| YouTube Channel

सारमेय (sArameya)

 
शब्दसागरः
English
सारमेय
m.
 (-यः) A dog.
f.
 (-यी) A bitch.
E.
 सरमा a bitch, ढक्
aff.
Capeller Eng
English
सारमेय॑
m.
 dog (son of Saramā)
f.
 ई bitch.
Yates
English
सारमेय (यः) 1.
m.
 A dog.
f.
 (ई) Bitch.
Spoken Sanskrit
English
सारमेय - sArameya -
m.
 - dog
Wilson
English
सारमेय
m.
 (-यः) A dog.
f.
 (-यी) A bitch.
E.
 सरमा a bitch, ढक्
aff.
Apte
English
सारमेयः [sāramēyḥ], A dog. -यी A bitch.
Apte 1890
English
सारमेयः A dog.
यी A bitch.
Monier Williams Cologne
English
सारमेय॑
m.
 (fr. सरमा) a dog (esp. one of the two four-eyed brindled watch-dogs of Yama, conjectured by some to have been originally Indra and Agni),
R.
MBh.
R.
&c.
N.
 of a son of Śva-phalka,
BhP.
Monier Williams 1872
English
सारमेय सारमेय, अस्, m. (fr. सरम,
q. v.), a dog
(औ), m. du. the two children of
Saramā, i. e. the two four-eyed brindled watch-dogs
of Yama (conjectured by some to have been origin-
ally Indra and Agni)
(ई), f. a female dog, bitch
[cf. probably Gr. Ἑρμείας.]
—सारमेय-वाक्य,
अम्, n. ‘Sārameya's speech, ’ N. of the fifty-sixth
chapter of the Uttara-kāṇḍa of the Rāmāyaṇa.
Macdonell
English
सारमेय sāram-eyá,
m.
 (son of Saramā), dog: 🞄-tā,
f.
 condition of a dog.
Benfey
English
सारमेय सारमेय, i. e. सरमा + एय,
I.
m.
 A dog, Pañc. 110, 23.
II.
f.
 यी,
A bitch. -- Cf. probably Ἑρμείας.
Apte Hindi
Hindi
सारमेयः
पुं*
 - सरमा + ढक्
कुत्ता
L R Vaidya
English
sArameya {% m. (fem. ˚यी) %} A dog.
Lanman
English
sārameyá, m. descendant of the bitch
Saramā, name of certain dogs, 77^4, 83^17.
[sarámā, 1216a.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
युवाजो वर्करोऽवौ तु मेषोर्णायुहुडोरणाः ।
उरभ्रो मेण्ढको वृष्णिरेडको रोमशो हुडुः ॥ १२७६ ॥
संफालः शृङ्गिणो भेडो मेषी तु कुररी रुजा ।
जालकिन्यविला वेण्यथेडिक्कः शिशुवाहकः ॥ १२७७ ॥
पृष्ठशृङ्गो वनाजः स्यादविदुग्धे त्ववेः परम् ।
सोढं दूसं मरीसं च कुक्कुरो वक्रवालधिः ॥ १२७८ ॥
अस्थिभुग्भषणः सारमेयः कौलेयकः शुनः ।
शुनिः श्वानो गृहमृगः कुर्कुरो रात्रिजागरः ॥ १२७९ ॥
रसनालिड्रतपराः कीलशायिव्रणान्दुकाः ।
शालावृको मृगदंशः श्वालर्कस्तु स रोगितः ॥ १२८० ॥
-wordlist-
वर्कर (पुं), अवि (पुं), मेष (पुंक्ली), ऊर्णायु (पुं), हुड (पुं), उरण (पुं), उरभ्र (पुं), मेण्ढक (पुं), वृष्णि (पुं), एडक (पुं), रोमश (पुं), हुडु (पुं), सम्फाल (पुं), शृङ्गिण (पुं), भेड (पुं), मेषी (स्त्री), कुररी (स्त्री), रुजा (स्त्री), जालकिनी (स्त्री), अविला (स्त्री), वेणी (स्त्री), ईडिक्क (पुं), शिशुवाहक (पुं), पृष्ठशृङ्ग (पुं), वनाज (पुं), अविदुग्ध (क्ली), अविसोढ (क्ली), अविदूस (क्ली), अविमरीस (क्ली), कुक्कुर (पुं), वक्रवालधि (पुं), अस्थिभुज् (पुं), भषण (पुं), सारमेय (पुं), कौलेयक (पुं), शुन (पुं), शुनि (पुं), श्वान (पुं), गृहमृग (पुं), कुर्कुर (पुं), रात्रिजागर (पुं), रसनालिह् (पुं), रतकील (पुं), रतशायिन् (पुं), रतव्रण (पुं), रतान्दुक (पुं), शालावृक (पुं), मृगदंश (पुं), श्वन् (पुं), अलर्क (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कौलेयक
कौलेयक, सारमेय, भषण, श्वन्, कुर्कुर, शुनक, मृगदंश, शालावृक
कौलेयकः सारमेयो भषणः श्वा च कुर्कुरः ।
शुनको मृगदंशश्च बुधैः शालावृको मतः ॥ २८१ ॥
verse 2.1.1.281
page 0034
नाममाला
Sanskrit
कौलेयक, सारमेय, मण्डल, श्वन्, पुरोगति, जिह्वाप, ग्रामशार्दूल, कुक्कुर, रात्रिजागर
कौलेयकः सारमेयो मण्डलः श्वा पुरोगतिः ।
जिह्वापो ग्रामशार्दूलः कुक्कुरो रात्रिजागरः ॥ ९२ ॥
verse 0.1.1.92
page 0047
Mahabharata
English
Sārameya, mostly pl. (ºāḥ) (“sons of Saramā, ” i.e. dogs): I, ††662 (sg.)
XI, 109 (upagacchanti sºā ivāmishaṃ)
XII, 4223 (varjyaṃ sºāmishaṃ yathā), 4489 (vilumpanti sºā yathāmishaṃ).
पुराणम्
English
सारमेय १ / SĀRAMEYA I. A King of the dynasty of bharata. It is stated in bhāgavata, skandha 9, that sārameya was the son of Svavalka. (śvaphalka).
सारमेय २ / SĀRAMEYA II. The son of the dog saramā. (See under saramā II).
Vedic Reference
English
Sārameya, ‘descendant of Saramā, ’ Indra's mythical dog, is
applied to a dog on earth in the Rigveda, ^1 as also to the dogs of
Yama.^2
1) vii. 55, 2 (unless that passage be deemed to refer to the souls of the departed).
2) x. 14, 10.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सारमेयः,
पुं,
 (सरमाया अपत्यं पुमानिति । ढक् ।)कुक्कुरः । इत्यमरः । २ । १० । ३१ ॥
(यथा, महाभारते । ६ । ९ । ७३ ।“अन्योन्यस्यावलुम्पन्ति सारर्मेया इवामिषम् ।राजानो भरतश्रेष्ठ भोक्तुकामा वसुन्धराम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सारमेय पुंस्त्री सरमायाः कश्यपपत्न्याः अपत्यम् ढक् । १ कुक्कुरे० २ तदयोषिति स्त्री ङीष् ।
Capeller
German
सारमेय॑
m.
 Hund (eig. Sohn der Saramā)
f.
 ई Hündin.
Grassman
German
sārameyá, m., Nachkomme der Sarama [sarámā], Bezeichnung der beiden Hunde, welche den Pfad des Jama bewachen, und als vieräugig, buntfarbig (śabála) bezeichnet werden ({840, 10}. _{840, 11}), aber auch der Hunde, welche ({571, 2}. _{571, 3}) mit dem Hausbeschützer (vā́stoṣ pátis) verbunden, die Wohnung beschützen, die Diebe anbellen, und als weiss (árjuna) und braun (piśánga) bezeichnet werden.
-a {571, 2}. _{571, 3}.
-aú [du.] śvā́nau {840, 10}.
Burnouf
French
सारमेय सारमेय
m.
 chien.
Au du. les deux chiens,
enfants de Saramā
gr. Ἑρμείας. -- F. [ई] chienne.
Stchoupak
French
सारमेय-
m.
 fils de la chienne Saramā, chien en général
fils de
Śvaphalka
-ई-
f.
 chienne
-ता-
f.
 état de chien
-मय- -ई-
a. plein de chiens.
°वाक्य- nt. Discours de S., litre d'une section du Rām.
सारमेयादन- nt.
n.
 d'un enfer (où les pécheurs sont dévorés par
les chiens de Yama).