| YouTube Channel

सुधर्मा (sudharmA)

 
Monier Williams Cologne
English
सु—धर्मा (आ),
f.
 the assembly hall of the gods (also ई),
MBh.
Kāv.
Buddh.
N.
 of the wife of Mātali,
MBh.
Apte Hindi
Hindi
सुधर्मा
स्त्री*
 सु-धर्मा -
देवसभा
L R Vaidya
English
suDarmA {% f. %} The assembly or council of gods, (स्यात् सुधर्मा देवसभा Am.i.1.51).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सरो नन्दीसरः पर्षत्सुधर्मा नन्दनं वनम् ॥ १७८ ॥
-wordlist-
इन्द्रसरस् (क्ली), नन्दीसरस् (क्ली), इन्द्रपर्षद् (स्त्री), सुधर्मा (स्त्री), इन्द्रवन (क्ली), नन्दन (क्ली)
Mahabharata
English
Sudharmā^1, the sabhā of the Daśārhas (Yādavas), [originally belonging to the gods, but given to Kṛshṇa, v. Harivaṃśa v. 6565 foll.]. § 252 (Subhadrāharaṇap.): I, 220, 7940 (sabhāṃ).--§ 263 (Sabhākriyāp.): II, 3, 84 (Dāśārhī).-§ 793 (Mausalap.): XVI, 7, 183 (Yādavīṃ sabhāṃ).
Sudharmā^2, wife of Mātalī. § 564 (Mātalīyop.): V, 97, 3519, 3521.
पुराणम्
English
सुधर्मा १ / SUDHARMĀ I. The assembly hall of the devas. (the gods). (bhāgavata, skandha 10).
सुधर्मा २ / SUDHARMĀ II. The great assembly hall of the Yādavas. It is mentioned in mahābhārata, Ādi Parva, Chapter 219, Verse 10, that at the time of the carrying away of subhadrā, the soldiers ran to sudharmā and reported the matter there. This hall had the name ‘Dāśārhī’ also. This great hall was one yojana long and one yojana broad. It was in this hall that Śrī kṛṣṇa received indra. (M.B. Dākṣiṇātya Pāṭha, Sabhā Parva, Chapter 38).
सुधर्मा ३ / SUDHARMĀ III. Wife of mātali, who was the charioteer of indra. It is mentioned in the mahābhārata, Udyoga Parva, Chapter 95, that a daughter named guṇakeśī was born to mātali by sudharmā.
सुधर्मा ४ / SUDHARMĀ IV. A prince of the vṛṣṇi dynasty. It is stated in Mahā bhārata, Sabhā Parva, Chapter 4, Verse 18, that he was a member of the assembly of yudhiṣṭhira and that he had learned archery from arjuna.
सुधर्मा ५ / SUDHARMĀ V. A King of dāśārṇa. Bhīmasena who was pleased at the good fighting of this King, appointed him as his captain. (M.B. Sabhā Parva, Chapter 29, Verse 5).
सुधर्मा ६ / SUDHARMĀ VI. A warrior who had fought against the pāṇḍavas in the battle of kurukṣetra. (M.B. droṇa parva, Chapter 18, Verse 20).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सुधर्म्मा,
स्त्री,
 (शोभनो धर्म्मोऽस्यामिति ।अनिच् । ततः “डाबुभाभ्यामन्यतरस्याम् ।” ४ ।१ । १३ । इति पक्षे डाप् ।) देवसभा । इत्य-मरः । १ । १ । ५१ ॥
(यथा, रघुः । १७ । २७ ।“स राजककुदव्यग्रपाणिभिः पार्श्ववर्त्तिभिः ।ययावुदीरितालोकः सुधर्म्मानवमां सभाम् ॥
”“सुधर्म्माया देवसभाया अनवमां अन्यूनाम् ।”इति तट्टीकायां मल्लिनाथः ॥
)
सुधर्म्मा, [न्]
पुं,
 (सुष्ठु धर्म्मो यत्र । “धर्मादनिच्केवलात् ।” ५ । ४ । १२४ । इति अनिच् ।)देवसभा । कुटुम्बी । इत्युणादिकोषः । २ । १८७ ॥
(देवसभार्थे स्त्रीलिङ्गोऽपि भवति ॥
* ॥
सु + धृ +“मिथुने मनिः ।” उणा० ४ । १५१ । इति मनिःक्षत्त्रियः । इत्युज्ज्वलदत्तः ॥
सद्धर्म्मविशिष्टे, त्रियथा, हरिवंशे । ११५ । ७५ ।“सुधर्म्मणे सुधर्म्मां तां कृष्णायाक्लिष्टकारिणे ।देवो देवसभां दत्त्वा वायुरन्तरधीयत ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सुधर्म्मा स्त्री सुष्ठु धर्मो यस्याः अनिच्समा० वा डाप् । देवस-भायाम् अमरः । गौरा० ङीष् सुधर्मीत्यप्यत्र । अमरटीका