| YouTube Channel

सिन्दुवार (sinduvAra)

 
शब्दसागरः
English
सिन्दुवार
m.
 (-रः) A small tree, (Vitex negundo.)
E.
 सिन्द oozing, (as
before, ) वृ to screen or choose,
aff.
 अण्: see सिन्धुवार ।
Capeller Eng
English
सिन्दुवार
m.
N.
 of a plant,
n.
 its berry.
Yates
English
सिन्दुवार (रः) 1.
m.
 Idem.
Spoken Sanskrit
English
सिन्दुवार sinduvAra
m.
 five-leaved chaste tree [ Vitex Negundo - Bot. ]
सिन्दुवार sinduvAra
n.
 berry of five-leaved chaste tree [ Vitex Negundo - Bot. ]
Wilson
English
सिन्दुवार
m.
 (-रः) A small tree, (Vitex negundo.)
E.
 सिन्दु oozing, (as before, ) वृ to screen or choose,
aff.
 अण्.
Monier Williams Cologne
English
सिन्दुवार
m.
 (cf. सिन्धु-व्°) Vitex Negundo,
Kāv.
VarBṛS.
 (also °रक,
L.
 )
सिन्दुवार
n.
 the berry of that plant,
Kum.
Monier Williams 1872
English
सिन्दु-वार, अस्, m. (probably for स्यन्द-वार,
the plant being used medicinally to prevent flow
of the humors and laxity), = सिन्दुक above
[cf.
सिन्धु-वार।]
Macdonell
English
सिन्दुवार sindu-vāra,
m.
 a small tree (Vitex 🞄Negundo)
n.
 the berry.
Benfey
English
सिन्दुवार सिन्दुवार (cf. सिन्दुक),
m.
 A small tree, Vitex negundo,
Pañc. 105, 3.
Apte Hindi
Hindi
सिन्दुवारः
पुं*
 - "स्यन्द् + उ, सम्प्रसारण, सिन्दु + वृ + अण्"
एक वृक्ष का नाम
L R Vaidya
English
siMdu(Du)vAra {% m. %} Name of a small tree.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
निर्गुण्डी सिन्दुवारेऽतिमुक्तके माधवीलता ।
वासन्ती चौड्रपुष्पं तु जपा जातिस्तु मालती ॥ ११४७ ॥
-wordlist-
निर्गुण्डी (स्त्री), सिन्दुवार (पुं), अतिमुक्तक (पुं), माधवी (स्त्री), लता (स्त्री), वासन्ती (स्त्री), औड्रपुष्प (क्ली), जपा (स्त्री), जाति (स्त्री), मालती (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
निर्गुण्डी
निर्गुण्डी, सिन्दुवार
निर्गुण्डी सिन्दुवारः स्यान्मन्दारः पारिभद्रकः ।
verse 2.1.1.200
page 0025
अमरकोशः
Sanskrit
Word: सिन्दुवारः
Root: सिन्दुवार
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ five-leaved chaste tree [Vitex Negundo - Bot.]
Shloka(s):
2|4|68|1 ► कालस्कन्धस्तमालः स्यात्तापिच्छोऽप्यथ सिन्दुके। (वनौषधिवर्गः)
2|4|68|2 ► सिन्दुवारेन्द्रसुरसौ निर्गुण्डीन्द्राणिकेत्यपि॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|68|1 ⇢ सिन्दुकः (सिन्दुक) (पुं)
➠ 2|4|68|2 ⇢ सिन्दुवारः (सिन्दुवार) (पुं) ⇒ five-leaved chaste tree [Vitex Negundo - Bot.]
➠ 2|4|68|2 ⇢ इन्द्रसुरसः (इन्द्रसुरस) (पुं) ⇒ shrub, five-leaved chaste tree [Vitex Negundo - Bot.]
➠ 2|4|68|2 ⇢ निर्गुण्डी (निर्गुण्डी) (स्त्री) ⇒ root of a lotus, five-leaved chaste tree [Vitex Negundo - Bot.]
➠ 2|4|68|2 ⇢ इन्द्राणिका (इन्द्राणिका) (स्त्री) ⇒ five-leaved chaste tree [Vitex Negundo - Bot.]
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
जातिः ➡ वृक्षः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सिन्दु(न्धु)वारः,
पुं,
 सिन्धुं गजमदं वारयति तिक्त-त्वात् । वृ + अण् । पाक्षिको धस्य दः ।) वृक्ष-विशेषः । निसिन्दा इति भाषा । इनछुर इतिच क्वचित् । तत्पर्य्यायः । सिन्दुकः २ इन्द्र-सुरिसः ३ निर्गुण्डी ४ इन्द्राणिका ५ । इत्यमरः ।२ । ४ । ६८ ॥
सिन्धुकः ६ सिन्धुवारकः ७ इन्द्राणी८ पौलोमी ९ शक्राणी १० कासनाशिनी ११ ।इति रत्नकोषः ॥
श्वेतपुष्पः १२ सिन्दुवारकः२३ स्थिरसाधनकः १४ अनन्तः १५ सिद्धकः१६ अर्थसिद्धकः १७ । अस्य गुणाः । कटुत्वम् ।तिक्तत्वम् । कफवातक्षयकुष्ठकण्डूतिशूलना-शित्वम् । कायसिद्धिदत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“सिन्धुकः स्मृतिदस्तिक्तः कषायः कटुको लघुःकेश्यो नेत्रहितो हन्ति शूलशोथाममारुतान् ॥
कृमिकुष्टारुचिश्लेष्मव्रणान् नीलापि तद्विधा ।सिन्धुवारदलं तत्तु वातश्ले ष्महरं लघु ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
* ॥
“स्यन्दं वारयति सिन्दुवारः षण् निपातनात् जिःअत उच्च । सिन्दुकसिन्दुवारौ दन्त्यसादी तवर्ग-तृतीयवन्ताविति बहवः । केचित्तु सिन्धुं समुद्र-मपि वारयति शोषयति तीक्ष्णरसत्वेन कफघ्न-त्वात् सिन्धुवारः सिन्धुकसिन्धु वारौ तवर्गचतुर्थ-वन्तावित्याहुः ।” इति भरतः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सिन्दु(न्धु)वार
पु०
 सिन्धुं गजमदं वारयति तिक्तत्वात् वृ-अण् । १(निसिन्दा) वृक्षे अमरः “मुक्ताकलापीकृतसिन्धु-वारम्” कुमारः । तस्य च श्वेतपुष्पत्वात् मुक्तातुल्यत्वम् ।पृषो० न्धुमध्यस्तत्रार्थे रत्नको० २ हयोत्तमे त्रिका० ।
Capeller
German
सिन्दुवार
m.
 N. eines Baumes.
Stchoupak
French
सिन्दुवार-
m.
n.
 d'un arbuste, Vitex Negundo
nt. baie de cette plante.