धातुः: कृप्
मूलधातुः: कृपू
धात्वर्थः: सामर्थ्ये (कल्पने)
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: वेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: कल्पते
अनुबन्धादिविशेषः: ऊदित्
टिप्पनी: कृप, ऊ ङ व ऌ कल्पने । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भ्वां--आत्मं--अकं--सेट् ।) सप्तमस्वरी । कल्पनं सामर्थ्यम् । ऊ, अकल्पिष्ट अक्लप्त । ङ, कल्पते कल्पवृक्षवदिति हलायुधः ॥ व, कल्प्स्यति चिकॢप्सति । ऌ, अकॢपत् । हते तस्मिन् प्रियं श्रुत्वा कल्प्ता प्रीतिं परां प्रभुरिति अनेकार्थत्वेऽन्तर्भूतञ्यर्थत्वात् जनयितेत्यर्थः । इति दुर्गादासः ॥


धातुः: कृप्
मूलधातुः: कृप
धात्वर्थः: दौर्बल्ये
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: कृपयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः: अदन्तः
टिप्पनी: कृप, त्क दौर्ब्बल्ये । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (अदन्त चुरां--परं--अकं--सेट् ।) सप्तमस्वरी । कृपयति । षष्ठस्वरीति त्रिलोचनः । इति दुर्गादासः ॥


धातुः: लाघ्
मूलधातुः: लाघृ
धात्वर्थः: सामर्थ्ये
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: लाघते


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“लाघृ सामर्थ्ये”@} <a href="#foot_krm02">2</a> लाघकः-घिका, लाघकः-घिका, लिलाघिषकः-षिका, लालाघकः-घिका;</li> <li> लाघिता-त्री, लाघयिता-त्री, लिलाघिषिता-त्री, लालाघिता-त्री;</li> <li> इत्यादिकानि रूपाणि समस्तान्यपि भौवादिकद्राखतिवत् <a href="#foot_krm03">3</a> ऊह्यानि। </li> <li>अस्य धातोः आत्मनेपदित्वात् शानचि-लाघमानः, लाघिष्यमाणः, लिलाघिषमाणः, लिलाघिषिष्यमाणः, क्तप्रत्यये <a href="#foot_krm04">4</a> उल्लाघः, <a href="#foot_krm05">5</a> इमानि रूपाण्यधिकानीति विशेषः।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१४८०)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-११३। अक। सेट्। आत्म।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (८७९)</li> <li id="foot_krm04">04 => [[४। निष्ठायाम्, ‘अनुपसर्गात् फुल्लक्षीबकृशोल्लाघाः’ (८-२-५५) इति उत्पूर्वात् लाधेः तलोप इडागमाभावश्च निपात्यते। तेन रूपमेवम्। अनुपसृष्टादन्योपसृष्टाच्च लाघितः प्रलाघितः इति भवति। उल्लाघः = रोगमुक्तः।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[C। ‘निकाममुल्लाघतनोः समत्यगात् प्रदाखिता श्लाध्यगुणस्य वर्तनी।।’ धा। का। १। १६।]]</li></ul>

कृप् (कृपँ꣡ अवकल्कने मिश्रीकरण इत्येके चिन्तन इत्यन्ये - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = कल्पनम्
अनीयर् = कल्पनीयः - कल्पनीया
ण्वुल् = कल्पकः - कल्पिका
तुमुँन् = कल्पयितुम् / कल्पितुम्
तव्य = कल्पयितव्यः / कल्पितव्यः - कल्पयितव्या / कल्पितव्या
तृच् = कल्पयिता / कल्पिता - कल्पयित्री / कल्पित्री
क्त्वा = कल्पयित्वा / कल्पित्वा
ल्यप् = प्रकल्प्य / प्रकॢप्य
क्तवतुँ = कल्पितवान् / कॢपितवान् - कल्पितवती / कॢपितवती
क्त = कल्पितः / कॢपितः - कल्पिता / कॢपिता
शतृँ = कल्पयन् / कल्पन् - कल्पयन्ती / कल्पन्ती
शानच् = कल्पयमानः / कल्पमानः - कल्पयमाना / कल्पमाना

कृप् (कृ꣡पँ॒ क्रपँम् कपँम् कृपायां गतौ च - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = कल्पनम्
अनीयर् = कल्पनीयः - कल्पनीया
ण्वुल् = कल्पकः - कल्पिका
तुमुँन् = कल्पितुम्
तव्य = कल्पितव्यः - कल्पितव्या
तृच् = कल्पिता - कल्पित्री
क्त्वा = कल्पित्वा
ल्यप् = प्रकॢप्य
क्तवतुँ = कॢपितवान् - कॢपितवती
क्त = कॢपितः - कॢपिता
शानच् = कल्पमानः - कल्पमाना

कृप् (कृ꣡पूँ॒ सामर्थ्ये - भ्वादिः - वेट्)
ल्युट् = कल्पनम्
अनीयर् = कल्पनीयः - कल्पनीया
ण्वुल् = कल्पकः - कल्पिका
तुमुँन् = कल्पितुम् / कल्प्तुम्
तव्य = कल्पितव्यः / कल्प्तव्यः - कल्पितव्या / कल्प्तव्या
तृच् = कल्पिता / कल्प्ता - कल्पित्री / कल्प्त्री
क्त्वा = कल्पित्वा / कॢप्त्वा
ल्यप् = प्रकॢप्य
क्तवतुँ = कॢप्तवान् - कॢप्तवती
क्त = कॢप्तः - कॢप्ता
शानच् = कल्पमानः - कल्पमाना

लाघ् (ला꣡घृँ॒ सामर्थ्ये - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = लाघनम्
अनीयर् = लाघनीयः - लाघनीया
ण्वुल् = लाघकः - लाघिका
तुमुँन् = लाघितुम्
तव्य = लाघितव्यः - लाघितव्या
तृच् = लाघिता - लाघित्री
क्त्वा = लाघित्वा
ल्यप् = प्रलाघ्य
क्तवतुँ = लाघितवान् - लाघितवती
क्त = लाघितः - लाघिता
शानच् = लाघमानः - लाघमाना

धातुः: द्राघ्
मूलधातुः: द्राघृ
धात्वर्थः: सामर्थ्ये,आयामे च
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: द्राघते


धातुः: ध्राघ्
मूलधातुः: ध्राघृ
धात्वर्थः: सामर्थ्ये
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: ध्राघते


धातुः: राघ्
मूलधातुः: राघृ
धात्वर्थः: सामर्थ्ये
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: राघते


कृपू - सामर्थ्ये (भ्वा० आत्म० अक० से०) कल्पते ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಕಲ್ಪಿಸು /ಏರ್ಪಡಿಸು /ಸಿದ್ಧಪಡಿಸು
प्रयोगाः - >"कल्पिष्यसे हरेः प्रीतिर्लङ्कां चोपहनिष्यते"
उल्लेखाः - >भट्टि० १६-१२

सामर्थ्ये (sAmarthye)

Shabdartha Kaustubha

धातुपाठः (Krishnacharya)