सान्तपन (sAntapana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 सान्तपन n.
  (-नं)
	 1. A sort of penance
 the lighter kind is feeding on a
mixture of curds,  &c. for one day and fasting the next
 the
severer is feeding six successive days,  severally,  on the same
articles,  or on cow's urine,  cow's ordure,  milk,  curds,  Ghee,  and
water in which Kuśa grass has been steeped,  and fasting on the
seventh.
 E.
  सम् completely,  तपन austerity,  अण् added.

Capeller Eng

English

 सांतपन॑ a.
  warming,  warm
 m.
  n.
  (±कृच्छ) a kind of
penance.

Yates

English

 सान्तपन (नं) 1.
n.
  A sort of pen-
ance
 eating cow's dung,  &c.
during six days and fasting on
the seventh.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

सान्तपन 	-	 sAntapana 	-	 adj.
  	-	  sacred to the sAMtapana maruts
सान्तपन 	-	 sAntapana 	-	 adj.
  	-	  relating to the sun
सान्तपन 	-	 sAntapana 	-	 adj.
  	-	  warming
सान्तपन 	-	 sAntapana 	-	 adj.
  	-	  heating
सान्तपन 	-	 sAntapana 	-	 adj.
  	-	  warm
सान्तपन 	-	 sAntapana 	-	 n.
  	-	  kind of penance

 
   सान्तपन  sAntapana adj.
   sacred to the sAMtapana maruts  
   सान्तपनीय  sAntapanIya adj.
   relating or belonging to the sAMtapana maruts     
            

Wilson

English

 सान्तपन
n.
  (-नं)
1 A sort of penance
 the lighter kind is feeding on a mixture of curds,  &c.
for one day and fasting the next
 the severer is feeding six successive days, 
severally,  on the same articles,  or on cow's urine,  cow's ordure,  milk,  curds, 
Ghee,  and water in which Kuśa grass has been steeped,  and fasting on
the seventh.
E.
  सम् completely,  तपन austerity,  अण् added.

Apte

English

सान्तपनम् [sāntapanam],  A kind of rigid penance
 cf.
   गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कृशोदकम् । एकरात्रोपवासश्च कृच्छ्रं सान्तपनं स्मृतम् ॥ Ms.*
  11.212.

Apte 1890

English

 सांतपनं A kind of rigid penance
 cf. Ms. 11. 213. 

Monier Williams Cologne

English

 सांतपन॑ mfn.
   (fr.  सं-तपन) heating,  warming,  warm (said of the Maruts),  RV.
  
 AV.
  
 Br.
 
 ŚrS.

 relating to the sun,  VS.
  (Mahīdh. )

 sacred to the Sāṃtapana Maruts,  ŚāṅkhŚr.
  

 सांतपन॑ m.
  or n.
  (with and without कृच्छ्र) a kind of penance,  Baudh.
 
 Mn.
   xi,  124 &c.
  

Monier Williams 1872

English

 सान्तपन सान्तपन,  अम्,  n. (fr. सन्-त-
पन),  ‘tormenting, ’ a sort of severe penance
(mentioned in Manu XI. 124. and described in XI.
212,  see the description under महा-स्°,  p. 761).

Macdonell

English

 सांतपन sāṃtapaná,  a.
  [saṃtapana] warming,  🞄ep. of the Maruts (V.)
 m.
  n.
  (± kṛcchra) 🞄a kind of penance (C.).

Benfey

English

 सान्तपन सान्तपन,  i. e. सम्-तप् +
अन + अ,  n.
  A sort of penance,  Man. 
11,  212
 5,  20
 11,  129.
 -- Comp.
 
महा-, 
n.
  a severer sort of penance.

Apte Hindi

Hindi

सान्तपनम्
नपुं*
   - सम् + तप् + ल्युट् + अण्
एक कठोर व्रत

L R Vaidya

English

 sAMtapana {% n. %} A sort of penance,  M.xi.212.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 सान्तपनं,  क्ली,
   (सन्तपतीति । सम् + तप + ल्युः ।ततः स्वार्थे अण् ।) व्रतविशेषः । इत्यमरः । २ ।७ । ५२ ॥
 यथा,  --“गोमूत्रं गोमयं क्षिरं दधि सर्पिः कुशोदकम् ॥
एकरात्रोपवासश्च कृच्छ्रं सान्तपनं स्मृतम् ॥
”इति मानवे ११ अध्यायः ॥
गोमूत्रामति । गोमूत्रादि एकीकृत्य एकस्मिन्न-हनि भक्षयेत् नान्यत् किञ्चिदद्यात् अपरदिनेचोपवासः । इत्येतत् सान्तपनं कृच्छ्रं स्मृतम् ।यदा तु गोमूत्रादिषट् प्रत्येकं षड्दिनान्युप-भुज्यते सप्तमे दिने चोपवासः तदा महासान्त-पनं भवति । तथा च याज्ञवल्क्यः ।“कुशोदकञ्च गोक्षीरं दधि मूत्रं शकृद् घृतम्जग्ध्वा परेऽह्न्युपवसेत् कृच्छ्रं सान्तपनञ्चरन् ॥
पृथक्सान्तपनद्रव्यैः षडहःसोपवासिकः ।सप्ताहेन तु कृच्छ्रोऽयं महासान्तपनं स्मृतम् ॥
”इति कुल्लूकभट्टः ॥
गारुडे १०५ अध्यायेऽप्येवम् ॥
 (सन्तापके, त्रि ॥
 यथा,  ऋग्वेदे । ७ । ५९ । ९ ।“सान्तपना इदं हविर्मरुतस्तज्जुजुष्टन ॥
”“सान्तपनाः शत्रूणां संतापका हे मरुतः ॥
”इति तद्भाष्ये सायणः ॥
 सन्तपनस्य सूर्य्यस्येद-मिति । अण् । सूर्य्यसम्बन्धिनि च त्रि । यथा, वाजसनेयसंहितायाम् । १७ । ८५ ।“स्वतवाँश्च प्रघासी च सान्तपनश्च गृहमेधी च ।”‘सन्तपनः सूर्य्यस्ततसम्बन्धी सान्तपनः ।’ इतितद्भाष्यम् ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 सान्तपन न०
  सन्तापयति सम् + तप० णिच् ल्युट्--स्वार्थेऽण्सन्तपनाय साधु अण्--वा ।“गोमूत्रं गोमय क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकम् । एक-रात्रोपवासश्च कृच्छ्रं सान्तपनं विदुः” मनूक्ते द्व्यह-साध्ये व्रतभेदे एकदिने गोमूत्रादिषट्कमात्रपानं परदिनेउपवास इति द्व्यहसाध्यताऽस्य ।

Capeller

German

 सान्तपन॑ wärmend,  warm (die Marut).

Grassman

German

 sāṃtapaná,  a.,  wärmend oder Warmes liebend [von samtapana,  und dies von tap mit sám].
(-ásya) agnés AV. 6, 76, 2.
-ās [Vo.] marutas {757, 9}.
(-ā́s) marútas AV. 7, 77, 3.

Burnouf

French

 सान्तपन सान्तपन m.
  (सम्
 तप्) nom d'une des 9
classes de Maruts,  Vd. -- N. dure pénitence qui dure 7 jours.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.