| YouTube Channel

सार्ध (sArdha)

 
Capeller Eng
English
सार्ध
a.
 with a half
n.
 सार्ध॑म्
adv.
 together, along
with (instr. or —°).
Apte
English
सार्ध [sārdha],
a.
 Increased by half, plus one-half, having a half over
as in सार्धशतम् (= 15), द्वे शते सार्धे (25)
&c.
Comp.
 -वार्षिक
a.
 lasting a year and a half
Kull. on
Ms.*
 11.126. -संवत्सरम् a year and a half.
सार्धम् [sārdham],
ind.
 Together with, with, in company with (with
instr.
 )
वनं मया सार्धमसि प्रपन्नः
R.*
 14.63
Ms.*
 4.43
Bk.*
 6.26
Me.*
 91.
Apte 1890
English
सार्ध a. Increased by half, plus one-half, having a half over
as in सार्धशतं &c.
Monier Williams Cologne
English
सार्ध mf(आ)n. joined with a half, plus one half, increased by one half, having a half over (e.g. द्वे शते सार्धे, ‘two hundred together with a half’ i.e. 250),
Mn.
MBh.
&c.
Monier Williams 1872
English
सार्ध सार्ध (स-अर्°), अस्, ई, अम्, joined with
a half, plus one half, increased by one half, having a
half over (e. g. द्वे शते सार्धे, two hundred toge-
ther with a half, i. e. two hundred and fifty, Manu
VIII. 138
used chiefly in comps., see below)
(अम्), ind. with, along with, together with (with
inst.).
—सारध-शत, अम्, n. ‘a hundred + a half, ’
150.
—सार्ध-संवत्सर, अस्, m. a year and a
half.
Macdonell
English
सार्ध sa‿ardha,
a.
 together with a half: dve 🞄śate sārdhe = ¤250¤: (á) -m, ad. jointly, together 🞄(Br., rare in C.)
prp. (w. in. , rarely 🞄—°) with, in company with (C.
rare in Br., 🞄S.): -vārṣika,
a.
 lasting a year and a half.
Apte Hindi
Hindi
सार्ध
वि* - सह अर्धेन - ब* स*
"जिसमें आधा बढ़ा हुआ हो, जिसमें आधा जुड़ा हुआ हो, जिसमें आधा अधिक हो"
सार्धम्
अव्य* - सह + ऋध् + अमु
"साथ साथ, के साथ, के साथ में"
L R Vaidya
English
sArDa {% a. (f. र्धा) %} Joined with half, plus one half, having a half over, e.g. सार्धं वर्षशतम्.(सार्धम् is used as an indeclinable in the sense of ‘with, along with, ’ (with an inst.), नीता रात्रिः क्षण इव मया सार्धमिच्छारतैर्या Megh.ii.26.)
Lanman
English
sārdha, a. with a half
dve śate sārdhe,
two hundred and fifty
sārdhám, adv.,
generalized, together
as prep. along with,
w. instr. [ardha: the generalization of
mg is paralleled by that seen in śālin.]
Tamil
Tamil
ஸார்த4 : ஒன்றுக்கு மேல் பாதி சேர்ந்த.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सार्द्धं,
व्य,
 सहितम् । इत्यमरः । ३ । ४ । ४ ॥
(यथा, महाभारते । ७ । २७ । २ ।“सुशर्म्मा भ्रातृभिः सार्द्धं युद्धार्थी पृष्ठतोऽन्व-यात् ॥
”)
सार्द्धं, त्रि, अर्द्धेन सह वर्त्तमानम् । अर्द्धयुक्तम् ।यथा, --“मुनिभिर्द्विरशनं प्रोक्तं विप्राणां मर्त्यवासिनांनित्यम् ।अहनि च तथा तमस्विन्यां सार्द्धप्रहरया-मान्तः ॥
”इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
अपि च ।“गतेऽब्दे द्वितये सार्द्धे पङ्कपक्षे दिनद्वये ।दिवसस्याष्टमे भागे पतत्येकोऽधिमासकः ॥
”इति भलमासतत्त्वम् ॥
Capeller
German
सार्ध nebst der Hälfe o. plus ein halb.
n.
 सार्ध॑म् adv. zusammen, nebst, mit
(Instr. o. —°).
Stchoupak
French
सार्ध-
a. avec la moitié (en sus), augmenté de la moitié (-द्वे
शते -ए 250)
-अम् de moitié, avec (instr., rar. ifc.)
en compagnie,
ensemble.
°वार्षिक- a. qui dure un an et demi.
°शत- nt. 150.