सामुद्र (sAmudra)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English सामुद्र sAmudra declared or related by samudra
ढोलसमुद्रिका DholasamudrikA coming from or growing in Dholasamudra
Wilson
EnglishApte
Englishसामुद्र [sāmudra], (-द्री ) [समुद्रे भवः अण्] Sea-born, marine, as in सामुद्रं लवणम्. -द्रः A mariner, voyager
a sea-faring merchant
कोट्यापरान्ताः सामुद्रा रत्नान्युपहरन्तु ते 2.82.8.
द्रम् Sea-salt.
The cuttle-fish bone.
A mark or spot on the body. -निष्कुटाः inhabitants of the sea-coast. -बन्धुः the moon.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishMacdonell
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiसामुद्र
वि* - समुद्र + अण्
"समुद्र में उत्पन्न, समुद्रसंबंधी "
सामुद्रः
- समुद्र + अण्
"नाविक, समुद्रयात्री"
सामुद्रम्
- समुद्र + अण्
समुद्री नमक
सामुद्रम्
- समुद्र + अण्
समुद्र झाग
सामुद्रम्
- समुद्र + अण्
शरीर का चिह्न
L R Vaidya
EnglishEdgerton Buddhist Hybrid
EnglishWordnet
Sanskrit समुद्रिय, समुद्रज, सामुद्र, सागर, सामुद्रिक, अब्धिज, सैन्धव, जलोद्भव, जलधिसम्भव, सिन्धुक
समुद्रात् उत्पन्नः।
"सः शङ्खाः मौक्तिकाः इत्येतेषां समुद्रियाणां वस्तूनां व्यापारं करोति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritवयांसि तु दशाः प्रायाः सामुद्रं देहलक्षणम् ॥ ५६५ ॥
वयस् (क्ली), दशा (स्त्री), प्राय (पुं), सामुद्र (क्ली), देहलक्षण (क्ली)
रुमा लवणखानिः स्यात्समुद्रं लवणं हि यत् ।
तदक्षीवं वशिरश्च सैन्धवं तु नदीभवम् ॥ ९४१ ॥
माणिमन्थं शीतशिवं रौमकं तु रुमाभवम् ।
वसुकं वस्तूकं तच्च विडपाक्ये तु कृत्रिमे ॥ ९४२ ॥
रुमा (स्त्री), लवणखानि (स्त्री), सामुद्र (क्ली), लवण (क्ली), अक्षीव (क्ली), वशिर (पुं), सैन्धव (क्ली), नदीभव (क्ली), माणिमन्थ (क्ली), शीतशिव (क्ली), रौमक (क्ली), रुमाभव (क्ली), वसुक (क्ली), वस्तूक (क्ली), विड (क्ली), पाक्य (क्ली)
वैजयन्तीकोषः
SanskritWord: सामुद्रः
Root: सामुद्र
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ आजीवेत् पणयं सामुद्रं यस्य
Meaning(s):
⇒ Son of a Karaṇa and Vaiśyā
who lives from the produce of the sea
Shloka(s):
3|5|42|1 ► वैश्या सामुद्रमाजीवेत् पण्यं सामुद्रमेव सः। (भूमिकाण्डः/मनुष्याध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|5|42|1 ⇢ सामुद्रः (सामुद्र) (पुं) ⇒ Son of a Karaṇa and Vaiśyā
who lives from the produce of the sea ⇒ आजीवेत् पणयं सामुद्रं यस्य
Related word(s):
Mahabharata
EnglishSāmudra = Citrasena^5: VIII, 165 (Cº).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritसामुद्रं, (समुद्रे भवम् । अण् ।) समुद्र-लवणम् । इति हेमचन्द्रः ॥
करकच् इतिभाषा । तत्पर्य्यायः ।“सामुद्रं यत्तु लवणं त्रिकुटं कडकञ्च तत् ॥
”इति रत्नमाला ॥
अस्य गुणाः ।“सामुद्रं लवणं पाके नात्युष्णमविदाहि च ।भेदनं मधुरं स्निग्धं शूलघ्नं नातिपित्तलम् ॥
”इति राजवल्लभः ॥
अन्यत् समुद्रलवणशब्दे द्रष्टव्यम् ॥
* ॥
समुद्रफेनम् । इति राजनिर्घण्टः ॥
(समुद्रेणऋषिणा प्रोक्तमिति । अण् ।) देहचिह्नम् ।इति मेदिनी ॥
(तल्लक्षणान्वितग्रन्थविशेषः ।इति केचित् ॥
) समुद्रजाते, त्रि । इति चमेदिनी ॥
(पुं, समुद्रगामी बणिक् । यथा, याज्ञवल्क्ये । २ । ३८ ।“कान्तारगास्तु दशकं सामुद्रा विंशकं शतम् ।दद्युर्व्वा स्वकृतां वृद्धिं सर्व्वे सर्व्वासु जातिषु ॥
”मशकविशेषः । यथा, सुश्रुते । ५ । ८ ।“मशकाः सामुद्रः परिमण्डलो हस्तिमशकःकृष्णः पार्व्वतीय इति पञ्च तैर्दष्टस्य तीव्रकण्डू-र्दंशः शोफश्च । पार्व्वतीयस्तु कीटैः प्राणहरै-स्तुल्यलक्षणः ॥
” * ॥
देशविशेषः । यथा, मार्क-ण्डेये । ५८ । १३ ।“प्राग्ज्योतिषाः सलौहित्याः सामुद्राः पुरुषा-दंकाः ।* * * *वर्द्धमानाः कोशलाश्च मुखे कूर्म्मस्य संस्थिताः ॥
”)
Burnouf
FrenchStchoupak
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.