साधारण (sAdhAraNa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 साधारण mfn.
   (-णः-णा or णी-णं)
	 1. Like,  similar.
	 2. Common,  belonging
to all or many.
	 3. Generic.
	 n.
  (-णं)
	 1. A common rule or precept, 
one applicable to many persons or things.
	 2. A specific or generic
character,  one common to all the individuals of a species,  or
all the species of a genus,  &c.
	 f.
  (-णी) A small bolt or bar.
 E.
  स for
सह with,  धारण having,  aff.
   अण् or ष्यञ् ।

Capeller Eng

English

 सा॑धारण f.
  ई & आ common to or with (gen.  ,  dat.
  , 
instr.
   ±सह,  or —°)
 general,  universal
 equal,  like,  similar
(instr.   or —°). n.
  community,  common cause. — Abstr.  °ता† f.
 , 
°त्व† n.
 

Yates

English

 साधारण (णः-णा-णं)
a. Like
 com-
mon
 generic.
n.
  Common rule
generic character.
f.
  (ई) Small
bolt or bar.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	 common
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	 ordinary
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  mean
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  generic
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  universal
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  belonging to more than the one instance alleged
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  like
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  equal or similar to
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  belonging or applicable to many or all
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  common to
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  behaving alike
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  having something of two opposite properties
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  general
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  occupying a middle position
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  having or resting on the same support or basis
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	  common to all
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 m.
  	-	  twig of bamboo
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 n.
  	-	  character common to all the individuals of a species or to all the species of a genus
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 n.
  	-	  common rule
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 n.
  	-	  generic property
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 n.
  	-	  league or alliance with
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 n.
  	-	  something in common
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 n.
  	-	  name of a nyAya work by gAdadhara
साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 n.
  	-	  common rule or one generally applicable

साधारण 	-	 sAdhAraNa 	-	 adj.
  	-	 ordinary
सामान्यानि वाक्यानि 	-	 sAmAnyAnivAkyAni 	-	 n.
  pl. 	-	 ordinarysentences
सामान्य 	-	  sAmAnya 	-	 adj.
  	-	 ordinary
इतरजातीय 	-	  itarajAtIya 	-	 adj.
  	-	 ordinary
नित्य 	-	  nitya 	-	 adj.
  	-	 ordinary
प्रसृत 	-	  prasRta 	-	 adj.
  	-	 ordinary
वार्त्त 	-	  vArtta 	-	 adj.
  	-	 ordinary
प्राकृत 	-	  prAkRta 	-	 adj.
  	-	 ordinary
सम 	-	  sama 	-	 adj.
  	-	 ordinary
इतरजन 	-	  itarajana 	-	 m.
  	-	 ordinary man
लोक 	-	  loka 	-	 m.
  	-	 ordinary life
व्यवहार 	-	  vyavahAra 	-	 m.
  	-	 ordinary life
समधिक 	-	  samadhika 	-	 adj.
  	-	  extra ordinary
प्रकृति 	-	  prakRti 	-	 f.
  	-	 ordinary state
लोकलेख 	-	  lokalekha 	-	 m.
  	-	 ordinary letter
लोकयात्रा 	-	  lokayAtrA 	-	 f.
  	-	 ordinary actions
लोके 	-	  loke 	-	 indecl.
  	-	  in ordinary life
लोक्य 	-	  lokya 	-	 adj.
  	-	 ordinary. correct
प्रकृति 	-	  prakRti 	-	 f.
  	-	 ordinary condition
प्राकृतमानुष 	-	  prAkRtamAnuSa 	-	 m.
  	-	  common or ordinary man
लौकिक 	-	  laukika 	-	 m.
  	-	  common or ordinary men
लोकवत् 	-	  lokavat 	-	 ind.
  	-	  as in the ordinary life
लोकस्थल 	-	  lokasthala 	-	 n.
  	-	  incident of ordinary life
पृथग्जन 	-	  pRthagjana 	-	 m.
  	-	 ordinary professing Buddhist
लौकिक 	-	  laukika 	-	 n.
  	-	  person's ordinary occupation
लोकसीमानुरोधिन् 	-	  lokasImAnurodhin 	-	 adj.
  	-	  conforming to ordinary limits
प्रायदर्शन 	-	  prAyadarzana 	-	 n.
  	-	  common or ordinary phenomenon
लोकस्थल 	-	  lokasthala 	-	 n.
  	-	  common or ordinary occurrence
लोकसीमातिवर्तिन् 	-	  lokasImAtivartin 	-	 adj.
  	-	  passing beyond ordinary limits
अलोकसामान्य 	-	  alokasAmAnya 	-	 adj.
  	-	  not common among ordinary people
कुतूहल 	-	  kutUhala 	-	 n.
  	-	  interest in any extra-ordinary matter
शृङ्ग 	-	  zRGga 	-	 n.
  	-	  anything impossible or extra ordinary
कृच्छ्रातिकृच्छ्रौ 	-	  kRcchrAtikRcchrau 	-	 m.
  	-	 ordinary and the extraordinary penance
व्यवहारमातृका 	-	  vyavahAramAtRkA 	-	 f.
  	-	  material or matter of ordinary judicature
लौकिक 	-	  laukika 	-	 adj.
  	-	  belonging to or occurring in ordinary life
सन्नतर 	-	  sannatara 	-	 adj.
  	-	  more depressed than the ordinary accentless tone
अयोनिज 	-	  ayonija 	-	 adj.
  	-	  not produced in the ordinary course of generation
प्राचार 	-	  prAcAra 	-	 adj.
  	-	  contrary to or deviating from ordinary institutes and observances
अनुदात्त 	-	  anudAtta 	-	 adj.
  	-	  having the one monotonous ordinary intonation which belongs to the generality of syllables in a sentence

साधारण 	-	  sAdhAraNa 	-	 n.
  	-	  name of a nyAya work by gAdadhara

 
   साधारण  sAdhAraNa  adj.
   ordinary   
   सामान्यानि वाक्यानि  sAmAnyAni vAkyAni  n.
  pl.  ordinary sentences    
   सामान्य  sAmAnya adj.
   ordinary  
   इतरजातीय  itarajAtIya adj.
   ordinary   
   नित्य  nitya adj.
   ordinary  
   प्रसृत  prasRta adj.
   ordinary   
   वार्त्त  vArtta adj.
   ordinary  
   प्राकृत  prAkRta adj.
   ordinary   
   सम  sama adj.
   ordinary  
   इतरजन  itarajana m.
   ordinary man   
   लोक  loka m.
   ordinary life  
   व्यवहार  vyavahAra m.
   ordinary life   
   समधिक  samadhika adj.
   extra ordinary  
   प्रकृति  prakRti f.
   ordinary state   
   लोकलेख  lokalekha m.
   ordinary letter  
   लोकयात्रा  lokayAtrA f.
   ordinary actions   
   लोके  loke indecl.
   in ordinary life  
   लोक्य  lokya adj.
   ordinary. correct   
   प्रकृति  prakRti f.
   ordinary condition  
   प्राकृतमानुष  prAkRtamAnuSa m.
   common or ordinary man   
   लौकिक  laukika m.
   common or ordinary men  
   लोकवत्  lokavat ind.
   as in the ordinary life   
   लोकस्थल  lokasthala n.
   incident of ordinary life  
   पृथग्जन  pRthagjana m.
   ordinary professing Buddhist   
   लौकिक  laukika n.
   person's ordinary occupation  
   लोकसीमानुरोधिन्  lokasImAnurodhin adj.
   conforming to ordinary limits   
   प्रायदर्शन  prAyadarzana n.
   common or ordinary phenomenon  
   लोकस्थल  lokasthala n.
   common or ordinary occurrence   
   लोकसीमातिवर्तिन्  lokasImAtivartin adj.
   passing beyond ordinary limits  
   अलोकसामान्य  alokasAmAnya adj.
   not common among ordinary people   
   कुतूहल  kutUhala n.
   interest in any extra-ordinary matter  
   शृङ्ग  zRGga n.
   anything impossible or extra ordinary   
   कृच्छ्रातिकृच्छ्रौ  kRcchrAtikRcchrau m.
   ordinary and the extraordinary penance  
   व्यवहारमातृका  vyavahAramAtRkA f.
   material or matter of ordinary judicature   
   लौकिक  laukika adj.
   belonging to or occurring in ordinary life  
   सन्नतर  sannatara adj.
   more depressed than the ordinary accentless tone   
   अयोनिज  ayonija adj.
   not produced in the ordinary course of generation  
   प्राचार  prAcAra adj.
   contrary to or deviating from ordinary institutes and observances   
   अनुदात्त  anudAtta adj.
   having the one monotonous ordinary intonation which belongs to the generality of syllables in a sentence     
            

Wilson

English

 साधारण
mfn.
   (-णः-णा-णी-णं)
1 Like,  similar.
2 Common,  belonging to all or many.
3 Generic.
n.
  (-णं)
1 A common rule or precept,  one applicable to many persons or things.
2 A specific or generic character,  one common to all the individuals of a
species,  or all the species of a genus,  &c.
f.
  (-णी) A small bolt or bar.
E.
  स for सह with,  धारण a having,  aff.
   अच्.

Apte

English

साधारण [sādhāraṇa],  a.
  (-णा or -णी f.
 )

Common (to two or more),  joint
 साधारणो$यं प्रणयः Ś.*
  3
 साधारणो भूषणभूष्यभावः Ku.*
  1.42
 R.*
  16.5
 V.*
  2.16.

Ordinary,  common
 साधारणी न खलु बाधा भवस्य Aśvad.1.

General,  universal
 यत्सप्तान्नानि मेधया तपसाजनयत् पिता । एकमस्य साधारणम् Bri. Up.*
  1.5.1.

Mingled,  mixed with,  in common with
 उत्कण्ठासाधारणं परितोषमनुभवामि Ś.*
  4
 वीज्यते स हि संसुप्तः श्वाससाधारणानिलैः Ku.*
  2.42.

Equal,  similar,  like.

(In logic) Belonging to more than one instance alleged,  one of the three divisions of the fallacy called अनैकान्तिक q. v. 

Occupying a middle position,  mean. 

णम् A common or general rule,  a rule or precept generally applicable.

A generic property. Comp.
   -देशः a wild marshy country. -धनम् joint property, 

धर्मः a common or universal duty
 (अहिंसा सत्यमस्तेयं शौचमन्द्रियनिग्रहः । दमः क्षमार्जवं दानं धर्मं साधारणं विदुः ॥).

the common duty of procreation
 (प्रजनार्थं स्त्रियः सृष्टाः संतानार्थं च मानवाः । तस्मात् साधारणो धर्मः श्रुतौ पत्न्या सहोदितः ॥).

पक्षः common party.

the mean.  -स्त्री a common woman,  harlot,  prostitute.

Apte 1890

English

 साधारण a. (णा or णी f.) 1 Common (to two or more),  joint
 साधारणोऽयं प्रणयः Ś. 3
 साधारणो भूषणभूष्यभावः Ku. 1. 42
 R. 16. 5,  V. 2. 16. 
2 Ordinary,  common
 साधारणी न खलु बाधा भवस्य Aśvad. 10. 
3 General,  universal. 
4 Mingled,  mixed with,  in common with
 उत्कंठासाधारणं परितोषमनुभवामि Ś. 4
 वीज्यते स हि संसुप्तः श्वाससाधारणानिलैः Ku. 2. 42. 
5 Equal,  similar,  like. 
6 (In logic) Belonging to more than one instance alleged,  one of the three divisions of the fallacy called अनैकांतिक q.v. 
णं 1 A common or general rule,  a rule or precept generally applicable. 
2 A generic property. 
Comp. 
देशः a wild marshy country. 
धनं joint property. 
धर्मः {1} a common or universal duty
 (अहिंसा सत्यमस्तेयं शौचमिंद्रियनिग्रहः । दंभः क्षमार्जवं दानं धर्मं साधारणं विदुः ॥) {2} the common duty of procreation
 ( प्रजनार्थं स्त्रियः सृष्ठाः संतानार्थं च मानवाः । तस्मात्साधारणो धर्मः श्रुतौ पत्न्या सहोदितः ॥). 
स्त्री a common woman,  harlot,  prostitute. 

Monier Williams Cologne

English

 सा॑धारण mf(ई or आ)n.  ‘having or resting on the same support or basis’,  belonging or applicable to many or all,  general,  common to all,  universal,  common to (gen.   dat.
  instr. with and without सह,  or comp. ),  RV.
   &c.
   &c.
  

 like,  equal or similar to (instr. or comp. ),  Hariv.
 
 Kālid.

 behaving alike,  Dhūrtas.
 

 having something of two opposite properties,  occupying a middle position,  mean (between two extremes,  e.g. ‘neither too dry nor too wet’,  ‘neither too cool nor too hot’),  Suśr.
 
 Kām.
  
 VarBṛS.

 (in logic) belonging to more than the one instance alleged (one of the three divisions of the fallacy called अनैकान्तिक,  q.v.)

 generic,  W.
 

 सा॑धारण m.
  N.
  of the 44th (or 18th) year of Jupiter's cycle of 60 years,  VarBṛS.
 

 सा॑धारण m.
  or n.
  (?) N.
  of a Nyāya wk. by Gāda-dhara

 सा॑धारण (अम्),  n.
  something in common,  a league or alliance with (comp. ),  Subh.
 

 a common rule or one generally applicable,  W.
 

 a generic property,  a character common to all the individuals of a species or to all the species of a genus &c.
  ,  ib.

Monier Williams 1872

English

 साधारण साधारण,  अस्,  आ or ई (generally ई), 
अम् (fr. स-धारण),  belonging or applicable to
many,  common to many,  general,  universal,  com-
mon,  joint
 spreading everywhere (applied to ‘the
atmosphere’ or ‘sky’ or ‘ether’ according to Śab-
da-k. on Naigh. 1. 4)
 (in logic) belonging to more
than the one instance alleged
 equal,  like,  similar
generic
 (अस्),  m.,  N. of the forty-fourth (or eigh-
teenth) year of Jupiter's cycle of sixty years
 (अम्), 
n. a common rule or precept or one generally appli-
cable
 a generic property,  a character common to
all the individuals of a species or to all the species
of a genus,  &c.
 (ई),  f. a twig of bamboo (perhaps
used as a bolt)
 a key (= कुञ्चिका,  Śabda-k.).
—सा-
धारण-त्व,  अम्,  n. commonness,  community, 
universality,  common right,  joint interest,  general
law.
—साधारण-देश,  अस्,  m. common land
 a
wild marshy country.
—साधारण-धन,  अम्,  n.
joint or common property.
—साधारण-धर्म, 
अस्,  m. common or universal duty,  conduct or duty
binding on all castes and orders alike (as humanity
&c.).
—साधारण-पक्ष,  अस्,  n. common side or
party,  middle side,  the mean (between two extremes).
—साधारण-स्त्री,  f. a common woman,  prostitute, 
harlot.

Macdonell

English

 साधारण sá‿ādhāraṇa,  a.
  (ā,  ī) [having the 🞄same basis: = ādhāra] V.,  C.: jointly belonging 🞄to,  common,  to (in. ,  d.,  g.,  —°)
 C.: common 🞄to all
 like,  equal,  similar (to,  in. ,  —°)
 🞄behaving alike
 intermediate,  moderate,  temperate 🞄(season): -tā,  f.
  community: -ṃ nī,  🞄make common property
 -tva,  n.
  universality.

Benfey

English

 साधारण साधारण,  i. e. स-धार-
ण + अ,  adj.
 
 1. Belonging to many, 
common,  Bhāṣāp. 71
 equal,  Vikr. d.
34.
 2. Like,  similar,  Lass. 85,  10.
 --
 Comp.
 
अ-,  adj.
  1. not common, 
Bhāṣāp. 72. 2. unparalleled,  Hit. 32,  8, 
M.M. 3. excessive,  Daśak. in Chr.
183,  17.

Apte Hindi

Hindi

साधारण
वि* - सह धारणया - ब* स* सधारण + अण्
"समान,  संयुक्त"

साधारण
वि* - सह धारणया - ब* स* सधारण + अण्
"मामूली,  सामान्य"

साधारण
वि* - सह धारणया - ब* स* सधारण + अण्
"सार्वजनिक,  विश्वव्यापी"

साधारण
वि* - सह धारणया - ब* स* सधारण + अण्
मिश्रित मिला-जुला समान

साधारण
वि* - सह धारणया - ब* स* सधारण + अण्
"तुल्य,  सदृश,  समान"

साधारण
वि* - सह धारणया - ब* स* सधारण + अण्
"एक से अधिक निदर्शनों से संबंद्ध,  हेत्वाभास के तीन प्रभागों में से एक,  अनैकान्तिक"

साधारणम्
नपुं*
   - सह धारणया - ब* स* सधारण + अण्
"सामान्य या सार्वजनिक नियम,  सार्वजनिक विधि या नियम"

साधारणम्
नपुं*
   - सह धारणया - ब* स* सधारण + अण्
जातिगत या निर्विशेष गुण

L R Vaidya

English

 sADAraRa {% (I) a. (f. णी or णा) %} 1. Common to many,  general,  joint,  साधारणोऽयं प्रणयः स्मरस्य K.S.i.42
equal,  like,  similar,  वीज्यते स हि संसुप्तः श्वाससाधारणानिलैः K.S.ii.42
belonging to more than the one instance alleged (in logic)
ordinary,  common.

 sADAraRa {% (II) n. %} 1. A common rule or precept,  one generally applicable
 2. a generic property.

Bopp

Latin

 साधारण (a सधारण-स + धारण-s. अ communis,  pro-
miscuus. SAK. 54. 9.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 साधारण ny. by Gadādhara q. v.

 साधारण ny. by Gadādhara. CS 3,  474 (Sādhāraṇādi-
bādhānta). 510 (inc.). Hz. 1248.
		--by Jagadīśa. CS 3,  475 (fr.).

Indian Epigraphical Glossary

English

 sādhāraṇa (IA 20),  used in the sense of laukika.

Abhyankara Grammar

English

साधारण common,  conveying a com- mon notion
 cf. साधारणान्युत्तराणि षट् दिवश्चादित्यस्य च Nir II. 13.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 साधारण °ein Elefant von best. Eigenschaften,  S I,  291,  6 [vgl. Ko. 1 v.u.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  सामान्य,  साधारण
adjective
 
मिथ्याचारात् विना।
 "बाबा-आमटे-महोदयेन सामान्यं जीवनम् व्यतीतम्।"

Synonyms:
  सामान्य,  साधारण
adjective
 
यः समानरूपेण सर्वेषु वर्तते।
 "गतिशीलता इति प्राणिनां सामान्यः गुणः अस्ति।"

Synonyms:
  सामान्य,  साधारण
adjective
 
यस्य कोऽपि विशेषः नास्ति।
 "एषा सामान्या शाटिका।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
तुल्यः समानः सदृक्षः सरूपः सदृशः समः ।
साधारणसधर्माणौ सवर्णः संनिभः सदृक् ॥ १४६१ ॥
-wordlist-
 
तुल्य (पुं),  समान (पुं),  सदृक्ष (पुं),  सरूप (पुं),  सदृश (पुं),  सम (पुं),  साधारण (पुं),  सधर्मन् (पुं),  सवर्ण (पुं),  सन्निभ (पुं),  सदृश् (पुं)

--source--
 
साधारणं तु सामान्यं दृढसंधि तु संहतम् ।
-wordlist-
 
साधारण (क्ली),  सामान्य (क्ली),  दृढसन्धि (पुं),  संहत (क्ली)

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  साधारणम्
Root:  साधारण
Gender:  नपुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ mean
⇒ like
⇒ common
⇒ generic
⇒ general
⇒ ordinary
⇒ common to
⇒ universal
⇒ common to all
⇒ behaving alike
⇒ twig of bamboo
⇒ equal or similar to
⇒ occupying a middle position
⇒ belonging or applicable to many or all
⇒ having something of two opposite properties
⇒ having or resting on the same support or basis
⇒ belonging to more than the one instance alleged
Shloka(s): 
3|1|82|1 ► साधारणं तु सामान्यमेकाकी त्वेक एककः। (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 3|1|82|1 ⇢ साधारणः (साधारण) (पुं) ⇒ mean, like, common, generic, general, ordinary, common to, universal, common to all, behaving alike, twig of bamboo, equal or similar to, occupying a middle position, belonging or applicable to many or all, having something of two opposite properties, having or resting on the same support or basis, belonging to more than the one instance alleged
➠ 3|1|82|1 ⇢  (साधारण) (स्त्री) ⇒ mean, like, common, generic, general, ordinary, common to, universal, common to all, behaving alike, twig of bamboo, equal or similar to, occupying a middle position, belonging or applicable to many or all, having something of two opposite properties, having or resting on the same support or basis, belonging to more than the one instance alleged
➠ 3|1|82|1 ⇢ साधारणम् (साधारण) (नपुं) ⇒ mean, like, common, generic, general, ordinary, common to, universal, common to all, behaving alike, twig of bamboo, equal or similar to, occupying a middle position, belonging or applicable to many or all, having something of two opposite properties, having or resting on the same support or basis, belonging to more than the one instance alleged
➠ 3|1|82|1 ⇢ सामान्यम् (सामान्य) (नपुं) ⇒ low, alike, usual, equal, joint, whole, vulgar, entire, normal, common, similar, general, jointly, generic, ordinary, equality, identity, totality, universal, in common, common to, in general, similarity, generality, equilibrium, not specific, normal state, common-place, universality, insignificant, shared by others, normal state or condition, public affairs or business, common or generic property, general or fundamental notion, connection of different objects by common properties
Related word(s): 
जातिः ➡ द्रव्यम्
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 साधारणः,  त्रि,  (आधारणं अविशेषेण कार्य्यादि-भारधारणं तेन सह वर्त्तते इति ।) समानः ।सदृशः । इत्यमरः । २ । १० । ३७ ॥
 (यथा, कुमारे । १ । ४२ ।“कण्ठस्य तस्याः स्तनबन्धुरस्यमुक्ताकलापस्य च निस्तलस्य ।अन्योन्यशोभाजननात् बभूवसाधारणो भूषणभूष्यभावः ॥
”)सामान्यम् । अनेकसम्बन्ध्येकवस्तु । इति चामरः ।३ । १ । ८२ ॥
 यथा,  --“साधारणं समाश्रित्य यत्किञ्चिद्वाहनायुधम् ।शौर्य्यादिनाप्नोति धनं भ्रातरस्तत्र भागिनः ॥
”इति दायभागः ॥
तद्वैदिकपर्य्यायः । स्वः १ पृश्निः २ नाकः ३गौः ४ विष्टप् ५ नभः ६ । इति षट् साधा-रणनामानि । इति वेदनिघण्टौ । १ । ४ ॥
 * ॥
पुं,
   न्यायमते हेत्वाभासविशेषः । यथा,  --“अनैकान्तो विरुद्धश्चाप्यसिद्धः प्रतिपक्षितः ।कालात्ययापदिष्टश्च हेत्वाभासस्तु पञ्चधा ॥
आद्यः साधारणस्तु स्यात् स्यादसाधारणो-ऽपरः ।तथैवानुपसंहारी त्रिधानैकान्तिको भवेत् ॥
यः सपक्षे विपक्षे च स तु साधारणो मतः ।यस्तूभयस्माद्व्यावृत्तः स त्वसाधारणो मतः ॥
तथैवानुपसंहारी केवलान्वयिपक्षकः ॥
”इति भाषापरिच्छेदः ॥
(देशविशेषः । क्ली,
   उदकविशेषश्च । यथा,  --“मिश्रचिह्नस्तु यो देशः स हि साधारणः स्मृतः ।तस्मिन् देशे यदुदकं तत्तु साधारणं स्मृतम् ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्वितीये भागे ॥
“उभयगुणसमेतं नातिरुक्षं न स्निग्धंन च खरबहुलञ्च स्नेहनं कण्टकाढ्यम् ।भवति च जलमल्पं नातिशीतं नचोष्णंसमप्रकृतिसमेतं विद्धि साधारणञ्च ॥
”इति हारीते प्रथमस्थाने चतुर्थेऽध्याये ॥
“जाङ्गलं वातभूयिष्ठमनूपन्तु कफोल्वणम् ।साधारणं सममलं त्रिधा भूदेशमादिशेत् ॥
”इति वाभटे सूत्रस्थाने प्रथमेऽध्याये ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 साधारण त्रि०
  सह धारणया स्वार्थेऽण् । १ सदृशे अमरः ।२ अनेकस्वत्ववत्येकस्मिन् ३ धने “साधारणं समाश्रित्य यत्-किञ्चिद्वाहनादिकम्” स्मृतिः । स्त्रियां गौरा० ङीष् ।सा च ३ कुञ्चिकायां ४ वेश्यादिनायिकायाञ्च “यः सपक्षेविपक्षे च भवेत् साधारणस्तु सः” भाषा० उक्ते ५ हे-त्वाभासभेदे पु०
  । यथा वह्निमान् द्रव्यत्वादित्यादौ द्रव्य-त्वहेतुः सपक्षे पर्वते विपक्षे ह्रदादौ च वर्त्तते इतिसाधारणः । स चानैकान्तिकभेदः “आद्यःसाधारणस्तुःस्यादन्योऽसाधारणो मतः । तथैवानुपसंहारी त्रिधा-ऽनैकान्तिको मतः” भाषा० ।

Capeller

German

 साधारण,  f.
  ई u. आ gemeinsam,  gemein
mit,  teilhabend an (Gen. ,  Dat.,  Instr.
o. —°)
 allgemein,  gleich (Instr. o. —°).
n.
  Gemeingut,  Gemeinschaft mit (—°).

Grassman

German

 sā́dhāraṇa,  a.,  fem. sādhāraṇī́ (aus sá-ādhāraṇa),  ursprünglich gleichen Halt bietend,  daher gemeinsam,  gemeinsame Stütze mit Gen.,  Dat. oder ohne Casus.
-as mā́nuṣānām {579, 1} (sū́rias)
 śáśvatām {328, 13}
 {674, 7} (índras). [Page1510]
-am víśvasmai súar dṛśé 〰 {760, 4}.
-yā́ [I. f.] yavīā́ 〰 ‿iva {167, 4}.

Burnouf

French

 साधारण साधारण a. (सम्
 धारण) commun
général
 pareil. -- S. n.
  caractère commun à plusieurs.
		 Loi
commune,  règle ou prescription générale.
साधारणस्त्री f.
  fille publique.

Stchoupak

French

 साधारण-
 -ई- a. appartenant en commun,  commun à (gén.  dat.
instr. ifc.) 
 semblable,  analogue à (instr. ifc.) 
 nt. cause commune, 
alliance (avec,  ifc.) 
 propriété commune 
 -त्व- nt. fait d'être
semblable,  d'appartenir en commun 
 -ई-कृ- posséder en commun,  partager
avec qq'un (-सह) 
 rendre pareil à (ifc.) 
 -ई-भू- devenir
pareil 
 -य- nt. = त्व-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.