| YouTube Channel

सूचिः (sUciH)

 
Apte
English
सूचिः [sūciḥ] ची [cī], ची
f.
[सूच्इन् वा ङीप्]
Piercing, perforating.
A needle
निमेषादपि कौन्तेय यस्यायुरपचीयते सूच्येवाञ्जन- चूर्णस्य किमिति प्रतिपालयेत्
Mb.
* 3.35.3.
Sharp point or pointed blade (as of Kuśa grass)
अभिनवकुशसूच्या परिक्षतं मे चरणम्
Ś.*
1
so मुखे कुशसूचिबिद्धे
Ś.*
4.13.
The sharp point or tip of anything
कः करं प्रसारयेत् पन्नगरत्न- -सूचये
Ku.*
5.43.
The point of a bud,
A kind of military array, a sharp column or file
दण्डव्यूहेन तन्मार्गं यायात् तु शकटेन वा वराहमकराभ्यां वा सूच्या वा गरुडेन वा
Ms.*
7.187.
A triangle formed by the sides of a trapezium produced till they meet.
A cone, pyramid.
Indication by gesture, communicating by signs, gesticulation.
A particular mode of dancing.
Dramatic action.
An index, a table of contents.
A list, catalogue.
The earth's disc in computing eclipses (in
astr.
).
A rail or balustrade.
A small door-bolt.
A kind of coitus.
Comp.
-अग्र
a.
needle-pointed, having a sharp needle-like point, acuminated. (-ग्रम्) The point of a needle. -आस्यः a rat.-कटाहन्यायः see under न्याय. -कर्मन् needle-work. -खातः a sharp pyramid or pyramidal excavation, a cone.-गृहकम् a needle-case. -पत्रकम् an index, a table of contents. (-कः) a kind of pot-herb. -पुष्पः the Ketaka tree. -भिन्न
a.
bursting open at the point of the buds
पाण्डुच्छायोपवनवृतयः केतकैः सूचिभिन्नैः
Me.*
23. -भेद्य
a.
to be pierced or penetrated by a needle.
thick, dense, pitchy, gross, utter
रुद्धालोके नरपतिपथे सूचिभेद्यैस्तमोभिः
Me.*
39.
palpable, tangible. -मुख
a.
needle-mouthed, having a pointed beak.
pointed.
(खः) a bird.
white Kuśa grass.
a particular position of the hands. (-खम्) a diamond. -रदनः a mungoose.-रोमन्
m.
a hog. -वदन
a.
needle-faced, having a pointed beak.
(नः) a gnat, mosquito.
a mungoose. -शालिः a kind of fine rice. -शिखा the point of a needle -सूत्रम् a thread for a needle (for sewing).
सूचिः [sūciḥ],
m.
The son of निषाद and a वैश्या.
A maker of winnowing baskets
&c.
Apte 1890
English
सूचिः
ची f. [सूच्-इन् वा ङीप्] 1 Piercing, perforating.
2 A needle
3 Sharp point or pointed blade (as of Kuśa grass)
अभिनवकुशसूच्या परिक्षतं मे चरणं Ś. 1
so मुखे कुशसूचिविद्धे Ś. 4. 13.
4 The sharp point or tip of anything
कः करं प्रसारयेत् पन्नगरत्नसूचये Ku. 5. 43.
5 The point of a bud.
6 A kind of military array, a sharp column or file
दंडव्यूहेन तन्मार्गं यायात्तु शकटेन वा वराहमकराभ्यां वा सूच्या वा गरुडेन वा Ms. 7. 187.
7 A triangle formed by the sides of a trapezium produced till they meet.
8 A cone, pyramid.
9 Indication by gesture, communicating by sings, gesticulation.
10 A particular mode of dancing.
11 Dramatic action.
12 An index, a table of contents.
13 A list, catalogue.
14 The earth's disc in computing eclipses (in astr.).
Comp.
अग्र a. needle-pointed, having a sharp needle-like point, acuminated. (
ग्रं) the point of a needle.
आस्यः a rat.
कटाहन्यायः see under न्याय.
खातः a sharp pyramid or pyramidal excavation, a cone.
पत्रकं an index, a table of contents. (
कः) a kind of potherb.
पुष्पः the Ketaka tree.
भिन्न a. bursting open at the points of the buds
पांडुच्छायोपवनवृतयः केतकैः सूचिभिन्नैः Me. 23.
भेद्य a. {1} to be pierced or penetrated by a needle. {2} thick, dense, pitchy, gross, utter
रुद्धालोके नरपतिपथे सूचिभेद्यैस्तमोभिः Me. 37. {3} palpable, tangible.
मुख a. {1} needle-mouthed, having a pointed beak. {2} pointed. (
खः) {1} a bird. {2} white Kuśa grass. {3} a particular position of the hands. (
खं) a diamond.
रोमन् m. a hog.
वदन a. needle-faced, having a pointed beak. (
नः) {1} a gnat, mosquito. {2} a mungoose.
शालिः a kind of fine rice.
Apte Hindi
Hindi
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
"बींधना, छेद करना"
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
सूई
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
"तेज नोक, या नुकीली पत्ती"
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
तेज नोक या किसी वस्तु का सिरा
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
कलिका की नोक
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
"एक प्रकार का सैनिकव्यूह, स्तंभ या पंक्ति"
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
समलंबक के पार्श्वों से निर्मित्त त्रिकोण
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
"शंकु, स्तूप"
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
"अंगचेष्टाओं से संकेत करना, संकेतों द्वारा बतलाना, हावभाव"
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
नृत्यविशेष
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
नाटकीय कर्म
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
"विषयानुक्रमणिका, विषयसूची"
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
"फ़हरिस्त, विवरणिका"
सूचिः
स्त्री*
- सूच् + इन्
ग्रहण की संगणना के लिए पृथ्वी का गोला
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
सूचिः, व्यधनी
noun
वस्त्रसीवनार्थं करणम् यस्य अग्रभागः वेधनाय तीक्ष्णः तथा पार्श्वभागः सच्छिद्रः।
सीवनकाले सीतायाः हस्ते सूचिः व्यतुदत्।/ "विव्यथ भरतः अतीव व्रणे तुद्येव सूचिना"[रा 2.75.17]"
Synonyms:
सूचिः
noun
कस्यापि मापनोपकरणस्य सः कण्टकसदृशः भागः यः कस्यापि मापनं दर्शयति।
"दिक्सूचकस्य सूचिः उत्तरदक्षिणौ दिशौ दर्शयति।"
Synonyms:
सूचिः, सूची, आवलिः, आवली, अनुक्रमणिका, परिसङ्ख्या, परिगणना
noun
विषयस्य मुख्यविन्दुनां क्रमशः रचनायाः सूचना।
"तेन क्रीतानां वस्तूनां सूचिः कृता।"
Synonyms:
वेधनम्, वेधः, व्यधः, व्यधनम्, तोदः, तोदनम्, प्रतोदः, प्रतोदनम्, सूचिः, सूची, सूचनम्, सूचना
noun
सूच्यादिभिः आहननस्य क्रिया।
"कण्टकादिभिः वेधनात् पादरक्षणार्थे पादत्राणम् उपयुज्यते।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: सूचिः
Root: सूचि
Gender: पुं
Number: all
अर्थः
Meaning(s):
Son of a Niṣāda and a Vaiśya
Shloka(s):
3|5|29|2 वैश्या सूचिं हरिं शूद्रा सोऽपि चायोगवः क्वचित्॥ (भूमिकाण्डः/मनुष्याध्यायः)
Synonym(s):
3|5|29|2 सूचिः (सूचि) (पुं) Son of a Niṣāda and a Vaiśya
Related word(s):
isa_k निषादपुत्राः स्युः नानायोषित्समुद्भवाः
Tamil
Tamil
ஸூசி: : ஸூசீ = துளையிடுதல், ஊசி, கூர்மையான நுனி, கூம்பு, குறிப்பு, அட்டவணை, நூலின் பொருளடக்கம்
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सूचिः,
स्त्री,
(सूच्यतेऽनयेति सूच + णिच् +“अच इः ।” उणा० १३८ इति इः ।)व्यधनी इत्यसरः
(यथा, कथा-सरित्सागरे १०४ ७५ ।“चन्द्रोऽग्निर्विषमाहारो गीतानि श्रुतिसूचयःउद्यानं बन्धनं पौष्पी माला दिग्धा शरावली
”“विव्यथ भरतोऽतीव व्रणे तुद्येव सूचिना ।”इति रामायणे ७५ १७ इत्यत्र तुमहाकविप्रयोगवशात् साधुत्वम्
) नृत्यप्रभेदः ।शिखा यथा, --“सूचिर्नृत्यप्रभेदे व्यधनीशिखयोरपि ।”इति रत्नकोषः
(यथा, कुमारे ४३ ।“अलभ्यशोकाभिभवेयमाकृति-र्विमानना सुभ्रु कुतः पितुर्गृहे ।पराभिमर्शो तवान्ति कः करंप्रसारयेत् पन्नगरत्नसूचये
*
केतकीपुष्पम् इति सूचिपुष्पशब्दर्शनात्
यथा, ऋनुसंहारे २३ ।“मुदित इव कदम्बैर्जातपुष्पैः समन्तात्पवनचलितशाखैः शाखिभिर्नृत्यतीव ।हसितमिव विधत्ते सूचिभिः केतकीनांनवसलिलनिषेकात् शान्ततापो वनान्तः
”व्यूहविशेषः यथा, मनुः १९१ ।“संहतान् योधयेदल्पान् कामं विस्तार-येद्बहून् ।सूच्या वज्रेण चैवैतान् व्यूहेन व्यूह्य योधयेत्
”)