| YouTube Channel

सीमन्त (sImanta)

 
शब्दसागरः
English
सीमन्त
m.
 (-न्तः)
1. A separation of the hair on each side, so as to leave a
distinct line on the top of the head.
2. A boundary line.
mn. (-न्तः-न्तं)
The head.
E.
 सीमन् limit, (of the hair, ) and अन्त end, form
irr
 .
Yates
English
सीमन्त (न्तः-न्ती) 1.
m.
 3.
f.
 Line
parting the hair.
m.
n.
 The head.
Wilson
English
सीमन्त
m.
 (-न्तः) A separation of the hair on each side, so as to
leave a distinct line on the top of the head.
mn. (-न्तः-न्तं) The head.
E.
 सीमन् limit, of the hair, and अन्त end, form
irr
 .
Apte
English
सीमन्तः [sīmantḥ], [सीम्नो$न्तः शकं˚]
A boundary-line, landmark.
The parting line of the hair
the hair parted on each side of the head so as to leave a line
सीमन्तः केशवेशे, सीमान्तो$न्यः Sk. (Mar. भांग)
सीमन्ते च त्वदुपगमजं यत्र नीपं वधूनाम्
Me.*
 67
Śi.*
 8.69
Mv.*
 5.44.
A landmark.
See सीमन्तोन्नयनम् below
Y.*
 1.11.
Comp.
 -उन्नयनम् 'parting of the hair', one of the twelve Saṁskāras or purificatory rites observed by women in the fourth, sixth or eighth month of their pregnancy.
Apte 1890
English
सीमंतः [सीम्नोंऽतः शकं°] 1 A boundary-line, land-mark.
2 The parting line of the hair, the hair parted on each side of the head so as to leave a line
सीमंते च त्वदुपगमजं यत्र नीपं वधूनां Me. 65
Śi. 8. 69
Mv. 5. 44.
3 A land-mark.
Comp.
उन्नयनं ‘parting of the hair’, one of the twelve Saṃskāras or purificatory rites observed by women in the fourth, sixth, or eighth month of their pregnancy.
Monier Williams Cologne
English
सीम॑न्त
m.
 (ifc. आ
cf.
 सीमान्त) parting of the hair,
AV.
GṛŚrS.
MBh.
&c.
=
 सीमन्तोन्-नयन below,
Yājñ.
 i, 11
a line of separation on the human body (14 are enumerated, corresponding to the joints of the bones or Asthi-saṃghātas),
Suśr.
a boundary, limit,
MBh.
N.
 of a son of king Bhadra-sena,
Cat.
of a poet, ib.
Monier Williams 1872
English
सीमन्त, अस्, m. (for सीमान्त, i. e. सीमन् or
सीमा + अन्त), a boundary-line, (see सीमान्त under
सीमा)
a separation or parting of the hair on
each side of the head so as to leave a line
a land-
mark
N. of a son of king Bhadra-sena
of a poet
(अस्, अम्), m. n. the head (according to some).
—सी-
मन्त-करण, अम्, n. the act or ceremony of part-
ing the hair.
—सीमन्तोन्नयन (°त-उन्°), अम्,
n. ‘arranging the parting of the hair, ’ N. of one of
the twelve Saṃskāras or purificatory rites, (it is ob-
served by women in the fourth, sixth, or eighth
month of their pregnancy
see under संस्-कार,
p. 1041.)
Macdonell
English
सीमन्त sī-mánt-a,
m.
 parting of the hair 🞄(V., C.)
ceremony of parting the hair (= 🞄-unnayana
C.): -ka,
a.
 (i-kā) having a 🞄parting (as a sign of pregnancy)
-dṛśvan, 🞄a. having seen the limit, thoroughly versed 🞄in anything
-maṇi,
m.
 crest-jewel.
Benfey
English
सीमन्त सीमन्त, i. e. *सीमन्त्, the
original form of सीमन्, + अ,
I.
m.
 A
separation of the hair on each side, so
as to leave a distinct line on the top of
the head, Megh. 66.
II.
m.
 and
n.
The head.
III.
m.
 or
n.
 A landmark (?),
Lass. 41, 7.
Apte Hindi
Hindi
सीमन्तः
पुं*
 - "सीम्नोऽन्तः, शक* पररुपम्"
"सीमारेखा, सीमान्त"
सीमन्तः
पुं*
 - "सीम्नोऽन्तः, शक* पररुपम्"
"सिर के बालों की विभाजक रेखा, सिर की मांग जिसकी जिसके दोनों ओर बाल विभक्त हों"
L R Vaidya
English
sImaMta {% (I) m. %} 1. A boundary line, a landmark
2. the hair parted on each side of the head so as to leave a line, सीमंते च त्वदुपगमजं यत्र नीपं वधूनाम् Megh.ii.2
3. name of a poet.
sImaMta {% (II) m.n. %} The head (according to some).
Bopp
Latin
सीमन्त m. (ut videtur, forma anom. a praec. s. त) capillo-
rum separatio. Wils.: «a separation of the hair on each
side, so as to leave a distinct line on the top of the
head». Vid. sq.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
सीमन्त poet. Mentioned in Bhojaprabandha Oxf. 150^b.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skra mtshams
सीमन्त
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
केशेषु वर्त्म सीमन्तः पलितं पाण्डुरः कचः ।
-wordlist-
सीमन्त (पुं), पलित (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सीमन्त
सीमन्त
सीमन्तः कथ्यते स्त्रीणां केशमध्ये तु पद्धतिः ॥ ५२९ ॥
verse 2.1.1.529
page 0060
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सीमन्तः,
पुं,
 (सीम्नोऽन्तः । शकन्ध्वादित्वात्साधुः ।) केशेषु बर्त्म । इति हेमचन्द्रः ॥
सिंति इति भाषा ॥
(यथा महाभारते । १ । ४४ । २“अपश्यन्त तथा यान्तमाकाशे नागमुत्तमम् ।सीमन्तमिव कुर्व्वाणं नभसः पद्मवर्च्चसम् ॥
”)सीमन्तोन्नयनसंस्कारः । यथा, याज्ञवल्क्यः ।१ । ११ ।“गर्भाधानमृतौ पुंसःसवनं स्पन्दनात् पुरा ।षष्ठेऽष्टमे वा सीमन्तः प्रसवे जातकर्म्म च ॥
”(प्रत्यङ्गविशेषः । यथा, सुश्रुते । ३ । ५ ।“चतुद्दशैव सीमन्ताः । ते चास्थिसघातवद्गण-नीया यतस्तैर्युक्ता अस्थिसंघाताः । ये ह्युक्ताःसंघातास्तु खल्वष्टादशैकेषाम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सीमन्त
पु०
 सीम्नोऽन्तः शक० । १ केशान्तर्गतवर्त्माकारे पदार्थे(सिँति) हेमच० २ केशरचनाभेदे । “षष्ठेऽष्टमे वा सीमन्त”इत्युक्ते गर्भावधिके षष्ठे अष्टमे वा मासि कर्त्तव्ये ३ गर्भ-संस्कारभेदे च सीमन्तोन्नयनशब्दे दृश्यम् ।
Stchoupak
French
सीमन्त-
m.
 raie (cheveux)
frontière
-इत- a. v. départagé
(comme par une raie)
-इनी-
f.
 femme (not. mariée).
°दृश्वन्- a. qui s'y connaît, très familier avec.