| YouTube Channel

सालः (sAlaH)

 
Apte
English
सालः [sālḥ], 1
N.
 of a tree or its resin
Bhāg.*
 8.2.12.
A tree in general, as in कल्पसाल, रसालसाल
सायंतनाभ्रसम- शोभमशोकसालम् Rām. ch.5.22
आकाशमार्गे$भिकुलायसालं मन्दं विचेलुर्मधुरं रुवन्तः
ibid.
 6.4.
A rampart, a fence or wall round a building.
A wall in general.
A kind of fish. (For compounds see under शाल).
Apte 1890
English
सालः 1 N. of a tree or its resin.
2 A tree in general, as in कल्पसाल, रसालसाल.
3 A rampart, a fence or wall round a building.
4 A wall in general.
5 A kind of fish. (For compounds see under शाल).
Apte Hindi
Hindi
सालः
पुं*
 - सल् + घञ्
"एक वृक्ष का नाम, या उसकी राल"
सालः
पुं*
 - सल् + घञ्
वृक्ष
सालः
पुं*
 - सल् + घञ्
"किसी भवन की चार दिवारी या फसील, परकोटा"
सालः
पुं*
 - सल् + घञ्
"भीत, दीवार"
सालः
पुं*
 - सल् + घञ्
एक प्रकार की मछली
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 प्राकारः, वरणः, सालः
noun
वप्रोपरि अन्यत्र वा इष्टकादिरचितवेष्टनम्।
"प्राकारं भित्त्वा सैनिकाः दुर्गं प्राविशन्। / प्रस्थे हस्तद्वयात् पूर्वं दीर्घे हस्तत्रयन्तथा। गृहिणां शुभदं द्वारं प्राकारस्य गृहस्य च।"
Synonyms:
 वृक्षः, तरुः, द्रुमः, पादपः, द्रुः, महीरुहः, शाखी, विटपी, अमोकहः, कुटः, सालः, पलाशी, आगमः, अगच्छः, विष्टरः, महीरुट्, कुचिः, स्थिरः, कारस्करः, नगः, अगः, कुटारः, विटपः, कुजः, अद्रिः, शिखरी, कुठः, कुञ्जः, क्षितिरुहः, अङ्गघ्रिपः, भूरुहः, भूजः, महीजः, धरणीरुहः, क्षितिजः, शालः
noun
शाखा-पर्ण-स्कन्ध-मूलादि-युक्ता दीर्घजीवीनी वनस्पतिः।
"वृक्षाणां रक्षणं कर्तव्यम्।"
Synonyms:
 प्राकारः, वरणः, सालः
noun
वप्रोपरि अन्यत्र वा इष्टकादिरचितवेष्टनम्।
"प्रस्थे हस्तद्वयात् पूर्वं दीर्घे हस्तत्रयन्तथा। गृहिणां शुभदं द्वारं प्राकारस्य गृहस्य च।।"
Synonyms:
 सालः
noun
एकः राजा ।
"सालस्य उल्लेखः राजतरङ्गिण्यां वर्तते"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: सालः
Root: साल
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Shorea robusta
Tamil Āccā
Shloka(s):
3|3|38|2 ► सर्जेऽश्वकर्णः साले तु कार्ष्यकः सस्यसंवरः॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|38|2 ⇢ सालः (साल) (पुं) ⇒ Shorea robusta
Tamil Āccā ⇒
Related word(s):
Tamil
Tamil
ஸால: : மதில் சுவர், கோட்டை மதில் சுவர், சுவர், மரம், சால மரம்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सालः,
पुं,
 (शल्यते इति । शल गतौ + घञ् ।)शालमत्स्यः । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
वृक्ष-मात्रम् । प्राकारः । इति मेदिनी ॥
रालः ।इति राजनिर्घण्टः ॥
(सारोऽस्त्यत्रेति । अच् ।रस्य लः ।) स्वनामख्यातवृक्षः । इत्यमरः । २ । २ ।३ ॥
सखुया इति हिन्दी भाषा । तत्पर्य्यायः ।सर्ज्जः २ सर्ज्जरसः ३ कलः ४ कललजोद्भवः ५वल्लीवृक्षः ६ चौरपर्णः ७ रालकार्य्यः ८ पुस्तका-न्तरे रालः कर्य्यश्चेति शब्दद्वयम् । अजकर्णकः९ वस्तकर्णः १० कषायी ११ ललनः १२ गन्ध-वृक्षकः १३ वंशः १४ रालनिर्यासः १५ दिव्य-सारः १६ सुरेष्टकः १७ शूरः १८ अग्निवल्लभः१९ यक्षधूपः २० सिद्धिकः २१ । अस्य गुणाः ।कटुत्वम् । तिक्तत्वम् । उष्णत्वम् । हिमत्वम् ।स्निग्धत्वम् । अतिसारपित्तास्रदोषकुष्ठकण्डूवि-स्फोटवातनाशित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“सालस्तु सर्ज्जकार्य्याश्वकर्णकाः शस्यसम्बरः ।अश्वकर्णः कषायः स्याद्व्रणस्वेदकफक्रिमीन् ॥
व्रध्नविद्रधिवाधिर्य्ययोनिकर्णगदान् हरेत् ॥
”अथ सालप्रभेदाः ।“सर्ज्जकोऽन्योऽजकर्णः स्याच्छालो मरिचपत्रकःअजकर्णः कटुस्तिक्तः कषायोष्णो व्यपोहति ।कफपाण्डश्रतिगदान् मेहकुष्ठविषव्रणान् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥