सूतकं (sUtakaM)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Apte 1890

English

 सूतकं 1 Birth,  production
 Ms. 4. 112. 
2 Impurity caused by child-birth (or miscarriage) in a family
 (also called जननाशौचं q. v.). 
कः,  
कं Quick-silver. 

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 सूतकं,  क्ली,
   (सू + भावे क्तः । ततः स्वार्थे कन् ।जन्म । इति मेदिनी ॥
 (सूतकं जन्म कारण-त्वेनास्त्यस्येति । अच् ।) जननाशौचम् । यथा, “मृतेन सूतकं गच्छेन्नेतरत् सूतकेन तु ।” इति ।वृद्धमनुरपि ।“शावस्योपरि शावे तु सूतकोपरि सूतके ।शेषाहोभिर्व्विशुद्धिः स्यादुदक्यां सूतिकां विना ॥
”मरणाशौचम् । यथा,  --“सर्व्वं गोत्रमसंस्पृश्यं तत्र स्यात् सूतके सति ।मध्येऽपि सूतके दद्यात् पिण्डान् प्रेतस्य तृप्तये ॥
”इति शुद्धितत्त्वम् ॥
प्रतिबन्धकम् । यथा,  --“व्रतयज्ञविवाहेषु श्राद्धे होमेऽर्च्चने जपे ।आरब्धे सूतकं न स्यादनारब्धे नु सूतकर्म् ॥
”इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
(उपरागः । ग्रहणम् । यथा,  मनुः । ४ । ११० ।“प्रतिगृह्य द्विजो विद्वानेकोद्दिष्टस्य केतनम् ।त्र्यहं न कीर्त्तयेद्ब्रह्म राज्ञो राहोश्च सूतके ॥
”“राजा चन्द्रमास्तस्य सूतकं राहुं प्रत्यमृत-स्रवणं चशब्दात् सूर्य्यस्य च । अथवा जनपदे-श्वरस्य राज्ञः सूतकं पुत्त्रजन्मोत्मवः । राहोःसूतकं चन्द्रसूर्य्ययोरुपरागः ग्रहणमिति प्रसि-द्धम् ॥
” इति तत्र मेधातिथिः ॥
)

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.