साक्षी (sAkSI)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Chandas
Sanskritसम-वृत्तम्, 48, 12
मात्राः - 18
सङ्ख्याजातिः - जगती
द द दा द द दा द दा द दा दा दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Wordnet
Sanskrit साक्षी, वृत्तज्ञः
कस्मिञ्चित् विवादविषये स्वानुभूतं ज्ञानं यः कथयति।
"अस्मिन् विवादे प्रतिवादिना मिथ्या साक्षी प्रस्तुतः।"
साक्षी
एकः पुरुषः ।
"साक्षिनः उल्लेखः संस्कारकौस्तुभे अस्ति"
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritसाक्षी, [न्] त्रि, (अक्षेण दर्शनेन्द्रियेण सहवर्त्तमानं यत् तत् साक्षं प्रत्यक्षज्ञानम् । तद-स्यास्तीति । साक्ष + इनिः ।) वृत्तज्ञः । इतिहेमचन्द्रः ॥
तत्पर्य्यायः । प्रत्यक्षदर्शनः २ । इतिशब्दमाला ॥
तस्य मिथ्याकथने अकथने चदोषो यथा, महाभारते आदिपर्व्वणि ।“पृष्टो हि साक्षी यः साक्ष्यं जानन्नप्यन्यथावदेत् ।स पूर्व्वानात्मनः सप्त कुले हन्यात्तथापरान् ॥
यश्च कार्य्यार्थतत्त्वज्ञो जानन्नपि न भाषते ।सोऽपि तेनैव पापेन लिप्यते नात्र संशयः ॥
”अपि च ।“ब्रह्मस्वस्थाप्यहारी च मिथ्यासाक्ष्यप्रदापकः ।मित्रद्रोही कृतघ्नञ्च वृषवाहकसूपकृत् ॥
एते महापातकिनस्त्रिषु लोकेषु निन्दिताः ।कालसूत्रे च नरके पतन्ति ब्रह्मणः शतम् ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते गणपतिखण्डे । ४४ । ५०
५४ ॥
अपरञ्च ।“मिथ्यासाक्ष्यं यो ददाति कामात् क्रोधात्तथाभयात् ।सभायां पाक्षिकं वक्ति स कृतघ्न इति स्मृतः ॥
मिथ्यासाक्ष्यं पाक्षिकं वा भारते वक्ति यो नृप ।यावदिन्द्रसहस्रञ्च सर्पकुण्डे वसेदध्रुवम् ॥
सन्ततं वेष्टितैः सर्पैर्भीतश्च भक्षितस्तथा ।भुङ्क्ते च सर्पविण्मूत्रं यमदूतेन ताडितः ॥
कृकलासो भवेत्तत्र भारते सप्तजन्मसु ।सप्तजन्मसु मण्डूकः पितृभिः सप्तभिः सह ॥
ततो भवेच्च वृक्षश्च महारण्ये च शाल्मलिः ।ततो भवेन्नरो मूकस्ततः शूद्रस्ततः शुचिः ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते प्रकृतिखण्डे ४९ अध्यायः ॥
* ॥
सर्व्वशरीरेषु श्रीकृष्णस्य साक्षिरूपत्वं यथा, --“स्थूलात् स्थूलतरं प्राप्तमतिसूक्ष्ममदर्शनम् ।स्थितं सर्व्वशरीरेषु साक्षिरूपमदृश्यकम् ।शरीरवन्तं सगुणमशरीरं गुणोत्करम् ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे । ७ । ९४-९५ ॥
(पुं, विष्णुः । इति महाभारतम् । १३ । १४९ । १५ ॥
)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.