| YouTube Channel

साध (sAdha)

 
Capeller Eng
English
सा॑ध
m.
performance, accomplishment.
Spoken Sanskrit
English
साध sAdha
m.
accomplishment
साध sAdha
m.
fulfilment
Wilson
English
साध (उ) साधु r. 4th cl. (साध्यति) (औ) साधौ r.
5th cl. (साध्नोति) To finish, to perfect, to complete, or accomplish
also
षाध.
Monier Williams Cologne
English
सा॑ध
m.
accomplishment, fulfilment,
RV.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
साध्
मूलधातुः:
साध
धात्वर्थः:
संसिद्धौ
गणः:
स्वादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
अनिट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
साध्नोति
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
साध, सिद्धौ इति कविकल्पद्रुमः
(दिवा०-स्वा० च-पर०-अक०-निष्पादने सक०-अनिट् ।) य, साध्यति न, साध्नोति औ, सिषात्सति सिद्धिर्निष्पत्तिः साध्यति घटोनिष्पन्नः स्यादित्यर्थः सिद्धिर्निष्पादनेति गोविन्द-भट्टः साध्नोति साध्यति घटं कुलालः निष्पा-दयतीत्यर्थः इति दुर्गादासः
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“साध संसिद्धौ”@} 2 साधकः-धिका, साधकः-धिका, 3 सिसात्सकः-त्सिका, सासाधकः-धिका
साद्धा-साद्ध्री, साधयिता-त्री, सिसात्सिता-त्री, सासाधिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि दैवादिकक्षुध्यतिवत् 4 ज्ञेयानि।
ण्यन्तात् नन्द्यादित्वात् ल्युप्रत्यये साधनः, औणादिके 5 उणूप्रत्यये साधुः इति रूपम्।
6 7 मातरि साधुः।
तुमुनि-प्रसाधयितुम् 8।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१९०२)
02
=>
(५-स्वादिः-१२६१। अक। अनि। पर।)
03
=>
[[१। अत्र ‘आदेशप्रत्यययोः’ (८-३-५९) इति षत्वे सिषात्सकः इति रूपमाह माधवः। वस्तुतोऽत्र प्रयोगे आदेशभूतसकारस्य, प्रत्ययावयवसकारस्य वा अभावात् इणः परत्वेऽपि षत्वं नैव प्राप्तमिति चिन्त्यमिदम्।]]
04
=>
(३१५)
05
=>
[द। उ। १-८६]
06
=>
[पृष्ठम्१३७३+ २७]
07
=>
[[१। “‘साध्वसाधुप्रयोगे सप्तमी वक्तव्या’ (वा। २-३-४३) इति सप्तमी। अनर्चार्थ- मिदं वार्त्तिकम्। अर्चायां तु ‘साधुनिपुणाभ्यामर्चायाम्’ (२-३-४३) इत्येव सिद्धम्। तस्मादत्र अर्चाग्रहणं निपुणार्थं संपद्यते। ‘साधुर्भृत्यो राज्ञः’ इत्यत्र मृत्यापेक्षया षष्ठी, साध्वपेक्षयेति वाक्यार्थज्ञा आहुः’ इति कैयटादौ प्रतिपा- दितम्” इति माधवः।]]
08
=>
[[आ। ‘… धाराः प्रसाधयितुमव्यतिकीर्णरूपाः।’ शि। व। ५-६०।]]
Capeller
German
सा॑ध
m.
Ausführung.
Grassman
German
sā́dha, m., Ausführung, Vollendung mit Gen. [von sādh].
-e mánmanas {861, 9}.