| YouTube Channel

सूत्रधार (sUtradhAra)

 
शब्दसागरः
English
सूत्रधार
m.
 (-रः)
1. The principal actor or manager of a company, and
chief interlocutor in the prologue or prelude to a drama.
2. A
carpenter.
3. The author of a set of rules or axioms.
4. INDRA.
E.
सूत्र a rule, &c., and धार who holds
also सूत्रधर and सूत्रभृत् ।
Capeller Eng
English
सूत्रधार
m.
 thread-holder, carpenter or stagemanager,
director (f. °री).
Yates
English
सूत्र-धार (रः) 1.
m.
 Indra
a carpen-
ter
chief actor
author of rules.
Spoken Sanskrit
English
सूत्रधार sUtradhAra
adj.
 being the chief or leading person at any performance
सूत्रधार sUtradhAra
m.
 architect
सूत्रधार sUtradhAra
m.
 chief actor
सूत्रधार sUtradhAra
m.
 stage-manager
सूत्रधार sUtradhAra
m.
 rule or thread-holder
सूत्रधार sUtradhAra
m.
 carpenter
सूत्रधार sUtradhAra
m.
 stage-manager
सूत्रधृक् sUtradhRk
m.
 stage-manager
सूत्रभृत् sUtrabhRt
m.
 stage-manager
सूत्रिन् sUtrin
m.
 stage-manager
बीजदर्शक bIjadarzaka
m.
 stage. manager
सूत्रधारी sUtradhArI
f.
 wife of a stage-manager
पार्श्वस्थ pArzvastha
m.
 stage manager's assistant
Wilson
English
सूत्रधार
m.
 (-रः)
1 The principal actor or manager of a company, and chief interlocutor in the
prologue or prelude to a drama.
2 A carpenter.
3 The author of a set of rules or axioms.
4 INDRA.
E.
 सूत्र a rule, &c., and धार who holds.
Monier Williams Cologne
English
सूत्र—धार
m.
 ‘rule or thread-holder’, an architect, carpenter,
MBh.
VarBṛS.
a stage-manager (or principal actor who superintends the whole performance
accord.
 to some he was originally so called from holding the strings of puppets
his assistants are the पारिपार्श्विक and स्थापक, qq.vv.),
Bhar.
Sāh.
&c.
N.
 of Indra,
L.
सूत्र—धार mf(ई)n. being the chief or leading person at any performance (comp. ),
Bālar.
Benfey
English
सूत्रधार सूत्र-धार,
m.
1. A
carpenter, Hit. 49, 12.
2. The manager
or principal actor of a company Vikr.
3, 12.
3. The author of a set of rules.
4. Indra.
L R Vaidya
English
sUtra-DAra {% m. %} 1. a stage-manager, a principal actor who arranges the plot of a drama and takes the leading part in the prelude, अपि कुसुमपृषत्कैर्देवदेवस्य जेता जयति सुरतलीलानाटिकासूत्रधारः Vid.Bh.i.
2. a carpenter
3. the author of a set of aphorisms
4. an epithet of Indra.
Bopp
Latin
सूत्रधार m. (e praec. et धार)
1) faber tignarius. HIT. 49.
12.
2) princeps histrionum. UR. 1. 6.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
कुन्तल
पु
कुन्तल, देशविशेष, केश, सूत्रधार, कुन्तहस्त
कुन्तलो देशपर्यायः कुन्तलः केशवाचकः ।
कुन्तलः सूत्रधारश्च कुन्तहस्तश्च कुन्तलः ॥ ३८ ॥
verse 1.1.1.38
page 0003
Indian Epigraphical Glossary
English
Sūtradhāra (EI 24
CII 4
BL), a mason
an artisan
an
epithet generally applied to the engravers of stone inscriptions
of the medieval period. See Sūtrabhṛt, Sūtradhṛt, Sūtradhārin.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वेश्याचार्यः पीठमर्दः सूत्रधारस्तु सूचकः ।
-wordlist-
वेश्याचार्य (पुं), पीठमर्द (पुं), सूत्रधार (पुं), सूचक (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सूत्रधारः,
पुं,
 (सूत्रं धरति धारयति वा । धृ +णिच् वा + अण् ।) शचीपतिः । इन्द्रः । नान्द्य-न्तरसञ्चारी । स तु रङ्गभूमिं परिक्रम्य नाट-कीयकथासूत्रसूचकः । (यथा, साहित्यदर्पणे ।६ । २८३ ।“पूर्व्वरङ्गं विधायैव सूत्रधारो निवर्त्तते ।प्रविश्य स्थापकस्तद्वत् काव्यमास्थापयेत्ततः ॥
”)शिल्पिप्रभेदः । छुतार इति भाषा । इतिमेदिनी ॥
स च शूद्रागर्भे विश्वकर्म्मण औरसेनजातः । इति ब्रह्मवैवर्त्ते ब्रह्मखण्डे १० अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सूत्रधार
पु०
 सूत्रं नाट्यसाधनं धारयति धृ--णिच्--अण् ।नाट्याङ्गसाधनयुक्ते नाटकप्रस्तावके १ प्रधाननटे ।“नाट्योपकरणादीनि सूत्रमित्यभिधीयते । सूत्रं धार-यतीत्यर्थे सूत्रधारो मतो बुधैः” इति तल्लक्षणं “पूर्वरङ्गंविधायैव सूवघारो निवर्त्तते” सा० द० । “सूत्रधारेणसहिताः संलापं यत्र कुर्वते” दशरूपकम् । २ इन्द्रे३ शिल्पिभेदे (छुतार) च । शिल्पभेदसूत्रधारश्च शूद्रागर्भेविश्वकर्मणा जातो जातिमेदः ब्रह्मवै० ब्रह्मख० १० अ० ।
Capeller
German
सूत्रधार
m.
 Zimmermann (eig. Schnurhalter),
Schauspieldirektor.