सह्य (sahya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 सह्य mfn.
   (-ह्यः-ह्या-ह्यं)
	 1. To be borne or suffered.
	 2. Equal or adequate
to.
	 3. Sweet,  agreeable.
	 4. Powerful,  strong.
	 n.
  (-ह्यं)
	 1. Health, 
convalescence.
	 2. Assistance.
	 m.
  (-ह्यः) One of the seven principal
ranges of the mountains of India
 the mountainous country on
north-west side of the Peninsula or towards Poonah,  &c.,  and
in which the river Godāvari takes its rise.
 E.
  षह् to bear,  aff.
   यत् ।

Capeller Eng

English

 †सह्य a.
  to be borne or endured,  tolerable,  resistible
(abstr.   °ता f.
 )
 N.
  of a mountain. 

Yates

English

 सह्य (ह्यः) 1.
m.
  Mountainous coun-
try towards
Punā,  &c.
n.
  Health.
a. To be endured
 equal to
agreeable
 powerful.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

सह्य 	-	 sahya 	-	 adj.
  	-	  powerful
सह्य 	-	 sahya 	-	 adj.
  	-	  to be borne or endured
सह्य 	-	 sahya 	-	 adj.
  	-	  agreeable
सह्य 	-	 sahya 	-	 adj.
  	-	  sweet
सह्य 	-	 sahya 	-	 adj.
  	-	  able to bear
सह्य 	-	 sahya 	-	 adj.
  	-	  strong
सह्य 	-	 sahya 	-	 adj.
  	-	  equal to
सह्य 	-	 sahya 	-	 adj.
  	-	  resistible
सह्य 	-	 sahya 	-	 adj.
  	-	  endurable
सह्य 	-	 sahya 	-	 adj.
  	-	  tolerable
सह्य 	-	 sahya 	-	 m.
  	-	  convalescence
सह्य 	-	 sahya 	-	 m.
  	-	  health
सह्य 	-	 sahya 	-	 m.
 n.
  	-	  help. assistance

 
   सह्य  sahya  adj.
   endurable  
   सह्य  sahya  adj.
   tolerable   
   सह्य  sahya  adj.
   powerful  
   सह्य  sahya  adj.
   to be borne or endured   
   सह्य  sahya  adj.
   agreeable  
   सह्य  sahya  adj.
   sweet   
   सह्य  sahya  adj.
   able to bear  
   सह्य  sahya  adj.
   strong   
   सह्य  sahya  adj.
   equal to  
   सह्य  sahya  adj.
   resistible   
   सह्य  sahya  m.
   convalescence  
   सह्य  sahya  m.
   health   
   सह्य  sahya  m.
 n.
   help. assistance     
            

 
   सह्य  sahya  adj.
   agreeable  
   सह्य  sahya  adj.
   tolerable   
   सह्य  sahya  adj.
   resistible  
   सह्य  sahya  adj.
   able to bear   
   सह्य  sahya  adj.
   to be borne or endured  
   सह्य  sahya  adj.
   powerful   
   सह्य  sahya  adj.
   equal to  
   सह्य  sahya  adj.
   sweet   
   सह्य  sahya  adj.
   endurable  
   सह्य  sahya  adj.
   strong   
   सह्य  sahya  m.
   convalescence  
   सह्य  sahya  m.
   health   
   सह्य  sahya  m.
 n.
   help. assistance  
   साह्य  sAhya n.
   society   
   साह्य  sAhya n.
   conquering  
   साह्य  sAhya n.
   fellowship   
   साह्य  sAhya n.
   conjunction  
   साह्य  sAhya n.
   assistance   
   साह्य  sAhya n.
   overthrowing  
   साह्य  sAhya n.
   aid   
   साह्य  sAhya n.
   victory  
   सह्याद्रि  sahyAdri m.
   sahya mountain   
   सह्यात्मजा  sahyAtmajA f.
   sahya's daughter  
   सह्यमहीभृत्  sahyamahIbhRt m.
   sahya range of mountains   
   सह्यपर्वत  sahyaparvata m.
   sahya range of mountains  
   सह्यवासिनी  sahyavAsinI f.
   inhabiting the sahya mountains name of durgA     
            

Wilson

English

 सह्य
mfn.
   (-ह्यः-ह्या-ह्यं)
1 To be borne or suffered.
2 Equal or adequate to.
3 Sweet,  agreeable.
4 Powerful,  strong.
n.
  (-ह्यं) Health,  convalescence.
m.
  (-ह्यः) One
of the principal ranges of the mountains of India
 the mountainous country
on the north-west side of the Peninsula or towards Poonah,  &c.,  and in
which the Godāvarī river takes its rise.
E.
  षह to bear,  aff.
   यत्.

Apte

English

सह्य [sahya],  a.
 

Bearable,  supportable,  endurable
 अपि सह्या ते शिरोवेदना Mu.*
  5
 M.*
  3.4.

To be borne or endured
 कथं तूष्णीं सह्यो निरवधिरिदानीं तु विरहः U.*
  3.44.

Able to bear.

Adequate or equal to.

Sweet,  agreeable.

Strong,  powerful. -ह्यः N.
  of one of the seven principal mountain ranges in India,  a part of the western Ghāts at some distance from the sea
 रामास्रोत्सारितो$प्यासीत् सह्यलग्न इवार्णवः R.*
  4.53, 52
 Ki.*
  18.5.

ह्यम् Health,  convalescence.

Assistance.

Fitness,  adequacy. Comp.
   -आत्मजा N.
  of the river Kāverī.

Apte 1890

English

 सह्य a. 1 Bearable,  supportable,  endurable
 अपि सह्या ते शिरोवेदना Mu. 5
 M. 3. 4. 
2 To be borne or endured
 कथं तूष्णीं सह्यो निरवधिरिदानीं तु विरहः U. 3. 44. 
3 Able to bear. 
4 Adequate or equal to. 
5 Sweet,  agreeable. 
6 Strong,  powerful. 
ह्यः N. of one of the seven principal mountain ranges in India,  a part of the western Ghats at some distance from the sea
 रामास्त्रोत्सारितोण्यासीत्सह्यलग्न इवार्णवः R. 4. 53,  52
 Ki. 18. 5. 
ह्यं 1 Health,  convalescence. 
2 Assistance. 
3 Fitness,  adequacy. 
Comp. 
आत्मजा N. of the river Kāverī. 

 सह्य One of the seven principal chains of mountains in India. It is still known as Sahyādri,  and is the same as the Western Ghats as far as their junction with the Neilgherries north of the Malaya. 

Monier Williams Cologne

English

 सह्य mfn.
   to be borne or endured,  endurable,  tolerable,  resistible,  MBh.
  
 R.
  &c.
  

 able to bear,  equal to,  W.
 

 powerful,  strong,  ib.

 sweet,  agreeable,  W.
 

 सह्य m.
  N.
  of one of the 7 principal ranges of mountains in India (See कुल-गिरि)

 of a mountainous district (in which the Go-dāvarī rises in the N.
 W.
  of the Deccan),  MBh.
  
 VarBṛS.
  &c.
  

 of a son of Vivasvat (v.l. मह्य),  MBh.
  

 सह्य (अम्),  n.
  help,  assistance (oftener साह्य),  MBh.
  
 Hariv.
 

 health,  convalescence,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 सह्य,  अस्,  आ,  अम्,  to be borne or endured, 
endurable,  sufferable,  tolerable
 able to bear,  adequate
to,  equal to
 powerful,  strong
 sweet,  agreeable
(अस्),  m.,  N. of one of the seven principal ranges of
mountains in India,  (see कुलाचल)
 of the moun-
tainous district on the north-west side of the Penin-
sula (near Poonah
 the Go-dāvarī river rises in this
district)
 (अम्),  n. health,  convalescence
 adequacy
assistance
 [cf. according to some,  Gr. σάο-ς,  σα-ώ-τερο-ς, 
σῶο-ς,  σῶς,  σω-τήρ,  σῶ-κο-ς,  σώ-ζ-ω
 per-
haps Lat. sa-nu-s
 Old Germ. ga-sunt
 Angl. Sax.
sund.]
—सह्य-पर्वत,  अस्,  or सह्य-महीभृत्, 
त्,  or सह्याद्रि,  इस्,  m. the Sahya range of moun-
tains.
—सह्याद्रि-खण्ड,  N. of a section of the
Skanda-Purāṇa.

Macdonell

English

 सह्य sah-ya,  fp. to be borne,  endurable,  🞄resistible
 m.
  N. of a mtn.  and of the neighbouring 🞄region
 n.
  help,  assistance (E.): -tā,  🞄f.  endurableness.

Benfey

English

 सह्य सह्य, 
 A. See सह्।
 B. i. e. सह
+ य, 
 I. adj.
  Powerful,  strong.
 II. n.
 
 1. Health,  convalescence.
 2. Assist-
ance,  Rām.  6,  3,  26.
 C. m.
  The name
of a range of mountains,  Kir. 18,  5. --
Cf.  perhaps σαο and σω in σαώτερος,  σῶος,  σωτήρ,  σώζω,  σῶκος
Lat. sanus, 
but questionable on account of A.S.
sund
 O.H.G. ga-sunt (perhaps = सह
+ वन्त्).

Apte Hindi

Hindi

सह्य
वि* - सह् + यत्
"वहन करने के योग्य,  सहारा दिये जाने के योग्य,  सहन करने योग्य"

सह्य
वि* - सह् + यत्
"सहन किये जाने योग्य,  झेले जाने योग्य"

सह्य
वि* - सह् + यत्
सहन करने योग्य

सह्य
वि* - सह् + यत्
"सहन करने में समर्थ,  सहन करने के योग्य"

सह्य
वि* - सह् + यत्
"समर्थ,  शक्तिशाली"

सह्यः
पुं*
  - सह् + यत्
"भारत की सात प्रधान पर्वतश्रेणियों में एक,  समुद्र से कुछ दूरी पर पश्चिमी घाट का कुछ भाग,  सह्याद्रिश्रेणी"

सह्यम्
नपुं*
   - सह् + यत्
"स्वास्थ्य,  आरोग्यलाभ"

सह्यम्
नपुं*
   - सह् + यत्
सहायता

सह्यम्
नपुं*
   - सह् + यत्
"युक्तता,  पर्याप्ति"

सह्यः
पुं*
  - -
"भारत की सात प्रमुख पर्वत शृंखलाओं में से एक।आजकल इसी का नाम सह्याद्रि है।पश्चिमी घाट जो मलय के उतर में नीलगिरि के संगम तक फैला है, ही सह्याद्रि है।"

L R Vaidya

English

 sahya {% (I) a. (f. ह्या) %} 1. Powerful,  strong
endurable,  tolerable
to be endured,  कथं तूष्णीं सह्यो निरवधिरिदानीं तु विरहः Ut.iii.
able to bear,  adequate to,  equal to
sweet,  agreeable.

 sahya {% (II) m. %} One of the seven principal mountain ranges in India,  that which forms the eastern boundary of the Konkana,  असह्यविक्रमः सह्यं दूरान्मुक्तमुदन्वता (अलंघयत्) R.iv.52,  Kir.xviii.5.

 sahya {% (III) n. %} 1. Health,  convalescence
 2. assistance.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 sahya,  nt. (= Skt. Lex. id.),  health,  welfare,  fortune: [Page589-a] Divy 〔258.16〕,  see s.v. asahya,  to which this is prob. a secondary back-formation.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 सह्य 2. m. N. pr. eines Berges auch H 30,  43.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  सह्य,  सहनीय
adjective
 
यद् सोढुं शक्यम्।
 "सन्तानस्य कृत्यानि पितृभ्यां सह्यानि सन्ति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
जाङ्गुलिको विषभिषक्स्वास्थ्यं वार्तमनामयम् ।
सह्यारोग्ये पटूल्लाघवार्तकल्यास्तु नीरुजि ॥ ४७४ ॥
-wordlist-
 
जाङ्गुलिक (पुं),  विषभिषज् (पुं),  स्वास्थ्य (क्ली),  वार्त (क्ली),  अनामय (क्ली),  सह्य (क्ली),  आरोग्य (क्ली),  पटु (पुं),  उल्लाघ (पुं),  वार्त (पुं),  कल्य (पुं),  नीरुज् (पुं)

Tamil

ஸஹ்ய : சாஹிக்கக் கூடிய,  தாங்கக் கூடிய.

Mahabharata

English

Sahya^1. § 3 (Anukram.): I,  1,  43 (so B. for Mahya (q.v.) and cf. Āśāvaha).

Sahya^2,  a mountain. § 534 (Hanūmatprātyāg.): III,  282,  16239 (º-Malayau,  on their way to Laṅkā,  Hanūmat,  etc.,  came to S. on the shore of the sea).--§ 555 (Indravijaya): V,  11,  353.--§ 574 (Jambūkh.): VI,  9,  318 (among the kulaparvatas of Bhāratavarsha).--§ 782g (Guruśishyasaṃv.): XIV,  43,  1173.

पुराणम्

English

सह्य / SAHYA. A mountain on the plain of Lavaṇasamudra (salt sea). Monkeys,  in the course of their search for sītā crossed this mountain,  which is one of the saptakulaparvatas (seven great mountains) in india. nahuṣa once picnicked on this mountain along with apsarā women. (Udyoga Parva,  Chapters 11 and 12
 Vana Parva,  Chapter 282
 bhīṣma parva,  Chapter 9).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 सह्यं,  क्ली,
   (सह्यते इति । सह + यत् ।) आरोग्यम् ।साम्यम् । सुमधुरम् । इति शब्दरत्नावली ॥
(प्रियम् । यथा,  महाभारते । ३ । २७७ । १० ।“ततस्तं प्रत्युवाचाथ मारीचो राक्षसेश्वरम् ।किन्ते सह्यं मया कार्य्यं करिष्याम्यवशोऽपितत् ॥
”)

 सह्यः,  पुं,
   पर्व्वतविशेषः । इति मेदिनी ॥
 (यथा, रघुः । ४ । ५२ ।“असह्यविक्रमः सह्यं दूरात् मुक्तमुदन्वता ।नितम्बमिव मेदिन्याः स्रस्तांशुकमलङ्घयत् ॥
”)स तु पुनाख्यदेशस्य उत्तरपश्चिमदिशि वर्त्तते ॥

 सह्यः,  त्रि,  (सोढुं शक्यः । सह + “शकि-सहोश्च ।” ३ । १ । ९९ । इति यत् ।) सोढव्यः ।सहनीयः । इति मेदिनी ॥
 (यथा,  मार्कण्डेये ।१०६ । ५६ ।“सह्यं भवतु ते तेजो भूनानां भूतभावन ! ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 सह्य न०
  सहायस्य भावः यत् नि० । १ साहाय्ये “तत्रार्थे सह्य-मकरोत्” पुराणम् । सह भावे यत् । २ आरोग्ये३ साम्ये ४ माधुर्य्ये च शब्दर० । कर्मणि यत् । ५ सो-ढव्ये त्रि०
  ६ पुनाख्यदेशसमीपस्थे पर्वतभेदे पु०
  मेदि० ।स च पर्वतः भारतवर्षस्य कुलाचलभेदः “माहेन्द्रो मलयःसह्यः शुक्तिमानृक्षपर्वतः । बिन्ध्यश्च पारिपात्रश्च सप्तै वात्रकुलाचलाः” मार्कण्डेयपु०  ५७ अ० । स च अपरान्तदेशस-न्निकृष्टो लबणसमुद्रात् कियद्दूरस्थश्च तदतिक्रमेणैव रघौअपरान्तदेशगमनोक्तेः । “असह्यविक्रमः सह्यं दूरान्मुक्त-सुदन्वता । नितम्बमिव मेदिन्याः स्रस्तांशुकमलङ्घयत् ।तस्यानीकैर्विसर्पद्भिः अपरान्तजयोद्यतैः । रामास्त्रीत्सा-रितोऽप्यासीत् सह्यलग्न इवार्णवः” रघु० । तत्पर्वतपादजानद्यश्च “तापो पयोष्णी निर्बिन्धा कावेपी प्रमुखा नदी ।गोदावरीभीमरथीकृष्णवेण्वादिकास्तथा । सह्यपादो-द्भवा नद्यः स्मृताः पापभयापहाः” विष्णुस० उक्ताः“गोदावरी भीमरथी कृष्णवेण्वास्तथाऽपरा । तुङ्गभद्रासुपयोगा सह्यात् कावेर्य्यथापगाः” मार्कण्डेयपु०  ।

Capeller

German

 सह्य zu ertragen,  auszuhalten
 m.
  N. einer
Gegend.

Burnouf

French

 सह्य सह्य a. (सह्) qu'il faut endurer.
		 Fort, 
vigoureux. -- S. n.
  vigueur
 santé. -- S. m.
  la chaîne de montagnes
du n.
 -o. de l'Inde d'où descend la Godāvarī.

 सह्य सह्य a. (सह) égal,  adéquat.
		 Doux,  agréable.

Stchoupak

French

 सह्य-
 a. v. qu'il faut supporter ou endurer,  à quoi on peut résister
 
 m.
  n.
  d'une montagne et de la région contiguë (cours supérieur de la
Godāvarī) 
 nt. aide,  assistance 
 -ता- f.
  fait d'être enduré,  etc.
°कर्मन्- nt. = सह्य- nt.
°मही-भृत्- m.
  les monts Sahya.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.