साहस्र (sAhasra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 साहस्र mfn.
   (-स्रः-स्री-स्रं)
	 1. Bought with a thousand.
	 2. Paid per thou-
sand,  as interest,  duty,  &c.
	 3. Relating or belonging to a thousand.
m.
  (-स्रः) An army or detachment,  a thousand strong.
	 n.
  (-स्रं) The
aggregate of a thousand.
 E.
  सहस्र a thousand,  and अण् aff.
  

Capeller Eng

English

 साहस्र॑ f.
  ई॑ & आ amounting to or consisting of a
thousand
 n.
  a thousand. 

Yates

English

 साहस्र (स्रं) 1.
n.
  Thousands.
m.
  An
army of 1000.
a. Of a thou-
sand
 bought with 1000
 paid
per 1000,  as duty,  interest,  &c.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 साहस्र
mfn.
   (-स्रः-स्री-स्रं)
1 Bought with a thousand.
2 Paid per thousand,  as interest,  duty,  &c.
3 Relating or belonging to a thousand.
m.
  (-स्रः) An army or detachment,  a
thousand strong.
n.
  (-स्रं) An aggregate of many thousands.
E.
  सहस्र a thousand,  and अण् aff.
  

Apte

English

साहस्र [sāhasra],  a.
  (-स्री f.
 ) [सहस्र-अण्]

Relating to a thousand.

Consisting of a thousand.

Bought with a thousand.

Paid per thousand (as interest &c.
 ).

A thousand-fold.

Exceedingly numerous. -स्रः An army or detachment consisting of a thousand men. -स्रम् An aggregate of a thousand
 किरीटसाहस्रमणिप्रवेक- प्रद्योतिदोद्दामफणासहस्रम् Bhāg.*
  3.8.6
 (also साहस्रकम् in this sense).

Apte 1890

English

 साहस्र a. (स्री f.) [सहस्र-अण्] 1 Relating to a thousand. 
2 Consisting of a thousand. 
3 Bought with a thousand. 
4 Paid per thousand (as interest &c.). 
5 A thousand-fold. 
स्रः An army or detachment consisting of a thousand men. 
स्रं An aggregate of a thousand. 

Monier Williams Cologne

English

 साहस्र॑ mf(ई॑,  or आ)n.  (fr.  सहस्र) relating or belonging to a thousand,  consisting of or bought with or paid for a th°,  thousand fold,  exceedingly numerous,  infinite,  VS.
  &c.
   &c.
  

 साहस्र॑ m.
  an army or detachment consisting of a th° men,  W.
 

 (pl. ) N.
  of four Ekāhas at which a th° (cows) are given as a fee,  ŚrS.
 

 साहस्र॑ n.
  (ifc.  f(आ). ) an aggregate of a th° or of many th°,  TBr.
  
 MBh.
   &c.
  

Monier Williams 1872

English

 साहस्र साहस्र,  अस्,  ई,  अम् (fr. सहस्र), 
relating or belonging to a thousand
 consisting of a
thousand
 bought with a thousand
 paid per thou-
sand (as interest,  duty)
 a thousandfold,  a thousand
times better
 (अस्),  m. an army or detachment con-
sisting of a thousand men
 (अम्),  n. the aggregate
of a thousand
 an aggregate of many thousands.

Macdonell

English

 साहस्र sāhasrá,  a.
  (ā,  ī́) having,  consisting 🞄of,  or amounting to,  a thousand
 thousandfold
 🞄exceedingly numerous
 n.
  thousand: -ka,  🞄a.  amounting to or containing a thousand.

Benfey

English

 साहस्र साहस्र,  i. e. सहस्र + अ, 
 I. adj.
 
 1. Relating or belonging to a
thousand.
 2. Bought with a thousand.
 3. Paid per thousand,  as interest,  duty.
 4. A thousandfold,  a thousand times
better,  Man.  2,  85.
 II. m.
  An army
or detachment,  a thousand strong.
 III. n.
  An aggregate of many thou-
sands.
 -- Comp.
  दशसाहस्र,  i. e. द-
शन्-, 
 I. adj.
  consisting of ten thousand, 
MBh. 4,  289.
 II. n.
  ten thousand, 
Hariv. 13900. द्वादशसाहस्र,  i. e.
द्वादशन्-,  adj.
  consisting of twelve
thousand,  Man.  1,  71.
शत-,  adj.
 
consisting of a hundred thousand,  a
hundred thousandfold,  Man.  7,  85.

Apte Hindi

Hindi

साहस्र
वि* - सहस्र + अण्
हजार से संबंध रखने वाला

साहस्र
वि* - सहस्र + अण्
हजार से युक्त

साहस्र
वि* - सहस्र + अण्
एक हजार में मोल लिया हुआ

साहस्र
वि* - सहस्र + अण्
प्रति हजार दिया हुआ

साहस्र
वि* - सहस्र + अण्
हजार गुना

साहस्रः
पुं*
  - सहस्र + अण्
एक हजार सैनिकों की टुकड़ी

साहस्रम्
नपुं*
   - सहस्र + अण्
एक हजार का समूह

साहस्र
वि* - सहस्र+अण्
"हजारों, असंख्य, अनगिनत"

L R Vaidya

English

 sAhasra {% (I) a. (f. स्री) %} 1. Relating to a thousand
consisting of a thousand
bought with a thousand
paid per thousand (as interest)
thousand-fold.

 sAhasra {% (II) m. %} An army of detachment consisting of a thousand men.

 sAhasra {% (III) n. %} The aggregate of a thousand.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 sāhasra (in Skt. as general adj.
 cf. Pali sahassa,  adj.,  ep. of a lokadhātu and of Brahmā as its ruler,  sahasso … Brahmā sahassīlokadhātuṃ pharitvā MN 〔iii.101.4—5〕),  adj. with lokadhātu,  or (Mv) subst.,  sc. lokadhātu,  consisting of 1000 (worlds)
 = sāhasra-cūḍika,  q.v.: śakro [Page594-b] (or,  brahmā) … sāhasragatāna madhye Mv 〔iii.119.12〕 (here by em.)
 〔122.19〕
 〔123.2〕,  Indra (Brahmā) in the midst of inhabitants of (a universe of) 1000 worlds
 °sra-lokadhātuṃ Dbh 〔72.25〕
 °sro lokadhātuḥ Gv 〔75.2〕
 °sre °dhātau ŚsP 〔26.8〕
 contrasting with dvisāhasra and trisāhasramahāsāhasra. In Pali no form with ā in the first syllable is recorded. (Childers cites sāhassiko without reference,  with definition suggesting no application to lokadhātu.)

Lanman

English

 sāhasrá,  a. consisting of a thousand, 
milliarius. [sahásra.]

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
ये सहस्रेण योद्धारस्ते साहस्राः सहस्रिणः ।
-wordlist-
 
साहस्र (पुं),  सहस्रिन् (पुं)

--source--
 
भिक्षादेर्भैक्षसाहस्रगार्भिणयौवतादयः ॥ १४१५ ॥
-wordlist-
 
भैक्ष (क्ली),  साहस्र (क्ली),  गार्भिण (क्ली),  यौवत (क्ली)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 साहस्रं,  क्ली,
   (सहस्राणां समूहः । सहस्र +“भिक्षादिभ्योऽण् ।” ४ । २ । ३८ । इति अण् ।)सहस्रसमूहः इत्यमरः । ३ । २ । ४५ ॥
 (यथा, महाभारते । २ । ५८ । १३ ।“एतावन्ति च दासानां साहस्राण्युत सन्ति मे ॥
”सहस्रमेव । स्वार्थे अण् ।) सहस्रमात्रम् ।यथा,  --“हरिस्ते साहस्रं कमलबलिमाधाय पदयो-र्यदेकोने तस्मिन्निजमुदहरन्नेत्रकमलम् ।गतो भक्त्युद्रेकः परिणतिमसौ चक्रवपुषात्रायाणां रक्षायै त्रिपुरहर जागर्त्ति जगताम् ॥
इति महिम्नस्तवः ॥
(सहस्रेण क्रीतमिति । “शतमानविंशतिक-सहस्रवसनादण् ।” ५ । १ । २७ । इति अण् ।)सहस्रेण क्रीते,  त्रि ॥
 (सहस्रस्येदमिति । अण् ।)सहस्रसम्बन्धिनि च त्रि ॥
 (यथा,  विष्णुपादादि-केशान्तवर्णनस्तोत्रे । १४ ।“साहस्री वापि संख्या प्रकटमभिहिता सर्व्व-वेदेषु येषाम् ॥
”)

 साहस्रः,  पुं,
   (सहस्रमस्यास्तीति । सहस्र + “अण्च ।” ५ । २ । १०३ । अण् ।) सहस्रसङ्ख्यक-गजादिना बली । इत्यमरः । २ । ८ । ६२ ॥
(सहस्रविशिष्टे,  त्रि । यथा,  मनुः । ८ । ३८३ ।“सहस्रं ब्राह्मणो दण्डं दाप्यो गुप्ते तु ते व्रजन्शूद्रायां क्षत्त्रियविशोः साहस्रो वै भवेद्दमः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 साहस्र न०
  सहस्राणां समूहः अण् । १ सहस्रसमूहे ।स्वार्थे अण् । २ सहस्रसङ्ख्यायाम् न०
  । सहस्रं परि-माणमस्य अण् । ३ सहस्रसंख्यान्विते त्रि०
  । ४ सहस्र-संख्यकगजसमूहे पु०
  अमरः ।

Capeller

German

 साहस्र॑,  f.
  ई॑ u. आ tausendfach
 n.
  ein
Tausend.

Burnouf

French

 साहस्र साहस्र a. (सहस्र) de mille
 qui vaut mille
payé mille. -- S. m.
  corps de mille hommes. -- S. n.
  ensemble de mille
objets.

Stchoupak

French

 साहस्र-
 -ई- (-आ-) a. qui compte ou comporte 1000,  composé de
1000 parties,  qui comporte des milliers,  très nombreux 
 qui implique (un
salaire de) 1000 
 nt. mille,  millier (-एण par milliers) 
 -क- nt.
id. 
 n.
  d'un Tīrtha.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.