| YouTube Channel

सिःकौमुद्यादिषु (siHkaumudyAdiSu)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“रिष हिंसायाम्”@} 2 3 “इह केचित् ‘रिष हिंसायां च’ इति पठन्ति।
‘न रिष्यति व्यथते’ इत्यादयश्च प्रयोगा दृश्यन्ते।
आत्रेयमैत्रेयादयस्तु पेठुः” इति मा।
धा।
वृत्तिः।
क्षीरतरङ्गिण्याम् अयं धातुः दिवादिषु दृश्यते।
परं तु भ्वादौ ‘दिवादौ रिष्यति।’ इति क्षीरस्वामिनैवोक्तम्।
तेन दिवादिषु पठितोऽप्य- धुना भ्रष्टः स्यादिति भाति।
सिःकौमुद्यादिषु तु स्वतन्त्रेण पठ्यते।]] रेषकः-षिका, रेषकः-षिका, रिरिषिषकः-रिरेषिषकः-षिका, रेरिषकः-षिका
4 रेषिता-रेष्टा-ष्टी, रेषयिता-त्री, रिरिषिषिता-रिरेषिषिता-त्री, रेरिषिता-त्री
इत्यादिकानि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकरेषतिवत् 5 बोध्यानि।
शतरि-रिष्यन्-न्ती-ती, इति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१४०९)
02
=>
(४-दिवादिः-१२३१। सक। सेट्। पर।)
03
=>
[[[अ]
04
=>
[[१। ‘तीषसहलुभरुषरिषः’ (७-२-४८) इत्यत्र विशेषाभावात् दैवादिकस्यास्यापि ग्रहणम्। तेनेड्विकल्पः। ‘यथालक्षणमप्रयुक्ते’ इति भाष्यन्यायमाश्रित्यैवमुक्तम्। ‘यथा- ऽलक्षणमप्रयुक्ते’ इति भाष्यपाठाश्रयणे तु (अप्रयुक्तस्थले लक्षणस्याभाव एवेत्य- धुनाऽर्थः।) इड्विकल्पाभाव एवेति बोध्यम्।]]
05
=>
(१४०८)