सूनृत (sUnRta)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 सूनृत mfn.
   (-तः-ता-तं)
	 1. True and agreeable.
	 2. Fortunate,  auspicious.
3. Dear to,  beloved by.
	 4. Kind,  sincere,  gentle.
	 n.
  (-तं) Agreeable
discourse or speech,  but also true.
 E.
  सु well,  नृत् to dance,  (or
excel, ) घञ् aff.
  ,  and the vowel of the prefix made long.

Capeller Eng

English

 सूनृ॑त a.
  joyous,  friendly,  kind
 hearty i.e.
  true
(speech). — f.
  आ joy,  mirth,  jubilation
 friendliness,  heartiness, 
truth (opp.    अनृत).

Yates

English

 सूनृत (तं) 1.
n.
  Agreeable and true
discourse or speech.
a. True
auspicious
 agreeable
 dear to.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

सूनृत 	-	 sUnRta 	-	 adj.
  	-	  kind
सूनृत 	-	 sUnRta 	-	 adj.
  	-	  pleasant
सूनृत 	-	 sUnRta 	-	 adj.
  	-	  true
सूनृत 	-	 sUnRta 	-	 adj.
  	-	  pleasant and true
सूनृत 	-	 sUnRta 	-	 adj.
  	-	  joyful
सूनृत 	-	 sUnRta 	-	 adj.
  	-	  glad
सूनृत 	-	 sUnRta 	-	 adj.
  	-	  friendly
सूनृत 	-	 sUnRta 	-	 adj.
  	-	  agreeable
सूनृत 	-	 sUnRta 	-	 n.
  	-	  pleasant and true speech
सूनृत 	-	 sUnRta 	-	 n.
  	-	  joy
सूनृत 	-	 sUnRta 	-	 n.
  	-	  gladness
सूनृत 	-	 sUnRta 	-	 n.
  	-	  delight

Wilson

English

 सूनृत
mfn.
   (-तः-ता-तं)
1 True.
2 Fortunate,  auspicious.
3 Agreeable,  pleasant,  (as speech.)
4 Dear to,  beloved by.
n.
  (-तं) Agreeable discourse or speech,  but also
true.
E.
  सु well,  नृत to dance,  (or excel, ) घञ् aff.
  ,  and the vowel of
the prefix made long.

Apte

English

सूनृत [sūnṛta],  a.
 

True and pleasant,  kind and sincere
 तत्र सूनृतगिरश्च सूरयः पुण्यमृग्यजुषमध्यगीषत Śi.*
  14.21
 R.*
  1.93.

Kind,  affable,  gentle,  courteous
 तां चाप्येतां मातरं मङ्गलानां धेनुं धीराः सूनृतां वाचमाहुः U.*
  5.31
 तृणानि भूमिरुदकं वाक् चतुर्थी च सूनृता । एतान्यपि सतां गेहे नोच्छिद्यन्ते कदाचन ॥ Ms.*
  3.11
 R.*
  6.29.

Auspicious,  fortunate.

Beloved,  dear.

Ved.
  Quick,  active.

ता The goddess of true speech.

An excellent song.

N.
  of Uṣas.

Food.

तम् True and agreeable speech.

Kind and pleasant discourse,  courteous language
 तेनाष्टौ परिगमिताः समाः कथंचिद् बालत्वादवितथसूनृतेन सूनोः R.*
  8.92.

Auspiciousness.

Apte 1890

English

 सूनृत a. 1 True and pleasant,  kind and sincere
 तत्र सूनृतगिरश्च सूरयः पुण्यमृग्यजुषमध्यगीषत Śi. 14. 21,  R. 1. 93. 
2 Kind,  affable,  gentle,  courteous
 तां चाप्येतां मातरं मंगलानां धेनुं धीराः सूनृतां वाचमाहुः U. 5. 31
 तृणानि भूमिरुदकं वाक् चतुर्थी च सूनृता । एतान्यपि सतां गेहे नोच्छिद्यंते कदाचन Ms. 3. 101
 R. 6. 29. 
3 Auspicious,  fortunate. 
4 Beloved,  dear. 
5 Ved. Quick,  active. 
ता 1 The goddess of true speech. 
2 An excellent song. 
3 N. of Uṣas. 
4 Food. 
तं 1 True and agreeable speech. 
2 Kind and pleasant discourse,  courteous language
 R. 8. 92. 
3 Auspiciousness. 

Monier Williams Cologne

English

 सू-नृ॑त a mf(आ)n.  joyful,  glad,  RV.
  

 friendly,  kind,  Mn.
   iii,  150
 MBh.
   &c.
  

 pleasant and true (in this sense supposed to be fr.
  5. सु +
  ऋत),  Yājñ.
 
 MBh.
   &c.
  

 सू-नृ॑त (अम्),  n.
  joy,  gladness,  delight,  RV.
  
 AV.
  

 (with Jainas) pleasant and true speech (one of the five qualities belonging to right conduct),  Sarvad.
 

 सू-नृत b See col. 2.

Monier Williams 1872

English

 सूनृत सूनृत,  अस्,  आ,  अम्,  (thought to be
fr. 5. सु and rt. 1. नृत्),  Ved. movable,  quick, 
active,  brisk,  lively,  cheerful,  kind,  agreeable, 
pleasant and at the same time true,  (सूनृता वाच्
or गिर्,  ‘cheerful words, ’ or,  according to some,  ‘kind
yet sincere language, ’ is one of the four things with
which even the poorest man is expected to greet a
guest,  Manu III. 101
 the sense ‘true’ may have
arisen from some fancied connection with ऋत, 
q. v.)
 fortunate,  auspicious
 dear,  beloved
 (आ),  f.
true and agreeable speech,  (Sāy. = प्रिय-हित-वाच्)
the goddess of true speech (= वाग्-देवता,  Ṛg-veda
I. 40,  3,  and invoked as a goddess in X. 141,  2)
excellent song
 N. of Uṣas,  (Naigh. I. 8)
 food
(= अन्न,  Naigh. II. 7)
 N. of a wife of Uttāna-
pāda
 (अम्),  n. true and agreeable speech,  pleasant
discourse
 auspiciousness.
—सूनृत-वाच्,  क्,  क्,  क्, 
truth-speaking,  speaking politely and truthfully.
—सू-
नृता-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  Ved. having a pleasant or
friendly voice,  having excellent songs
 (अती),  f.,  N.
of Uṣas,  (Naigh. I. 8.)
—सूनृता-वन्,  आ,  अरी,  अ, 
Ved. having a pleasant voice
 (अरी),  f. epithet of
Uṣas.

Macdonell

English

 सूनृत sū-nṛ́ta,  a.
  glad,  joyful (V.)
 kind,  🞄courteous,  agreeably true (speech
 C.): ā,  f.
  🞄V.: gladness,  glee,  song of joy (in.  pl.
  joyfully)
 🞄C.: friendliness,  kind speech
 truth 🞄(opp. anṛta)
 n.
  (V.) joy,  gladness
 -nṛtāvat,  a.
  glad,  joyous (V.)
 -nṛtā-varī,  a.
  f.
  🞄id. (RV.¹).

Benfey

English

 सूनृत सूनृत,  probably based on
सु-नृ + ता, 
 I. f.
  ता,  Excellent song, 
Chr. 287,  2 = Rigv. i. 48,  2
 Chr. 294,  7
= Rigv. i. 92,  7.
 II. adj.
  त,  f.
  ता, 
 1. True and agreeable,  Utt. Rāmac.
135,  4.
 2. Auspicious.
 3. Gentle,  Hit.
i. d. 59,  M.M.
 kind,  Śāk. 13,  1.
 4.
Dear to.
 III. n.
  Agreeable and true
discourse or speech.

Apte Hindi

Hindi

सूनृत
वि* - सु + नृत् + क उपसर्गस्य दीर्घः             
"सत्य और सुखद,  कृपालु और निष्कपट"

सूनृत
वि* - सु + नृत् + क उपसर्गस्य दीर्घः             
"कृपालु,  सूशील,  सज्जन,  शिष्ट"

सूनृत
वि* - सु + नृत् + क उपसर्गस्य दीर्घः             
"शुभ,  सौभाग्यसूचक"

सूनृत
वि* - सु + नृत् + क उपसर्गस्य दीर्घः             
"प्रियतम,  प्यारा"

सूनृतम्
नपुं*
   - सु + नृत् + क उपसर्गस्य दीर्घः             
सत्य तथा रोचक भाषण

सूनृतम्
नपुं*
   - सु + नृत् + क उपसर्गस्य दीर्घः             
"कृपापूर्ण एवं सुखकर प्रवचन,  शिष्ट भाषा"

सूनृतम्
नपुं*
   - सु + नृत् + क उपसर्गस्य दीर्घः             
मांगलिकता

L R Vaidya

English

 sUnfta {% (I) a. (f. ता) %} 1. True and agreeable,  सूनुः सूनृतवाक् स्रष्टुर्विससर्जोदिताश्रियम् R.i.93
kind,  sincere,  gentle,  तृणानि भूमिरुदकं वाक् चतुर्थी च सूनृता । एतान्यपि सतां गेहे नोच्छिद्यंते कदाचन M.iii.101
fortunate,  auspicious
dear,  beloved.

 sUnfta {% (II) n. %} 1. True and agreeable speech,  pleasant discourse,  बालत्वादवितथसूनृतेन सूनोः R.viii.92
 2. auspiciousness.

Bopp

Latin

 सूनृत (ut videtur,  e सु productâ vocali et नृत a r. नृत् s.
अ) comis,  blandus. HIT. 19. 8. SAK. 16. 15.: वाक् सू-
नृता.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

सूनृत
पु
सूनृत,  शिक्षित-मर्त्य
सूनृतः शिक्षितो मर्त्यः सूनृतं सत्यवद्वचः ॥ ५४ ॥
verse 2.1.1.54
page 0011

सूनृत
क्ली
सूनृत,  सत्यवद्वचस्
सूनृतः शिक्षितो मर्त्यः सूनृतं सत्यवद्वचः ॥ ५४ ॥
verse 2.1.1.54
page 0011

Lanman

English

 sūnṛ́ta,  a. joyous,  gladsome,  kind
 -ā, 
as f. joy. [sūnára: see 1237^3.]

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अहिंसासूनृतास्तेयब्रह्माकिंचनता यमाः ॥ ८१ ॥
-wordlist-
 
यम (पुं),  अहिंसा (स्त्री),  सूनृत (क्ली),  अस्तेय (क्ली),  ब्रह्मन् (पुं),  अकिञ्चनता (स्त्री)

--source--
 
चटु चाटु प्रियप्रायं प्रियसत्यं तु सूनृतम् ।
-wordlist-
 
चटु (पुंक्ली),  चाटु (पुंक्ली),  प्रियप्राय (क्ली),  सूनृत (क्ली),  प्रियसत्य (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

सूनृत
सूनृत,  प्रिय-सत्य-वाक्य
सान्त्वं स्यान्मधुरं वाक्यं प्रियं सत्यं च सूनृतम् ।
verse 1.1.1.141
page 0017

नाममाला

Sanskrit

सत्य,  सूनृत,  ऋत
तद्वानुक्तः सहस्राक्षः सत्यार्थे सूनृतं ऋतम् ॥ १८२ ॥
verse 0.1.1.182
page 0087

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 सूनृतं,  क्ली,
   (सुनृत्यत्यनेनेति । सु + नृत् + घञर्थेकःउपसर्गस्य दीर्घः ।) सत्यप्रियवाक्यम् । इत्यमरः ।१ । ६ । १९ ॥
 (यथा,  साहित्यदर्पणे । ३ । १५५ ।“भाषते सूनृतं म्लिग्धमनुरक्ता नितम्बिनी ॥
”)मङ्गलम् । इत्यजयः ॥
 तद्वति,  त्रि । (यथा, भागवते । १ । १९ । ३१ ।“प्रणम्य मूर्द्ध्नावहितः कृताञ्जलि-र्नत्वा गिरा सूनृतयान्वपृच्छत् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 सूनृत न०
  सुन्र्थति अनेन म--नृत--घञर्थे क । १ सत्येप्रिये वाक्ये अमरः । २ मङ्गले च ३ तद्वति त्रि०
  अमरः ।

Capeller

German

 सूनृ॑त freundlich,  hold,  heiter
 . आ u. n.
 
Wonne,  Jubel,  Jubellied,  freundliche
Rede.

Grassman

German

 sūnṛ́ta,  a.,  f.,  n. [vgl. sūnára],  1〉 a.,  schön,  herrlich,  rcich
 2〉 f.,  Lied,  Loblied,  Jubellied (etwa gír zu ergänzen)
 3〉 f.,  n.,  Wonne,  Herrlichkeit,  reiche,  herrliche Gabe. — Vgl. aśva-sūnṛta.
-a 1〉 indra {666, 20} (neben sanitar).
-ā [n.] 1〉 maghā́ni {573, 6}. — 3〉 {665, 12} (sahásrā śatā́).
-e [V. s. f.] 1〉 uṣas {123, 5}
 {124, 10}
 {351, 9}
 {629, 17}.
-ā [f.] 1〉 {135, 7} (dadṛ́śe)
 {134, 1} (ūrdhvā́ te ánu)
 devī́ (neben bṛ́haspáti genannt) {40, 3}
 {967, 2}
 dhenús {634, 3}
 pránītis astu 〰 {489, 20} (neben vāmī́). — 2〉 {51, 2}. — 3〉 {8, 8} (gómatī)
 {30, 5} (víbhūtis)
 {553, 3}.
-āyai 2〉 {887, 25} (dā́śat). — 3〉 iṣé śrávase 〰 {121, 14}.
-ās [N. p. f.] 2〉 {633, 8} (krī́ḍanti asya 〰 ā́pas ná)
 {123, 6} (neben púraṃdhīs). — 3〉 {937, 10} neben vásūni.
-ās [A. p. f.] 2〉 {865, 2} (neben dhíyas). — 3〉 {48, 2}
 {113, 12}
 {295, 2}
 {595, 5} (asmadríak 〰 īráyantī)
 {265, 21} (avṛṇot ápa svā́s).
-ābhís 2〉 {125, 3}. — 3〉 {583, 9}
 {639, 22}
 {887, 21}
 {930, 5}.
-ānām 1〉 girā́m {265, 18}. — 2〉 codayitrī́ {3, 11}
 udarké {113, 18}
 netrī́ {592, 7} (neben rā́dhasas)
 {92, 7}
 {113, 4}.
-ānaam 3〉 niyantā́ 〰 {652, 15}.

Burnouf

French

 सूनृत सूनृत a. (सू pour सु),  vrai
agréable
 cher,  chéri
		 de bon augure,  prospère. -- S. n.
  langage
vrai et agréable.

Stchoupak

French

 सूनृत-
 a. amical,  aimable 
 vrai et agréable 
 -आ- f.
 
amabilité,  paroles aimables ou agréables 
 vérité (personnifiée).
सूनृतानृत- nt. du. vérité et fausseté.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.