| YouTube Channel

सुरथ (suratha)

 
Capeller Eng
English
1 सुरथ
m.
a fine chariot.
2 सुर॑थ
a.
having a fine chariot
m.
charioteer, a man's
name.
Spoken Sanskrit
English
सुरथ suratha
m.
son of adhiratha
अनधीन anadhIna
adj.
same as anadhinaka
सङ्गति saGgati
f.
one of the 5 members of an adhikaraNa
अधिश्रयणीय adhizrayaNIya
adj.
relating to or connected with the adhi-zrayaNa
सुरथ suratha
m.
name of a son of jayadratha
सुरथ suratha
adj.
consisting in good chariot
सुरथ suratha
adj.
good charioteer
सुरथ suratha
adj.
yoked to a good chariot
सुरथ suratha
adj.
having a good chariot
सुरथ suratha
adj.
having a good vehicle
सुरथ suratha
m.
name of a son of raNaka
सुरथ suratha
m.
name of a son of drupada
सुरथ suratha
m.
good chariot
सुरथ suratha
m.
name of a son of kuNDaka
सुरथ suratha
m.
name of a son of caitra
सुरथ suratha
m.
name of a son of jayadratha
सुरथ suratha
m.
of a river
सुरथ suratha
m.
son of adhiratha
सुरथ suratha
m.
name of a son of janamejaya
सुरथ suratha
m.
name of a son of sudeva
सुरथ suratha
m.
name of a son of jahnu
Monier Williams Cologne
English
सु—र॑थ
mfn.
having a good chariot, a charioteer,
RV.
yoked to a chariot (as horses), ib.
consisting in ch° (as wealth), ib.
सु—र॑थ
m.
a good chariot,
MBh.
‘having a good chariot’,
N.
of various kings, (e.g.) of the father of Koṭikāsya,
MBh.
of a son of Dru-pada, ib.
of a son of Jayadratha, ib.
of a son of Su-deva,
R.
of a son of Janam-ejaya,
Hariv.
a son of Adhiratha,
Cat.
of a son of Jahnu,
VP.
of a son of Kuṇḍaka, ib.
of a son of Raṇaka,
BhP.
of a son of Caitra,
BrahmaP.
सु—र॑थ (अम्),
n.
N.
of a Varṣa in Kuśa-dvīpa,
MārkP.
Mahabharata
English
Suratha^1, a prince. § 130 (Aṃśāvat.): I, 67, 2697 (among the incarnations from the Krodhavaśa gaṇa).
Suratha^2, an ancient king. § 267 (Yamasabhāv.): II, 8, 322 (in the palace of Yama).
Suratha^3, the father of Koṭikāsya. § 522 (Draupadīharaṇap.): III, 265, †15593 (ºsya putraḥ, i.e. Koṭikāsya), †15605 (ºsya putraṃ).
Suratha^4, a Trigarta king, follower of Jayadratha. § 522 (Draupadīharaṇap.): III, 271, 15733 (Trigartarājaḥ), 15735 (fought with Nakula and was slain).
Suratha^5, a Kuru warrior. § 592 (Saṃśaptakavadhap.): VII, 18, 741 (among the Saṃśaptakas, fought with Arjuna).
Suratha^6, a son of Drupada. § 600 (Ghaṭotkacavadhap.): VII, 156, 6910 (Drupadasya sutaṃ…Śatruñjayaṃ Sºsyānujaṃ, slain by Acvatthāman).
Suratha^7, a Pāñcāla prince. § 611 (Śalyap.): IX, 14, 740, 741 (Pañcālānāṃ mahārathaḥ), 743, 745 (slain by Aśvatthāman).
Suratha^8, son of Jayadratha. § 785 (Anugītāp.): XIV, 78, 2276 (ºsya sutaṃ, i.e. the grandson of Jayadratha and Duḥśalā), 2288 (had died when he heard of the arrival of Arjuna).
पुराणम्
English
सुरथ / SURATHA I. A king in ancient india. (See under samādhi Cheṭṭiyār).
सुरथ / SURATHA II. A king of the puru dynasty. suratha was one of the sons of jahnu, the other sons being śrutasena, ugrasena and Bhīmasena. (agni purāṇa, Chapter 278).
सुरथ / SURATHA III. One of the two sons of janamejaya, the other one being mahimān. suratha had a son called viḍūratha. (agni purāṇa, Chapter 278).
सुरथ / SURATHA IV. Husband of citrāṅgadā, daughter of Viśvakarman. See under viśvakarmā, para 2.
सुरथ / SURATHA V. A king born from an aspect of asura called krodhavaśa. (Ādi Parva, Chapter 67, Verse 62).
सुरथ / SURATHA VI. Father of King koṭikāsya of Śibideśa. (Vana Parva, Chapter 265, Verse 6).
सुरथ / SURATHA VII. A king of trigarta. He was a dependant of jayadratha. In the battle that followed Jayadratha's abduction of draupadī, suratha was killed. (Vana Parva, Chapter 271, Verse 18)
सुरथ / SURATHA VIII. A warrior who fought against the pāṇḍavas in the great war. (droṇa parva, Chapter 18, Verse 20).
सुरथ / SURATHA IX. A son of drupada. He was killed by aśvatthāmā in the great war. (droṇa parva, Chapter 156, Verse 180).
सुरथ १० / SURATHA X. A pāñcāla mahāratha who fought on the Pāṇḍava side in the great war. He was killed in battle by aśvatthāmā. (śalya Parva, Chapter 14, Verse 37).
सुरथ ११ / SURATHA XI. Son of jayadratha by his wife duśśalā. jayadratha was killed by arjuna. When suratha got the news that arjuna, leading the yājñic horse had reached Sindhudeśa, he ended his life in great fright. (aśvamedha Parva, Chapter 78, Verse 28).
सुरथ १२ / SURATHA XII. A king who ruled over Kuṇḍalanagarī. He captured Śrī Rāma's yājñic horse and also took hanūmān, sugrīva etc. prisoners. At last Śrī rāma himself appeared on the scene, defeated suratha and released the captives: (padma purāṇa, pātāla Khaṇḍa, 49, 52).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सुरथः,
पुं,
चन्द्रवंशीयचैत्रराजपुत्त्रः यथा, --श्रीनारायण उवाच ।“अत्रिश्च ब्रह्मणः पुत्त्रस्तस्य पुत्त्रो निशाकरः ।स कृत्वा राजसूयं द्विजराजो बभूव
गुरुपत्न्याञ्च तारायां तद्बु भूव बुधः सुतः ।बुधपुत्त्रश्च चैत्त्रश्च तत्पुत्त्रः सुरथश्च सः
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते प्रकृतिखण्डे ५८ --
सच स्वारोचिषमन्वन्तरे कोलापुर्य्यधिपतिः ।तेनादौ पृथिव्यां दुर्गापूजा कृता तत्प्रसादेनच असौ सावर्णिर्नाम मनुर्जातः यथा, --“कालान्तरे पूजिता सा सुरथेन महात्मना ।राज्ञा मेधसशिष्येण मृण्मय्याञ्च सरित्तटे
मेषादिभिश्च महिषैः कृष्णसारैश्च गण्डकैः ।छागैर्मोनैश्च कुष्माण्डैः पक्षिभिर्बलिभिर्म्भुने
वेदोक्तानि दत्त्वैव उपचाराणि षोडश ।धृत्वा कवचं ध्यात्वा संपूज्य विधानतः
राजा कृत्वा परीहारं वरं प्राप यथेप्सितम् ।मुक्तिं संप्राप वैश्यश्च संपूज्य सरित्तटे
तुष्टाव राजा वैश्यश्च साश्रुनेत्रः पुटाञ्जलिः ।विससर्ज मृण्मयीं तां गभीरे निर्म्मले जले
तृण्मयीं मृण्मयीं दृष्ट्वा जलधौतां नराधिपः ।रुरोद तत्र वैश्यश्च ततः स्थानान्तरं ययौ
त्यक्त्वा देहञ्च वैश्यश्च पुष्करे दुष्करं तपः ।कृत्वा जगाम गोलोकं दुर्गादेवीवरेण
राजा ययौ स्वराज्यञ्च पूज्यो निष्कण्टकं बलीभोगञ्च बुभुजे भूपः षष्टिवर्षसहस्रकम्
भार्य्यां स्वराज्यं संन्यस्य पुत्त्रे कालयोगतः ।मनुर्बभूव सावर्णिस्तप्त्वा पुष्करे तपः
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते प्रकृतिखण्डे ५४ अध्यायः
*
विस्तारस्तु दुर्गाशब्दे द्रष्टव्यः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सुरथ
पु०
सुष्ठु रथोऽस्य चन्द्रवंश्ये नृपभेदे “मरथो नामराजाऽभूत्” देवीमा० सुन्दररथयुक्ते
त्रि०
Capeller
German
1. सुरथ
m.
ein schöner Wagen.
2. सुर॑थ einen schönen Wagen habend
m.
Wagenkämpfer, Mannsname.
Grassman
German
su-rátha, a., schönen Wagen besitzend
häufig 2〉 neben suáśva, 3〉 mit schönem Wagen versehen, von Rossen oder 4〉 vom Reichthume
5〉 m., Lenker guten Wagens (zum Opfer).
-as 2〉 (agnís) {298, 4}.
-am 4〉 rayím {625, 10}.
-asya 5〉 {248, 7} (tuám víśvasya bodhi).
[du.] aśvínā {22, 2}. 3〉 hárī {552, 4}.
-āsas 3〉 āśávas {683, 14}.
-ās 2〉 (vayám) {300, 8}
(marútas) {411, 2}.
-ān 3〉 áśvān {677, 16}.
-ebhis 3〉 háribhis {209, 5}.
2〉 síndhus {901, 8}.
Stchoupak
French
सु-रथ-
m.
beau char
n.
de princes
d'un messager.
सुरथाधिरूढ- a. v. monté sur un beau char.