| YouTube Channel

सारङ्गः (sAraGgaH)

 
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
48,
पादेऽक्षराणि-
12
मात्राः - 20
सङ्ख्याजातिः - जगती
मात्रा-विन्यासः
दा दा दा दा दा दा दा दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Apte Hindi
Hindi
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
रंगबिरंगा रंग
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
"चित्रमृग, कुरंग"
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
हरिण
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
सिंह
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
हाथी
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
भौरां
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
कोयल
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
सारस
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
राजहंस
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
मोर
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
छतरी
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
बादल
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
परिधान
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
बाल
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
शंख
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
शिव का नाम
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
कामदेव
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
कमल
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
कपूर
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
धनुष
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
चन्दन
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
एक प्रकार का वाद्ययंत्र
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
आभूषण
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
सोना
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
पृथ्वी
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
रात
सारङ्गः
पुं*
- सृ + अङ्गच् + अण्
प्रकाश
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
चातकः, स्तोककः, सारङ्गः, मेघजीवनः, तोककः, शारङ्गः
noun
पक्षिविशेषः यः समग्रे भारतदेशे दृश्यते।
"चातकस्य ध्वनिः मधुरः वर्तते।"
Synonyms:
चातकः, स्तोककः, सारङ्गः, मेघजीवनः, तोककः, शारङ्गः
noun
खगविशेषः सः खगः यः वर्षायां ऋतौ तथा वसन्ते ऋतौ सुमधुरं गायति।
"चातकः स्वातिनक्षत्रस्य जलं चतते।"
Synonyms:
मृगः, हरीणः, कुरङ्गः, वातायुः, अजिनयोनिः, सारङ्गः, चलनः, पृषत्, भीरुहृदयः, मयुः, चारुलोचनः, जिनयोनिः, कुरङ्गमः, ऋष्यः, ऋश्यः, रिष्यः, रिश्यः, एणः, एणकः, कृष्णतारः, सुलोचनः, पृषतः
noun
पशुविशेषः, चतुष्पादः चित्राङ्गः यः तृणादिकं मृग्यते।
"मृगस्य चर्म मुनिना आसनार्थे उपयुज्यते।"
Tamil
Tamil
ஸாரங்க3: : மான், புள்ளிமான், யானை, வண்டு, சிங்கம், மேகம், அன்னப் பக்ஷி, மன்மதன், கற்பூரம், தாமரை, ஒரு இசைக் கருவி.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सारङ्गः,
पुं,
(सरतीति सृ गतौ + “सृवृञो-र्वृद्धिश्च ।” उणा० १२१ इति अङ्गच् ।वृद्धिश्च ।) चातकपक्षी इत्यमरः १७
(यथा, रामायणे ६३ १६ ।“उष्णमन्तर्द्दधे सद्यः स्निग्धा ददृशिरे घनाः ।ततो जहृषिरे सर्व्वे भेकसारङ्गवर्हिणः
”)हरिणः (यथा, भट्टिः २६ ।“गोमायुसारङ्गगणाश्च सम्यक्नायासिषुर्भीममरासिषुश्च
”)मातङ्गजः इति मेदिनी
पक्षिभेदः भृङ्गः ।इति विश्वः
यथा, --“नानुद्वेष्टि कलिं सम्राट् सारङ्ग इव सारभुक्कुशलान्याशु सिध्यन्ति नेतराणि कृतानि यत्
”इति श्रीभागवते १८
“ननु अधर्म्महेतुं कलिं सर्व्वथा किं हत्वान्तत्राह नानुद्वेष्टीति सारङ्गो भ्रमर इव सार-ग्राही सारमाह यत् यस्मिन् कुशलानिपुण्यानि आशु संकल्पमात्रेण फलन्ति इतराणिपापानि आशु सिध्यन्ति यतस्तानि कृतान्येवसिध्यन्ति तु संकल्पितमात्राणीति ।” इतिश्रीधरस्वामी
*
छत्रम् राजहंसः चित्र-मृगः (यथा, महाभारते २२ २१ ।“आक्रीडन्तो वहन्ति स्म सारङ्गशवला हयाः
”)वाद्यभेदः अंशुकम् इति शब्दरत्नावली
नानावर्णः मयूरः कामदेवः धनुः केशः ।स्वर्णम् आभरणम् पद्यम् शङ्खः चन्दनम् ।कर्पूरम् पुष्पम् कोकिलः मेघः पृथिवी ।रात्रिः दीप्तिः सिंहः इत्यनेकार्थकोषः
*
सारङ्गहरिणमांसगुणाः ।“सारङ्गं जाङ्गलं स्निग्धं मधुरं लघु वृष्यदम् ।”इति राजनिर्घण्टः
सारङ्गः, त्रि, (सृ + अङ्गच् ।) शवलः इत्य-मरः २३
“शारङ्गश्चातके ख्यातःशवले हरिणेऽपि इति तालव्यादावजयः ।अतएव सारङ्गो दन्त्यादिस्तालव्यादिश्च ।” इतिभरतः