| YouTube Channel

सुदामा (sudAmA)

 
Monier Williams Cologne
English
सु—दामा (आ),
f.
N.
 of one of the Mātṛs attendant on Skanda,
MBh.
of a river (in the north of India),
R.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सुदामा
noun
पौराणिकः पुरुषविशेषः।
"सुदामा राज्ञः जनकस्य मन्त्री आसीत्।"
Synonyms:
 सुदामा
noun
श्रीकृष्णस्य मित्रं यः दीनः ब्राह्मणः आसीत्।
"सुदामा इति कृष्णस्य परमं मित्रम् आसीत्।"
Synonyms:
 ऐरावतः, श्वेतहस्ती, अभ्रमातङ्गः, ऐरावणः, अभ्रमुवल्लभः, चतुर्दन्तः, मल्लनागः, इन्द्रकुञ्जरः, हस्तिमल्लः, सदादानः, सुदामा, श्वेतकुञ्जरः, गजाग्रणीः, नागमल्लः
noun
इन्द्रस्य गजः यः पूर्वदिशः दिग्गजः अस्ति।
"समुद्रमन्थनात् ऐरावतः अपि प्राप्तः।"
Mahabharata
English
Sudāmā, name of two māṭrs. § 615u (Skanda): IX, 46, 2623 (only C., B. has Dāmā), 2628.
पुराणम्
English
सुदामा १ / SUDĀMĀ I. A minister of king janaka. (vālmīki rāmāyaṇa, Bālakāṇḍa, sarga 70).
सुदामा २ / SUDĀMĀ II. A king of Daśārṇa. This king had two daughters of whom one was married by bhīma, the king of vidarbha, and the other by vīrabāhu king of cedi. (M.B. Vana Parva, Chapter 96, Verse 14).
सुदामा ३ / SUDĀMĀ III. A country of North india. Mention is made in mahābhārata, Sabhā Parva, Chapter 27, Verse 11, that this country was captured by arjuna.
सुदामा ४ / SUDĀMĀ IV. An attendant of subrahmaṇya. (M.B. śalya Parva, Chapter 46, Verse 10).
सुदामा ५ / SUDĀMĀ V. A cowherd. This sudāmā was reborn as an asura, because of the curse of devī rādhā. (For further details see under tulasī, para 5).
सुदामा ६ / SUDĀMĀ VI. A warrior who took the side of the pāṇḍavas and fought against the kauravas. (M.B. droṇa parva, Chapter 23, Verse 49).
सुदामा ७ / SUDĀMĀ VII. The watcher of the garden of kaṁsa. It is stated in bhāgavata, skandha 10, that this sudāmā adorned śrī kṛṣṇa and balabhadra rāma with flower garlands.
सुदामा ८ / SUDĀMĀ VIII. The real name of kucela who was the friend of śrī kṛṣṇa in boyhood. Though his name occurs everywhere in bhāgavata, as kucela, his real name is sudāmā. (See under kucela).
सुदामा ९ / SUDĀMĀ IX. A river famous in the Purāṇas. It is mentioned in vālmīki rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, sarga 71, that bharata, the brother of śrī rāma, crossed this river while he was returning from kekaya.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सुदामा, [न्]
पुं,
 (सुष्ठु ददातीति । दा +“आतो मनिन्क्वनिपवनिपश्च ।” ३ । २ । ७४इति मनिन् ।) मेघः । पर्व्वतः । इति मेदिनी ॥
गोपभेदः । समुद्रः । इति शब्दरत्नावली ॥
ऐरावतः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
श्रीकृष्ण-शरणागत-विप्रविशेषः । यथा, ब्रह्मवैवर्त्तेश्रीकृष्णजन्मखण्डे ११२ अध्याये ।“सद्यो जहार दारिद्र्यं सुदाम्नो ब्राह्मणस्य च ।समागतस्य स्वगृहात् द्वारकां शरणार्थिनः ॥
”
सुदामा, [न्] त्रि, (सु + दा + मनिन् ।) सुदातासुष्ठु ददातीत्यर्थे मन्प्रत्ययेन निष्पन्नः । इतिमुग्धबोधव्याकरणम् ॥
सुदामा,
स्त्री,
 नदीविशेषः । यथा, वाल्मीकीयेरामायणे अयोध्याकाण्डे ७० सर्गे ।“स प्राङ्मुखो राजगृहादभिनिर्याय वीर्य्यवान्ततः सुदामां द्यतिमान् सन्तीर्य्यावेक्ष्य तांनदीम् ॥
”