| YouTube Channel

सूतिका (sUtikA)

 
शब्दसागरः
English
सूतिका
f.
 (-का) A woman recently delivered.
E.
 सू-क्त स्वार्थे क अत इत्त्वम् ।
Apte
English
सूतिका [sūtikā], A woman recently delivered
Ms.*
 5.85.
Comp.
 -अगारम्, -गृहम्, -गेहम्, -भवनम् the lying-in-chamber. -गदः, रोगः sickness subsequent to childbirth, puerperal sickness. -षष्ठी
N.
 of a particular goddess worshipped on the sixth day after child-birth.
Apte 1890
English
सूतिका A woman recently delivered.
Comp.
अगारं,
गृहं,
गेहं,
भवनं the lying-in-chamber.
रोगः sickness subsequent to child-birth, puerperal sickness.
षष्ठी N. of a particular goddess worshipped on the sixth day after child-birth.
Monier Williams Cologne
English
सू॑तिका
f.
 a woman who has recently brought forth a child, lying-in woman,
AV.
&c.
&c.
(with or
scil.
 गो) a cow that has recently calved,
Yājñ.
MBh.
Monier Williams 1872
English
सूतिका, f. a woman who has recently given birth
to a child, a lying-in woman.
—सूतिकागार (°का-
आग्°) or सूतिका-गृह or सूतिका-गेह or सूतिका-
भवन, अम्, n. or सूतिकावास (°का-आव्°), अस्, m.
a room or part of a house appropriated to a woman
at child-birth, a lying-in chamber.
—सूतिका-रोग,
अस्, m. puerperal sickness, fever or sickness of any
kind supervening on child-birth.
—सूतिका-षष्ठी,
f. a particular goddess worshipped on the sixth day
after child-birth.
—सूतिकाषष्ठी-पूजा, f. the wor-
ship of the above goddess.
Macdonell
English
सूतिका sū́-t-ikā,
f.
 woman lying in
cow that 🞄has recently calved (± go): -agāra, -gṛha, -geha,
n.
 lying-in room
-māruta,
m.
 vital 🞄air of childbirth.
Apte Hindi
Hindi
सूतिका
स्त्री*
 - "सूत + कन् + टाप्, इत्वम्"
"वह स्त्री जिसके हाल ही में बच्चा हुआ हो, जच्चा"
L R Vaidya
English
sUtikA {% f. %} A woman recently delivered, M.iv.212.
sUtikA {% f. %} A woman recently delivered.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सूतिका,
स्त्री,
 (सू + क्तः । टाप् । ततः स्वार्थेकन् । यद्वा, सूतं प्रसवोऽस्त्यस्यामिति । ठन् ।)नवप्रसूता । यथा, --“शावस्योपरि शावे तु सूतकोपरि सूतके ।शेषाहोभिर्व्विशुद्धिः स्यादुदक्यां सूतिकां विना ॥
”इति शुद्धितत्त्वम् ॥
* ॥
तदन्नभोजनप्रायश्चित्तं यथा । शङ्खः ।“चाण्डालान्नं मूमिपान्नमजजीविश्वजीविनाम्शौण्डिकान्नं सूतिकान्नं भुक्त्वा मासं व्रती भवेत् ॥
”इति प्रायश्चित्ततत्त्वम् ॥
* ॥
तदवलोकनतदालपनतत्संस्पर्शनिषेधो यथा --“नालपेत् जनविद्विष्टान् वीरहीनां तथास्त्रियम् ।देवता-पितृसच्छास्त्रयज्ञसत्रादिनिन्दकैः ॥
कृत्वा तु स्पर्शनालापं शुध्येतार्कावलोकनात् ।अवलोक्य तथादक्यामन्त्यजं पतितं शवम् ॥
विधर्म्मिसूतिकाषण्डविवस्त्रान्तावसायिनः ।मृतनिर्यातकांश्चैव परदाररतांश्च ये ।एतदेव हि कर्त्तव्यं प्राज्ञैः शोधनमात्मनः ॥
”पारिभाषिकसूतिकालक्षणं यथा, --“अभोज्यसूतिकाषण्ढमार्जाराखूंश्च कुक्कुटान् ।पतितापविद्धचाण्डालमृतहारांश्च धर्म्मवित् ॥
संस्पृश्य शुध्यते स्नानात् उदक्याग्रामसूकरौ ।तद्वच्च सूतिकाशौचदूषितौ पुरुषावपि ॥
अलर्क उवाच ।भवत्या कीर्त्तिता भोज्या य एते सूतिकादयः ।अमीषां श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतो लक्षणानि ह ॥
मदालसोवाच ।ब्राह्मणी ब्राह्मणश्चैव यावत्शेषत्वमागतौ ।तावुभौ सूतिकेत्युक्तौ तयोरन्नं विगर्हितम् ॥
”इति मार्कण्डेयपुराणे सदाचाराध्यायः ॥
वामनपुराणे १४ अध्याये च द्रष्टव्यम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सूतिका स्त्री सू--क्त स्वार्थे क अत इत्त्वम् । नवप्रसूतायांस्त्रियाम् “उदक्यां सूतिकां विना” इति स्मृतिः ।
Stchoupak
French
सूतिका-
f.
 accouchée, femme en couches
(aussi a.) (vache) qui vient.
de vêler.
°गृह- nt. = सूति°।