| YouTube Channel

सिता-त्री (sitA-trI)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“तुस शब्दे”@} 2 तोसकः-सिका, तोसकः-सिका, तुतुसिषकः-तुतोसिषकः-षिका, तोतुसकः- सिका
तोसिता-त्री, तोसयिता-त्री, तुतुसिषिता-तुतोसिषिता-त्री, तोतु- सिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककुचधातुवत् 3 ज्ञेयानि।
क्विपि--तू-तुसौ-तुसः, इति रूपाणीति विशेषः।
घञि 4 तोसः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (७५९)
02
=>
 (१-भ्वादिः-७१०। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 (२००)
04
=>
 [[B। ‘--तोसह्रासविहीनशङ्खजनितह्लासाद् रसद्दिक्तटम्।।’ धा। का। १। ८८।]]
1 {@“मुस खण्डने”@} 2 “आत्रेयस्तु कातन्त्रे मूर्धन्यान्तोऽयम्।
तथा च ‘राघवस्यामुषः कान्ताम्’ 3 इति प्रयोगश्च, इति पाठान्तरमप्याह।” इति मा।
धा।
वृत्तौ।
मोसकः-सिका, मोसकः-सिका, मुमोसिषकः-मुमुसिषकः-षिका, मोमुसकः- सिका
मोसिता-त्री, मोसयिता-त्री, मुमोसिषिता-मुमुसिषिता-त्री, मोमु- सिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि भौवादिककोसतिवत् 4 ज्ञेयानि।
5 6 मुसलम्-मुसली, 7 मुस्ता, 8 9 मुस्तकम्, इत्यादीनि रूपाण्यस्य धातोः विशेषेण भवन्ति।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१२९१)
02
=>
 (४-दिवादिः-१२२०। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (भ। का। १५-१६)
04
=>
 (२३४)
05
=>
 [पृष्ठम्१०४२+ २६]
06
=>
 [[१। ‘वृषादिभ्यश्चित्’ (द। उ। ८-१०९) इति कलप्रत्यये मुसलम् इति रूपम्। गौरादिपाठान्ङीषि मुसली इति रूपम्। मुसली = गृहगोधिका।]]
07
=>
 [[२। बाहुलकात् औणादिके तन्प्रत्यये ‘तितुत्र--’ (७-२-९) इतीण्निषेधे रूपम्। अथवा, ‘व्रातालातसुतपुतचित्तनिमित्तमुस्त--’ इत्यादिना भोजेन क्तप्रत्यये निपातितः।’ इति धा। का। व्याख्यानात् (२-६६) एवं रूपमिति ज्ञेयम्।]]
08
=>
 [[आ। ‘मुस्तामोष्यमसः किटिस्त्वमसमो लुठ्यन् खलानोकसः…।।’ धा। का। २। ६६।]]
09
=>
 [[३। ‘संज्ञायाम्’ (४-३-११७) इति कन्प्रत्यये रूपं भवति। अर्धर्चादिगणे (२-४-३१) पाठात् पुंनपुंसकलिङ्गत्वम्। ‘भद्रं स्यान्मङ्गले हेम्नि मुस्तके करणान्त्तरे’ इति मेदिनी।]]