	-	 m.
  	-	  dam or bridge
सेतुबन्धन 	-	  setubandhana 	-	 n.
  	-	 bridge or dam
रामसेतु 	-	  rAmasetu 	-	 m.
  	-	  rAmas's bridge
नौक्रम 	-	  naukrama 	-	 m.
  	-	 bridge of boats
नासावंश 	-	  nAsAvaMza 	-	 m.
  	-	 bridge of the nose
सेतुकर 	-	  setukara 	-	 m.
  	-	  builder of a bridge
सञ्चर 	-	  saJcara 	-	 m.
  	-	 bridge over a torrent
उत्तरणसेतु 	-	  uttaraNasetu 	-	 m.
  	-	 bridge for crossing over
सेतुकर्मन् 	-	  setukarman 	-	 n.
  	-	  work of building a bridge
स्वर्गसङ्क्रम 	-	  svargasaGkrama 	-	 m.
  	-	 bridge or ladder to heaven
सेतुभेत्तृ 	-	  setubhettR 	-	 m.
  	-	  destroyer of a dam or bridge
सैतव 	-	  saitava 	-	 adj.
  	-	  consisting of a dam or bridge
सेतुपति 	-	  setupati 	-	 m.
  	-	  lord of the bridge or causeway
सारिका 	-	  sArikA 	-	 f.
  	-	 bridge of a stringed instrument
सेतुबन्ध 	-	  setubandha 	-	 m.
  	-	  forming of a causeway or bridge
सेतुबन्धन 	-	  setubandhana 	-	 n.
  	-	  construction of a bridge or dam
नौसङ्क्रम 	-	  nausaGkrama 	-	 m.
  	-	  going in a ship or a bridge of boats
सङ्क्रम 	-	  saGkrama 	-	 m.
  	-	 bridge or steps leading down to water
स्वसेतु 	-	  svasetu 	-	 adj.
  	-	  forming one's own embankment or bridge

सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	 bridge
सेतु 	-	 setu 	-	 adj.
  	-	  who or what binds or fetters
सेतु 	-	 setu 	-	 adj.
  	-	  binding
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  dike
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  praNava or sacred syllable Om
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  bank
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  fixed rule
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  dam
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  causeway
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  mound
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  any raised piece of ground separating fields
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  fetter
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  boundary
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  limit
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  sacred garlic pear tree  [ Crataeva Roxburghii - Bot. ]
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  explanatory commentary
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  ridge of earth
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  bond
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  landmark
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  established institution
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  rAma's bridge
सेतु 	-	 setu 	-	 m.
  	-	  help to the understanding of a text

 
   सेतु  setu m.
   praNava or sacred syllable Om

Wilson

English

 सेतु
m.
  (-तुः)
1 A mound,  a bank,  a causeway,  an elevated piece of ground separating fields, 
and serving,  during their inundation in the rains,  for the passage of
travellers,  &c.
2 A bridge.
3 A pass,  a defile,  a road practised in mountainous countries,  and places of
difficult access.
4 A tree,  (Tapia cratæva.)
E.
  षि to bind,  तुन् Uṇādi aff.
  

Apte

English

सेतुः [sētuḥ],  [सि-तुन् Uṇ.*
  1.69]

A ridge of earth,  mound,  bank,  causeway,  dam
 नलिनीं क्षतसेतुबन्धनो जलसंघात इवासि विद्रुतः Ku.*
  4.6
 R.*
  16.2.

A bridge in general
 वैदेहि पश्या मलयाद्विभक्तं मत्सेतुना फेनिलमम्बुराशिम् R.*
  13.2
 सैन्यैर्बद्धद्विरदसेतुभिः 4.38
12.7
 Ku.*
  7.53.

A landmark
 ज्येष्ठे मासि नयेत् सीमां सुप्रकाशेषु सेतुषु Ms.*
  8.245.

A defile,  pass,  a narrow mountain-road.

A boundary,  limit.

A barrier,  limitation,  obstruction of any kind
 दुष्येयुः सर्ववर्णाश्च भिद्येरन् सर्वसेतवः Subhāṣ.

A fixed rule or law,  an established institution
 सूचकाः सेतुभेत्तारः ...... ते वै निरयगामिनः Mb.
 *  13.23.66.

The sacred syllable om
 मन्त्राणां प्रणवः सेतुस्तत्सेतुः प्रणवः स्मृतः । स्रवत्यनोङ्कृतं पूर्वं परस्ताच्च विदीर्यते ॥ Kālikā P.
 

A reservoir or a lake
 सहोदकं आहार्योदकं वा सेतुं बन्धयेत् Kau. A.
 2.1.

A bond,  fetter.

An explanatory commentary.

Comp.
  बन्धः the forming or construction of a bridge,  cause-way &c.
 
 Kau. A.
 2.1
 वयोगते किं वनिता- विलासो जले गते किं खलु सेतुबन्धः Subhāṣ.
 Ku.*
  4.6.

the ridge of rocks extending from the southern extremity of the Coromandel coast towards Ceylon (said to have been built for Rāma's passage to Laṅkā by Nala and the other monkeys)
 Bhāg.*
  7.14.31.

any bridge or cause-way. -भेदिन् a.
 

breaking down barriers.

removing obstructions. (m.  ) N.
  of a tree (दन्ती).

Apte 1890

English

 सेतुः [सि तुन् Uṇ. 1. 69] 1 A ridge of earth,  mound,  bank,  causeway,  dam
 नलिंनीं क्षतसेतुबंधनो जलसंघात इवासि विद्रुतः Ku. 4. 6,  R. 16. 2. 
2 A bridge in general
 वैदेहि पश्यामलयाद्विभक्तं मत्सेतुना फेनिलमंबुराशिं R. 13. 2
 सैन्यैर्बद्धद्विरदसेतुभिः 4. 38,  12. 70
 Ku. 7. 53. 
3 A land-mark
 Ms. 8. 245. 
4 A defile,  pass,  a narrow mountain-road. 
5 A boundary,  limit. 
6 A barrier,  limitation,  obstruction of any kind
 द्वष्येयुः सर्ववर्णाश्च मिद्येरन् सर्वसेतवः Subhāṣ. 
7 A fixed rule or law,  an established institution. 
8 The sacred syllable om
 मंत्राणां प्रणवः सेतुस्तत्सेतुः प्रणवः स्मृतः । स्रवत्यनोंकृतं पूर्वं परस्ताच्च विदीर्यते Kālikā P. 
Comp. 
बंधः {1} the forming or construction of a bridge,  cause-way &c.
 वयोगते किं वनिताविलासो जले गते किं खलु सेतुबंधः Subhāṣ.
 Ku. 4. 6. {2} the ridge of rocks extending from the southern extremity of the Coromandel coast towards Ceylon (said to have been built for Rāma's passage to Laṅkā by Nala and the other monkeys). {3} any bridge or cause-way. 
भेदिन् a. {1} breaking down barriers. {2} removing obstructions. (
m.) N. of a tree (दंती). 

Monier Williams Cologne

English

 से॑तु mfn.
   (fr.  √ 1. सि) binding,  who or what binds or fetters,  RV.
  

 से॑तु m.
  a bond,  fetter,  ib.

 a ridge of earth,  mound,  bank,  causeway,  dike,  dam,  bridge,  any raised piece of ground separating fields (serving as a boundary or as a passage during inundations),  RV.
   &c.
   &c.
  

 Rāma's bridge (See सेतुबन्ध),  BhP.
  

 a landmark,  boundary,  limit (also fig. =
  ‘barrier,  bounds’),  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 a help to the understanding of a text,  an explanatory commentary (also N.
  of various commentaries),  Cat.
 

 an established institution,  fixed rule,  MW.
  

 the Praṇava or sacred syllable Om (which is said to be मन्त्राणां सेतुः),  KālP.
  

 Crataeva Roxburghii or Tapia Crataeva (=  वरण,  वरुण),  L.
 

 N.
  of a son of Druhyu and brother of Babhru,  Hariv.
 

 of a son of Babhru,  Pur.
 

 of a place,  MW.
  

Monier Williams 1872

English

 सेतु,  सेतृ,  सेत्र,  &c. See under सेतु,  p. 1134.

 सेतु सेतु,  उस्,  m. (according to Uṇādi-s. I.
70. fr. rt. सि,  ‘to bind’),  a ridge of earth,  mound,  bank, 
causeway,  dike,  dam,  any raised piece of ground
separating fields (serving as a boundary or as a pas-
sage during inundations)
 a landmark
 a bridge
 a
pass,  defile,  mountain road or track
 a boundary, 
limit
 a barrier or obstruction of any kind
 an estab-
lished institution,  fixed rule or law
 epithet of the
Praṇava or sacred syllable Om (which is said to be
मन्त्राणां सेतुः)
 the tree Cratæva Roxburghii
or Tapia Cratæva (= वरण,  वरुण)
 N. of a
king
 of a place.
—सेतु-खण्ड,  N. of a book of
the Skanda-Purāṇa.
—सेतु-बन्ध,  अस्,  m. the
forming of a causeway or bridge
 the ridge of rocks
extending from the south extremity of the Coro-
mandel coast towards the island of Ceylon (supposed
to have been formed by Hanumat as a bridge for
the passage of Rāma's forces against Rāvaṇa)
 any
causeway,  bridge,  dike,  &c.
 N. of a poem.
—सेतु-
भेदिन्,  ई,  इनी,  इ,  breaking down barriers
 removing
obstructions
 (ई),  m. the medicinal plant Dantī,  q. v.
—सेतु-मङ्गल-तन्त्र,  अम्,  n.,  N. of a Tantra
work.
—सेतु-वृक्ष,  अस्,  m. the tree Cratæva Rox-
burghii.

Macdonell

English

 सेतु sé-tu,  a.
  [√ 1. si] binding (RV.,  rare)
 🞄m.  RV.: bond,  fetter (rare)
 V.,  C.: dam,  🞄dyke,  causeway,  bridge
 C.: Adamʼs Bridge 🞄(rare)
 landmark (rare)
 (fig.) barrier,  limit,  🞄bounds: -ṃ bandh,  construct a bridge: -bandha,  m.
  (construction of a) dam or bridge
 🞄T. of a Prākrit poem
 -bandhana,  n.
  (construction 🞄of) a bridge or dam
 barrier (fig.)
 🞄-bheda,  m.
  breaking down of an embankment.

Benfey

English

 सेतु सेतु,  i. e. सि + तु,  m.
 
 1. A
mound,  a bank,  a dike,  Rājat. 5,  91
figurat. Means of protecting (the law
and institutes),  Bhāg. P. 3,  1,  36
 3, 
21,  54.
 2. A high causeway in fields.
 3. A landmark,  Man.  8,  245.
 4. A
pass,  a defile.
 5. Figurat. Law, 
Bhāg. P. 3,  9,  19.
 6. A bridge,  Pañc. i. d.
115 (cf.  my transl.).
 7. The islands
between India and Ceylon (cf.  नल
-सेतु),  Lass. 2. ed. 92,  66.
 3. A tree, 
Tapia cratæva.
 -- Comp.
 
धर्म-,  m.
  a
dike for the protection of right,  Hariv.
11315. अ-पाषण्ड-धर्म-सेतु,  m.
  a
dike for the protection of right free
from heresy,  Bhāg. P. 5,  26,  22.
नल-, 
m.
  the bridge constructed by the
monkey Nala,  name of the islands
between India and Ceylon,  Rām.  6, 
108,  16.

Hindi

एक पुल

Apte Hindi

Hindi

सेतुः
पुं*
  - सि + तुन्
"मिट्टी का टीला,  मेंड,  किनारा,  ऊँचा मार्ग,  बांध"

सेतुः
पुं*
  - सि + तुन्
पुल

सेतुः
पुं*
  - सि + तुन्
"सीमाचिह्न,  मेंड"

सेतुः
पुं*
  - सि + तुन्
"संकुचित मार्ग,  दर्रा,  संकीर्ण गिरिपथ"

सेतुः
पुं*
  - सि + तुन्
"हद,  सीमा"

सेतुः
पुं*
  - सि + तुन्
"जंगला,  परिसीमा,  किसीप्रकार का अवरोध"

सेतुः
पुं*
  - सि + तुन्
"निश्चित नियम या विधि,  सर्वसम्मत प्रथा"

सेतुः
पुं*
  - सि + तुन्
‘ओम्’ पुनीत अक्षर

सेतुः
पुं*
  - सि+तुन्
"जलाशय, सरोवर"

सेतुः
पुं*
  - सि+तुन्
व्याख्यापरक भाष्य

L R Vaidya

English

 setu {% m. %} 1. A ridge of earth,  bank,  causeway,  dyke,  तोयस्येव प्रतिहतरयः सैकतं सेतूमोघः Ut.iii.,  R.xvi.2
a land-mark
a bridge,  स सेतुं बंधयमास प्लवगैर्लवणांभसि R.xii.70,  xiii.2
a pass,  a defile,  a mountain road
a boundary,  a limit
a barrier,  an obstruction of any kind,  e.g. दुष्येयुः सर्ववर्णाश्च भिद्येरन् सर्वसेतवः
an established institution,  a fixed rule or law
an epithet of the sacred syllable Om,  मंत्राणां प्रणवः सेतुस्तत्सेतुः प्रणवः स्मृतः /Kālikā P./

Bopp

Latin

 सेतु m. (r. सि s. तु) pons.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 सेतु Adhyātmarāmāyaṇaṭīkā by Rāmavarman.

 सेतु Vṛttaratnākaraṭīkā by Haribhāskara.

Indian Epigraphical Glossary

English

 setu,  embankment
 income or taxes resulting from it
(Ghoshal,  H. Rev. Syst.,  pp. 108-09).

Sanskrit Tibetan

Tibetan

chu lon
सेतु

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
क्षेत्रे तु वप्रः केदारः सेतौ पाल्यालिसंवराः ।
-wordlist-
 
क्षेत्र (क्ली),  वप्र (पुंक्ली),  केदार (पुंक्ली),  सेतु (स्त्री),  पालि (स्त्री),  आलि (स्त्री),  संवर (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

सेतु
सेतु,  वर
चक्राणि पुटभेदाः स्युः सेतुर्वरण उच्यते ।
verse 3.1.1.671
page 0076

पुराणम्

English

सेतु / SETU. A King of the family of bharata. He was the son of babhru and the father of Anārabdha. (bhāgavata,  skandha 9).

Vedic Reference

English

 Setu appears in the Rigveda^1 and later^2 to denote merely a
raised bank for crossing inundated land, ^3 a ‘causeway, ’ such as
are common all the world over. This sense explains best the
later meaning of ‘boundary.’ The word in Vedic literature
is probably always metaphorical.
1) ix. 41,  2.
2) Taittirīya Saṃhitā,  iii. 2,  2,  1
vi. 1,  4,  9
 5,  3,  3
 vii. 5,  8,  5
Kāṭhaka Saṃhitā,  xxviii. 4
 Aitareya
Brāhmaṇa,  iii. 35
 Taittirīya Brāh-
maṇa,  ii. 4,  2,  6
 Śatapatha Brāhmaṇa, 
xiii. 2,  10,  1
 Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, 
iv. 4,  24
 Chāndogya Upaniṣad,  viii. 4, 
1. 2,  etc.
3) Max Müller,  Sacred Books of the
East,  1,  130,  n. 2.
Cf. Zimmer,  Altindisches Leben,  257.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  सेतुः
Root:  सेतु
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ dam
⇒ dike
⇒ bond
⇒ bank
⇒ mound
⇒ limit
⇒ bridge
⇒ fetter
⇒ binding
⇒ landmark
⇒ causeway
⇒ boundary
⇒ fixed rule
⇒ rAma's bridge
⇒ ridge of earth
⇒ explanatory commentary
⇒ established institution
⇒ who or what binds or fetters
⇒ praNava or sacred syllable Om
⇒ help to the understanding of a text
⇒ any raised piece of ground separating fields
⇒ sacred garlic pear tree [Crataeva Roxburghii - Bot.]
Shloka(s): 
2|1|14|1 ► पर्यन्तभूः परिसरः सेतुरालौ स्त्रियां पुमान्। (भूमिवर्गः)
3|3|57|2 ► सेतौ च वरणो वेणी नदीभेदे कचोच्चये। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|1|14|1 ⇢ सेतुः (सेतु) (पुं) ⇒ dam, dike, bond, bank, mound, limit, bridge, fetter, binding, landmark, causeway, boundary, fixed rule, rAma's bridge, ridge of earth, explanatory commentary, established institution, who or what binds or fetters, praNava or sacred syllable Om, help to the understanding of a text, any raised piece of ground separating fields, sacred garlic pear tree [Crataeva Roxburghii - Bot.]
➠ 2|1|14|1 ⇢ आलिः (आलि) (स्त्री) ⇒ idle, pure, honest, secure, useless, unmeaning, woman's female friend
➠ 2|1|14|1 ⇢ आलिः (आलि) (पुं) ⇒ idle, pure, honest, secure, useless, unmeaning, woman's female friend
➠ 3|3|57|2 ⇢ वरणः (वरण) (पुं) ⇒ mound, camel, bridge, rampart, any tree, causeway, kind of ornament or decoration on a bow, sacred texts recited at the choice of a priest, particular magical formula recited over weapons, sacred garlic pear tree [Crataeva Roxburghii - Bot.]
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ स्थानम्
जातिः ➡ मानवनिर्मितिः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 सेतुः,  पुं,
   (सिनोति बध्नाति जलमिति । सि ञबन्धने + “सितनिगमिमसीति ।” उणा ० १ ।७० । इति तुन् । क्षेत्रादेरालिः । इत्यमरः ।२ । १ । १४ ॥
 तत्पर्य्यायः । आली २ । इतिभरतः ॥
 पूरणः ३ पिण्डलः ४ । इति हारा-वली ॥
 पङ्कारः ५ जङ्गालः ६ सञ्चरः ७ । इतिजटाधरः ॥
 पिण्डिलः ८ । इति शब्दरत्नावली ॥
धरणः ९ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 * ॥
 तद्दानादि-फलं यथा,  --“सेतुप्रदानादिन्द्रस्य लोकमाप्नोति मानवः ।प्रपाप्रदानाद्वरुणलो कमाप्नोत्यसंशयम् ॥
संक्रमाणान्तु यः कर्त्ता स स्वर्गं तरते नरः ।खर्गलोके च निवसेदिष्टकासेतुकृत् सदा ॥
”इति मठादिप्रतिष्ठातत्त्वम् ॥
 * ॥
वरुणवृक्षः । इति मेदिनी राजनिर्घण्टश्च ॥
(अस्य पर्य्यायो गुणाश्च यथा,  --“वरुणो वराणः सेतुस्तिक्तशाकोऽग्निदीपनः ।वरुणः पित्तलो भेदो श्लेष्मकृच्छ्राश्ममारुतान् ॥
निहन्ति गुल्भवातास्रक्रिमींश्चोष्णोऽग्निदीपनः ।कषायो मधुरस्तिक्तः कटुको रूक्षको लघुः ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)प्रणवः । इति तन्त्रसारः ॥
 अपि च ।“मन्त्राणां प्रणवः सेतुस्तत्सेतुः प्रणवः स्मृतः ।स्रवत्यनोंकृतं पूर्व्वं परस्ताच्च विशीर्य्यते ॥
नमस्कारो महामन्त्रो देव इत्युच्यते सुरैः ।द्विजातीनामयं मन्त्रः शूद्राणां सर्व्वकर्म्मणि ॥
अकारञ्चाप्युकारञ्च मकारञ्च प्रजापतिः ।वेदत्रयात् समुद्धृत्य प्रणवं निर्म्ममे पुरा ॥
स उदात्तो द्विजातीनां राज्ञां स्यादनुदात्तकः ।स्वरितश्चोरुजातानां मनसापि तथा स्मरेत् ॥
चतुर्द्दशस्वरो योऽसी सेतुरौकारसंज्ञकः ।स चानुस्वारचन्द्राभ्यां शूद्राणां सेतुरुच्यते ॥
निःसेतुञ्च यथा तोयं क्षणान्निम्नं प्रसर्पति ।मन्त्रस्तथैव निःसेतुः क्षणात् क्षरति यज्वनाम् ॥
तस्मात् सर्व्वेषु मन्त्रेषु चतुर्व्वर्णा द्विजादयः ।पार्श्वयोः सेतुमादाय जपकर्म्म समारभेत् ॥
शूद्राणामादिसेतुर्व्वा द्विसेतुर्व्वा यथेच्छतः ।द्वे सेतू वः समाख्याताः सर्व्वदैव द्विजातयः ॥
”इति कालिकापुराणे ५५ अध्यायः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 सेतु पु०
  सि--तुन् । १ क्षेत्रादेर्जलधारणार्थे (आल) (जाङ्गाल)पदार्थे अमरः । २ वरुणवृक्षे मेदि० । मन्त्रजपाङ्गे ३ प्रण-वात्मके मन्त्रे च स्वार्थे क । सेतुक वरुणवृक्षे शब्दर० ।“सेतुप्रदानादिन्द्रस्य लोकमाप्नोति मानवः” मठादि० त० ।सेतुभेदश्च । सीमाविवादशब्दे ५३०० पृ० उक्तः ।“सेतूश्च द्विविधः प्रोक्तः खेयो बन्ध्यस्तथाऽपरः । तोय-प्रवर्त्तनात् खेयो बन्ध्यस्तु तन्निवर्त्तनात्” नारदः ।मन्त्रजपाङ्गसेतुश्च कालिका पु०
  ५५ अ० उक्तो यथा“मन्त्राणां प्रणवः सेतुस्तत्सेतुः प्रणवः स्मृतः । स्रवत्यनो०ङ्खृतं पूर्वं परस्ताच्च विशीर्य्यति । नमस्कारो महामन्त्रोदेव इत्युच्यते सुरैः । द्विजातीनामयं मन्त्रः शूद्राणांसर्वकर्मणि । अकारञ्चाप्युकीरञ्च मकारञ्च प्रजापतिः ।वेदत्रयात् समुद्धृत्य प्रक्षवं निर्ममे पुरा० । स उदात्तोद्विजातीनां राज्ञां स्वादनुदात्तकः । स्वरितश्चोरुजातानांमनसापि तथा स्मरेत् । चतुर्दशस्वरो योऽसौ सेतुरो-कारसंज्ञकः । स चानुस्नारचन्द्राभ्यां शूद्राक्षां सेतुरच्यते ।निःसेतुकं यथा तोयं क्षणान्निम्न प्रसर्पाति । मन्त्रस्त-थैव निःसेतुः क्षणात् क्षरेति यज्वनाम् । तस्मात् सर्वेषुमन्त्रेषु चतुर्वर्णा द्विजादयः । प्रार्श्वयोः सेतुमाधायजपकर्म समारभेत् । शूद्राणामादिसेतुर्वा द्विसेतुर्वायथेच्छतः । द्विसेतवः समाख्याता सर्वदैव द्विजातयः” ।

Capeller

German

 से॑तु m.
  dass.,  auch Damm,  Brücke,  Grenzzeichen, 
Schranke.

Grassman

German

 sétu,  m. [von 1. si] 1〉 Band,  Fessel
 2〉 eine aus Stricken gebildete Vorrichtung zum Festhalten der Menschen oder Thiere
 3〉 Brücke.
-us 1〉 mā́ nas 〰 siṣet ayám {676, 8}.
-um 3〉 suvitásya áti 〰 durāvíam {753, 2}.
-au 2〉 tíṣṭhantīs (gā́s) ánṛtasya 〰 {893, 4}.
-ū [du.] 2〉 bhū́ripāśau ánṛtasya 〰 duratyétū ripáve mártiāya {581, 3}.
-avas 2〉 padé-pade pāśínas santi 〰 {785, 4}.

Burnouf

French

 सेतु सेतु m.
  (सि
 sfx. तु) pont
 chaussée
 banque
de terre entre les propriétés
		 défilé de montagne.
		 Tapia
cratœva,  bot.
सेतुक m.
  tapia cratœva,  bot.
सेतुबन्ध m.
  digue,  môle.
		 La ligne de rochers et
d'îlots qui va du cap Komorin à Ceylan et qui est appelée
Pont-de-Râma.
सेतुवृक्ष m.
  tapia cratœva,  bot.

Stchoupak

French

 सेतु-
 m.
  levée de terre,  digue,  et not. pont 
 pont de Rāma
(=सेतु-बन्ध-) 
 frontière (aussi fig.) 
 n.
  d'un frère ou fils de
Babhru.
°कर्मन्- nt. construction d'un pont.
°बन्ध- m.
  id. 
 pont,  not. le Pont d'Adam (entre Rāmeśvara et Ceylan)
aménagé pour Rāma par Nala (v. -नल-सेतु-) 
 n.
  d'un poème prâkrit
 
 -न- nt. construction d'un pont 
 pont,  jetée.
°भेत्तृ- ag. destructeur d'un pont 
 °भेद- m.
  destruction d'un
pont.
°शैल- m.
  montagne servant de frontière.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.