| YouTube Channel

सिद्धिः (siddhiH)

 
Apte
English
सिद्धिः [siddhiḥ],
f.
 [सिध्-क्तिन्]
Accomplishment, fulfilment, completion, perfection, complete attainment (of an object)
विरोधि सिद्धेरिति कर्तुमुद्यतः
Ki.*
 14.8
क्रियासिद्धिः सत्त्वे भवति महतां नोपकरणे Subhāṣ.
Success, prosperity, welfare, well-being.
Establishment, settlement.
Substantiation, demonstration, proof, indisputable conclusion.
Validity (of a rule, law
&c.
 ).
Decision
adjudication, settlement (of a law-suit)
कार्यकारण- सिद्धौ च प्रसन्ना बुद्धिरव्यया
Rām.*
 4.18.47
तस्मान्न लेखसामर्थ्यात् सिद्धिरैकान्तिकी मता Śukra. 4.726.
Certainty, truth, accuracy, correctness.
Payment, liquidation (of a debt)
अधमर्णार्थसिद्ध्यर्थमुत्तमर्णेन चोदितः
Ms.*
 8.47.
Preparing, cooking (as of drugs
&c.
 ).
The solution of a problem.
Readiness.
Complete purity or sanctification.
A superhuman power of faculty
(these faculties are eight: अणिमा लघिमा प्राप्तिः प्राकाम्यं महिमा तथा । ईशित्वं च वशित्वं च तथा कामावसायिता ॥).
The acquisition of supernatural powers by magical means.
Marvellous skill or capability.
Good effect or result.
Final beatitude, final emancipation.
Understanding, intellect.
Concealment, vanishing, making oneself invisible.
A magical shoe (supposed to convey the wearer wherever he likes).
A kind of Yoga.
N.
 of Durgā.
Complete knowledge.
Advantage, use, good effect.
N.
 of Śiva (m. in this sense).
Efficacy, efficiency.
Becoming intelligible (as sounds or words).
(In
Rhet.
 ) The pointing out in the same person of various good qualities.
Comp.
 -द
a.
granting success or supreme felicity.
giving the eight superhuman faculties
हृदि विनिहितरूपः सिद्धिदस्तद्विदां यः
Māl.
 5.1. (-दः) an epithet of Śiva. -दात्री an epithet of Durgā.-योगः a particular suspicious conjunction of planets.-विनायकः a form of Gaṇeśa.
Apte 1890
English
सिद्धिः f. [सिध्-क्तिन्] 1 Accomplishment, fulfilment, completion, perfection, complete attainment (of an object)
क्रियासिद्धिः सत्त्वे भवति महतां नोपकरणे Subhāṣ.
2 Success, prosperity, welfare, well-being.
3 Establishment, settlement.
4 Substantiation, demonstration, proof, indisputable conclusion.
5 Validity (of a rule, law &c.).
6 Decision, adjudication, settlement (of a lawsuit).
7 Certainty, truth, accuracy, correctness.
8 Payment, liquidation (of a debt).
9 Preparing, cooking (as of drugs &c.).
10 The solution of a problem.
11 Readiness.
12 Complete purity or sanctification.
13 A superhuman power or faculty
(these faculties are eight:
अणिमा लघिमा प्राप्तिः प्राकाम्यं महिमा तथा । ईशित्वं च वशित्वं च तथा कामावसायिता).
14 The acquisition of supernatural powers by magical means.
15 Marvellous skill or capability.
16 Good effect or result.
17 Final beatitude, final emancipation.
18 Understanding, intellect.
19 Concealment, vanishing, making oneself invisible.
20 A magical shoe.
21 A kind of Yoga.
22 N. of Durgā.
23 Complete knowledge.
24 Advantage, use, good effect.
25 N. of Śiva (m. in this sense).
Comp.
द a. {1} granting success or supreme felicity. {2} giving the eight superhuman faculties
Māl. 5. 1. (
दः) an epithet of Śiva.
दात्री an epithet of Durgā.
योगः a particular auspicious conjunction of planets.
Hindi
Hindi
सफलता
Apte Hindi
Hindi
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
"निष्पन्नता, पूर्णता, संपूर्ति, पूरा होना, पूर्ण अवाप्ति"
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
"सफलता, समृद्धिः, कल्याण, कुशल-क्षेम"
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
"स्थापना, प्रतिष्ठा"
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
"प्रमाणन, प्रदर्शन, प्रमाण, निर्विवाद परिणाम"
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
वैधता
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
"फैसला, निर्णय, व्यवस्था"
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
"निश्चिति, सचाई, यथार्थता, शुद्धता"
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
"अदायगी, परिशोध"
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
"तैयार करना, पकाना"
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
समस्या का समाधान
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
तत्परता
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
नितान्त पवित्रता या विशुद्धता
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
अति मानव शक्ति
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
जादू के द्वारा अतिमानव शक्तियों को प्राप्त करना
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
विलक्षण कुशलता या क्षमता
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
अच्छा प्रभाव या फल
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
"मुक्ति, मोक्ष"
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
"समझ, बुद्धि"
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
"छिपाना, अन्तर्धान होना, अपने आप को अदृश्य करना"
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
जादू की खड़ाऊँ
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
एक प्रकार का योग
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध् + क्तिन्
दुर्गा का नाम
सिद्धिः
स्त्री*
 - सिध्+क्तिन्
" अचूकपना, पर्याप्ति"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अन्तः, अन्तम्, समाप्तिः, निष्पत्तिः, सिद्धिः, पर्यन्तम्, प्रान्तः, समन्तः, पारः, पारम्, अवसानम्, पर्यवसानम्, अवसायः, अवसादः, अवसन्नता, सातिः, सायः
noun
कस्यापि वृतान्तस्य कथनस्य वा अन्तिमं चरणम् येन तद्विषये सर्वं ज्ञायते।
" अस्य पुस्तकस्य अन्तं पठित्वा एव कोऽपि निष्कर्षः शक्यः। "
Synonyms:
 सिद्धिः
noun
तत् सामान्यं तत्वं सः सिद्धान्तः वा यस्य प्रमाणस्य आवश्यकता न वर्तते।
"महात्मनः सिद्धिषु सन्देहः मूर्खता एव।"
Synonyms:
 विभूतिः, भूतिः, ऐश्वर्यम्, सिद्धिः
noun
योगसाधनस्य अलौकिकं फलम्।
"अणिमा महिमा गरिमा लघिमा प्राप्तिः प्राकाम्यम् ईशित्वं वशित्वं च भवति अष्टसिद्धयः।"
Synonyms:
 सिद्धिः
noun
गणेशस्य एका पत्नी।
"सिद्धिः सिद्धिदात्री अस्ति।"
Synonyms:
 सिद्धिः
noun
योगेन तपसा वा प्राप्ता अलौकिकी शक्तिः।
"स्वामिना नैकाः सिद्धयः प्राप्ताः।"
Synonyms:
 अनुष्ठानम्, आचरणम्, विधानम्, करणम्, सम्पादनम्, निष्पत्तिः, सिद्धिः, निर्वाहः, निर्वहणम्
noun
सुयोग्यरीत्या कार्यस्य समापनम्।
"अस्य कार्यस्य अनुष्ठानं सम्यकतया जातम्।"
Synonyms:
 परिपूर्णता, सम्पन्नता, सम्पूर्णता, सिद्धिः
noun
कार्यस्य सा पूर्णावस्था यस्यां कोपि दोषः नास्ति।
"अस्याः संस्थायाः परिपूर्णतायै श्यामः अतीव परिश्रमम् अकरोत्।"
Synonyms:
 संस्थापनम्, स्थापना, सिद्धिः, प्रतिष्ठापनम्, निर्माणम्, विधानम्, रचना, घटना, घटनम्, स्थिरीकरणम्
noun
संस्थादीनां सम्यक् स्थापनम्।
"आङ्ग्लशासकेभ्यः भारतदेशम् उन्मोक्तुं नैकेषां क्रान्तिकारीसंस्थानां संस्थापनम् अभवत्।"
Synonyms:
 यशः, सिद्धिः, सफलता, विजयः
noun
कार्यस्य इष्ट-फल-प्राप्तित्वाद् आदरस्य भावनया सहिता जनेषु श्रुतिः।
"गणेशः सर्वकार्येषु यशं प्राप्नोति।"
Synonyms:
 समाप्तिः, निष्पत्तिः, सिद्धिः, निवृत्तिः
noun
समापनस्य क्रिया।
"महात्मा गान्धी महोदयस्य मृत्युना युगस्य समाप्तिः जाता। "
Tamil
Tamil
ஸித்3தி4: : பூர்த்தி, செய்து முடித்தல், லயித்துப் போதல், மோக்ஷம், தெய்வீக சக்தி, தீர்மானித்தல்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: सिद्धिः
Root: सिद्धिः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ fineness
⇒ thinness
⇒ meagreness
⇒ minuteness
⇒ atomic nature
⇒ superhuman power of becoming as small as an atom
⇒ super human power of becoming as small as an atom
Shloka(s):
1|1|36|2 ► अणिमा महिमा चैव गरिमा लघिमा तथा। (स्वर्गवर्गः)
1|1|36|3 ► प्राप्तिः प्राकाम्यमीशित्वं वशित्वं चाष्ट सिद्धयः। (स्वर्गवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|1|36|2 ⇢ अणिमा (अणिमन्) (पुं) ⇒ fineness, thinness, meagreness, minuteness, atomic nature, superhuman power of becoming as small as an atom, super human power of becoming as small as an atom
➠ 1|1|36|2 ⇢ महिमा (महिमन्) (पुं) ⇒ glory, power, might, majesty, greatness, magnitude, name of various authors, magical power of increasing size at will
➠ 1|1|36|2 ⇢ गरिमा (गरिमन्) (पुं) ⇒ weight, dignity, heaviness, importance, venerableness, venerable person, one of the 8 siddhis of ziva
➠ 1|1|36|2 ⇢ लघिमा (लघिमन्) (पुं) ⇒ slight, trifle, levity, lowness, meanness, frivolity, lightness, disrespect, irrelevance, immaterialness, thoughtlessness, absence of weight, kind of siddhi or supernatural faculty of assuming excessive lightness at will
➠ 1|1|36|3 ⇢ प्राप्तिः (प्राप्ति) (स्त्री) ⇒ lot, luck, gain, range, reach, extent, advent, saving, fortune, finding, reaching, validity, discovery, obtaining, occurrence, arrival at, collection, obtainment, acquisition, achievement, attaining to, joyful event, holding good, meeting with, determination, act of gaining, act of getting, act of obtaining, act of acquisition, being met with or found, rescue or deliverance from, power of obtaining everything, successful termination of a plot, power to enter or penetrate everywhere, conjecture based on the observation of a particular thing
➠ 1|1|36|3 ⇢ प्राकाम्यम् (प्राकाम्य) (नपुं)
➠ 1|1|36|3 ⇢ ईशित्वम् (ईशित्व) (नपुं) ⇒ supremacy, superiority, one of the eight attributes of ziva
➠ 1|1|36|3 ⇢ वशित्वम् (वशित्व) (नपुं) ⇒ bewitching, fascinating, self-command, freedom of will, mastery of one's self, power or dominion over, being one's own master, subduing by magical means, supernatural power of subduing to one's own will
Related word(s):
गुण-गुणी-भावः ➡ शिवः
अन्यसंबन्धाः ➡ शिवः
उपाधि ➡ शक्तिः
परा_अपरासंबन्धः ➡ अणुताद्यष्टविधप्रभावः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सिद्धिः,
स्त्री,
 (सिध + क्तिन् ।) दुर्गा । यथा, --साधनात् सिद्धिरित्युक्ता साधका वाथ ईश्वरी ॥
”इति देवीपुराणे ४५ अध्यायः ॥
ऋद्धिनामौषधम् । इत्यमरः । २ । ४ । ११२ ॥
योगविशेषः । निष्पत्तिः । यथा, मनुः । २ । ९७ ।“वेदास्त्यागश्च यज्ञाश्च नियमाश्च तपांसि च ।न विप्रदुष्टभावस्य सिद्धिं गच्छन्ति कर्हिचित् ॥
”)पादुका । अन्तर्द्धिः । वृद्धिः । इति मेदिनी ॥
मोक्षः । इति हेमचन्द्रः ॥
(यथा, मनुः ।१२ । ११ ।“कामक्रोधौ तु संयम्य ततः सिद्धिं नियच्छति ॥
”)सम्पत्तिः । इति धरणिः ॥
बुद्धिः । इति शब्द-रत्नावली ॥
* ॥
अष्टसिद्धिनामलक्षणानि यथा, “अणिमा महिमा चैव लघिमा प्राप्तिरेव च ।प्राकाम्यञ्च तथेशित्वं वशित्वञ्च तथापरम् ॥
यत्र कामावसायित्वं गुणानेतानथैश्वरान् ।प्राप्नोत्यष्टौ नरव्याघ्र परनिर्व्वाणसूचकान् ॥
सूक्ष्मात् सूक्ष्मतरोऽणीयान् शीघ्रत्वाल्लघिमागुणः ।महिंमाशेषपूज्यत्वात् प्राप्तिर्नाप्राप्यमस्य यत् ॥
प्राकाम्यमस्य व्यापित्वात् ईशित्वं चेश्वरो यतः ।वशित्वात् वशिता नाम योगिणः सप्तमो गुणः ॥
यत्रेच्छास्थानमप्युक्तं यत्र कामावसायिता ।ऐश्वर्य्यं कारणैरेभिर्योगिनः प्रोक्तमष्टधा ॥
”इति मार्कण्डेये दत्तात्रेयालकसंवादे योगवल्लभ-नामाध्यायः ॥
* ॥
(अष्टादशसिद्धिनामानियथा, ब्रह्मवैवर्त्ते । १ । ६ । १८ -- १९ ।“अणिमा लघिमा प्राप्तिः प्राकाम्यं महिमातथा ।ईशित्वञ्च वशित्वञ्च सर्व्वकामावसायिता ॥
सर्व्वज्ञदूरश्रवणं परकायप्रवेशनम् ।वाक्सिद्धिः कल्पवृक्षत्वं स्रष्टुंसंहर्त्तुमीशता ।अमरत्वञ्च सर्व्वाङ्गं सिद्धयोऽष्टादश स्मृताः ॥
”)भावनासिद्धिर्यथा, --“तीर्थे कान्तेऽभीष्टदेवे गुरौ मन्त्रे भवौषधे ।आस्था च यादृशी यासां सिद्धिस्तासाञ्चतादृशी ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे ३९ अध्यायः ॥
ज्ञानात् सिद्धिर्यथा, --“तस्मात् त्वमपि भूपाल देहि न्यायार्ज्जितंधनम् ।दानात् ज्ञानं ततः प्राप्य ज्ञानात् सिद्धिमवा-प्स्यसि ॥
”इति वह्निपुराणे शिवेरुपाख्याननामाध्यायः ॥