सहाय- (sahAya-)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 सहाय m.
  (-यः)
	 1. A companion,  a follower.
	 2. A patron,  a helper.
	 3. A
sort of drug and perfume,  commonly Ghantāpātali.
	 4. The ruddy
goose.
	 5. An adherent.
	 6. An ally.
	 7. Śiva.
 E.
  सह with,  इण् to
go,  aff.
   अच् ।

Capeller Eng

English

 सहाय m.
  companion,  comrade,  attendant
 adj.  —°
accompanied or supported by.

Yates

English

 सहाय (यः) 1.
m.
  A companion, 
follower
 a helper,  patron
 drug
and perfume
 ruddy goose.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

सहाय- 	-	  sahAya- 	-	 subsidiary
उप- 	-	  upa- 	-	 subsidiary
गौण 	-	  gauNa 	-	 adj.
  	-	 subsidiary
उपकारक 	-	  upakAraka 	-	 adj.
  	-	 subsidiary
उपकारिन् 	-	  upakArin 	-	 adj.
  	-	 subsidiary
उप-कारावास 	-	  upa-kArAvAsa 	-	 m.
  	-	 subsidiary jails
उपपात्र 	-	  upapAtra 	-	 n.
  	-	 subsidiary vessel
उप-पञ्जी 	-	  upa-paJjI 	-	 f.
  	-	 subsidiary register
प्रतिविधान 	-	  pratividhAna 	-	 n.
  	-	 subsidiary or substituted ceremony
अनुशस्त्र 	-	  anuzastra 	-	 n.
  	-	  any subsidiary weapon or instrument
प्रसङ्ग 	-	  prasaGga 	-	 m.
  	-	  second or subsidiary incident or plot

सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	 follower
सहाय 	-	 sahAya 	-	 n.
  	-	 utilityprogram  [ computer ]
सहाय 	-	 sahAya 	-	 adj.
  	-	  along with clarified butter
सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	  helper in or to
सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	  friend
सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	  ally
सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	  companionship
सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	  helper
सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	  adherent
सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	  ruddy goose
सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	  assistant
सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	  attendant
सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	  companion
सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	  one who goes along with
सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	  assistance
सहाय 	-	 sahAya 	-	 m.
  	-	  kind of drug or perfume
सहाय- 	-	 sahAya- 	-	  subsidiary
सहाय- 	-	 sahAya- 	-	 adj.
  	-	  auxiliary
सहाय - 	-	 sahAya - 	-	  backing -

 
   सहाय   sahAya   m.
   follower   
   सहाय   sahAya   n.
   utility program  [ computer ]   
   सहाय  sahAya  adj.
   along with clarified butter  
   सहाय  sahAya  m.
   helper in or to   
   सहाय  sahAya  m.
   friend  
   सहाय  sahAya  m.
   ally   
   सहाय  sahAya  m.
   companionship  
   सहाय  sahAya  m.
   helper   
   सहाय  sahAya  m.
   adherent  
   सहाय  sahAya  m.
   ruddy goose   
   सहाय  sahAya  m.
   assistant  
   सहाय  sahAya  m.
   attendant   
   सहाय  sahAya  m.
   companion  
   सहाय  sahAya  m.
   one who goes along with   
   सहाय  sahAya  m.
   assistance  
   सहाय  sahAya  m.
   kind of drug or perfume   
   सहाय-  sahAya-    subsidiary  
   सहाय-  sahAya- adj.
   auxiliary   
   सहाय -  sahAya -    backing -     
            

Wilson

English

 सहाय
m.
  (-यः)
1 A companion,  a follower,  an adherent.
2 A patron,  a helper.
3 A sort of drug and perfume,  commonly Gahantāpārali.
4 The ruddy goose.
E.
  सह with,  इण् to go,  aff.
   अच्.

Apte

English

सहायः [sahāyḥ],  [सह् एति इ-अच्]

A friend,  companion
 सहायसाध्यं राजत्वं चक्रमेकं न वर्तते Kau. A.
 1.7
 सहायसाध्याः प्रदिशन्ति सिद्धयः Ki.*
  14.44
 Ku.*
  3.21. Me.*
  11.

A follower,  an adherent.

An ally.

A helper,  patron. 

The ruddy goose.

A kind of perfume.

N.
  of Śiva.  Comp.
   -अर्थम् ind.
  for the sake of company
 नामुत्र हि सहायार्थं पिता माता च तिष्ठतः Ms.*
  4.239.

Apte 1890

English

 सहायः [सह् एति इ-अच्] 1 A friend,  companion
 सहायसाध्याः प्रदिशंति सिद्धयः Ki. 14. 44
 Ku. 3. 21. 
2 A follower,  an adherent. 
3 An ally. 
4 A helper,  patron. 
5 The ruddy goose. 
6 A kind of perfume. 
7 N. of Śiva. 

Monier Williams Cologne

English

 सहाय a &c.
   See p.
  1195.

 सहाय b m.
  (ifc.  f(आ). prob. fr.
  सह +
  अय cf.
   सहायन
 but accord.
  to some,  a Prākṛt form of सखाय See सखि,  p.
  1130) ‘one who goes along with (another)’,  a companion,  follower,  adherent,  ally,  assistant,  helper in or to (loc.   or comp. 
 ifc.  ‘having as a companion or assistant,  accompanied or supported by’),  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 (ibc. ) companionship,  assistance (See comp. )

 N.
  of Śiva,  MBh.
  

 the ruddy goose,  L.
 

 a kind of drug or perfume,  L.
 

 सहाय c &c.
   See p.
  1195,  col. 1.

Monier Williams 1872

English

 सहाय,  अस्,  m. (i. e. सह-अय),  one who goes
along with (another),  a companion,  follower,  adhe-
rent,  ally
 a helper,  patron
 epithet of Śiva
 the
ruddy goose
 a sort of drug or perfume (= घण्टा-
पाटली).
—सहाय-करण,  अम्,  n. the act of ren-
dering assistance,  aiding.
—सहाय-ता,  f. or सहाय-
त्व,  अम्,  n. companionship,  union,  association, 
friendship,  assistance,  help
 a number of companions, 
company of associates or followers.
—सहाय-वत्, 
आन्,  अती,  अत्,  having a companion,  accompanied,  be-
friended,  assisted.
—सहायार्थिन् (°य-अर्°),  ई,  इनी, 
इ,  seeking a companion,  desirous of an ally.

 सहाय सहाय। See p. 1100,  col. 3.

Macdonell

English

 सहाय saha‿aya,  m.
  [going with one: √ i] 🞄companion,  associate,  assistant (in,  lc.,  —°
 🞄on the way to,  —°)
 —° a.
  having as a companion,  🞄accompanied or supported by (—°): 🞄-kṛtya,  n.
  assistance.

Benfey

English

 सहाय सहाय,  probably सह-इ + अ, 
m.
 
 1. A companion,  Pañc. 221,  22.
 2. An adherent.
 3. A helper,  Lass.
52,  1.
 4. An ally,  Daśak. in Chr.
201,  1.
 5. The ruddy goose,  Anas
casarca.
 6. A sort of drug and per-
fume.
 -- Comp.
 
अ-,  adj.
  one who has
no assistant,  Man.  7,  30
 no allies, 
Pañc. iii. d. 54.
करिणी-,  adj.
  with his
female elephant,  Vikr. 64,  2.
दुस्-,  adj.
 
abandoned,  MBh. 5,  1861.
धर्म-, 
m.
  a companion for fulfilling religious
duties,  Sāh. D. 37,  2.
मधु-,  m.
 
Kāmadeva,  the god of love.
वचन-, 
m.
  a companion for conversation, 
Pañc. 221,  22.

Hindi

सहायक,  मित्र,  सहयोगी

Apte Hindi

Hindi

सहायः
पुं*
  - सह एति - सह + इ + अच्
"मित्र,  साथी"

सहायः
पुं*
  - सह एति - सह + इ + अच्
"अनुयायी,  अनुगामी"

सहायः
पुं*
  - सह एति - सह + इ + अच्
 ‘संधि’ द्वारा बनाया गया मित्र

सहायः
पुं*
  - सह एति - सह + इ + अच्
"सहायक,  अभिभावक"

सहायः
पुं*
  - सह एति - सह + इ + अच्
चक्रवाक

सहायः
पुं*
  - सह एति - सह + इ + अच्
एक प्रकार का गन्धद्रव्य

सहायः
पुं*
  - सह एति - सह + इ + अच्
शिव का नाम

L R Vaidya

English

 sahAya {% m. %} 1. A companion,  संपत्स्यंते नभसि भवतो राजहंसाः सहायाः Megh.i.11
an adherent
a helper,  a patron
an ally
the ruddy goose
a sort of perfume
an epithet of Śiva.

Bopp

Latin

 सहाय m. (e सह cum et अय iens in fine comp.,  a r. इ s.
अ) comes. N. 6. 2.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 sahāya,  in LV 〔387.9〕 (vs),  if text is right must mean accompanied (by,  with instr.): adhunāpy asau tāṃ … saṃpūjayaty anyasuraiḥ sahāyaḥ,  even now he honors it,  [Page588-b] together with the other gods. But this use of sahāya seems unparalleled,  and Tib. makes it agree with anyasuraiḥ: lha gzhan grogs daṅ lhan cig mchod pa byed,  honors it together with the other companion gods
 this implies sahāyaiḥ,  which is prob. the true reading,  tho no v.l. is cited. Cf. however sahīya,  Buddhac. 〔x.26〕.

Lanman

English

 sahāya,  m. companion,  attendant. [lit.
‘going together or with, ’ saha + aya: for
mg,  cf. Lat. comes,  stem com-i-t,  √i,  lit.
‘going with,  i. e. companion, ’ and also
sahacārin.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 सहाय am Ende eines Komp. gemein mit,  Jātakam. 22,  80.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

grub par byed 'jug
१) सहाय २) सिद्धक

grogs
१) जोवित २) धव ३) मित्र ४) मैथुन ५) सखि ६) संग ७) संगत ८) समिति ९) सहाय १०) साखिल्य ११)

grogs byed
पक्ष / सहाय

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
सहायोऽभिचरोऽनोश्च जीविगामिचरप्लवाः ।
सेवकोऽथ सेवा भक्तिः परिचर्या प्रसादना ॥ ४९६ ॥
शुश्रूषाराधनोपास्तिवरिवस्यापरीष्टयः ।
उपचारः पदातिस्तु पत्तिः पद्गः पदातिकः ॥ ४९७ ॥
पादातिकः पादचारी पदाजिपदिकावपि ।
-wordlist-
 
सहाय (पुं),  अभिचर (पुं),  अनुजीविन् (पुं),  अनुगामिन् (पुं),  अनुचर (पुं),  अनुप्लव (पुं),  सेवक (पुं),  सेवा (स्त्री),  भक्ति (स्त्री),  परिचर्या (स्त्री),  प्रसादना (स्त्री),  शुश्रूषा (स्त्री),  आराधना (स्त्री),  उपास्ति (स्त्री),  वरिवस्या (स्त्री),  परीष्टि (स्त्री),  उपचार (पुं),  पदाति (पुं),  पत्ति (पुं),  पद्ग (पुं),  पदातिक (पुं),  पादातिक (पुं),  पादचारिन् (पुं),  पदाजि (पुं),  पदिक (पुं)

अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः

Sanskrit

--source--
 
सहायसाप्तपदीनौ सख्यावसुहृदप्यरौ ॥ ६३ ॥
-wordlist-
 
सहाय (पुं),  साप्तपदीन (पुं),  असुहृद् (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अनुजीविन्
अनुजीविन्,  सहाय,  सेवक,  अनुचर,  अनुग
अनुजीवी सहायः स्यात्सेवकोऽनुचरोऽनुगः ॥ ४२८ ॥
verse 2.1.1.428
page 0049

नाममाला

Sanskrit

सहकृत्वन्,  सहकारिन्,  सहाय,  सामवायिक
सहकृत्वा सहकारी सहायः सामवायिकः ।
verse 0.1.1.42
page 0021

Mahabharata

English

Sahāya = Śiva (1000 names^2).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 सहायः,  पुं,
   (सह अयते इति । अय + अच् ।)अनुकूलः । तत्पर्य्यायः । अनुप्लवः २ अनुचरः ३अभिसरः ४ । इत्यमरः । २ । ८ । ७१ ॥
 (यथा, मनुः । ६ । ४९ ।“अध्यात्मरतिरासीनो निरपेक्षो निरामिषः ।आत्मनैव सहायेन सुखार्थी विचरेदिह ॥
”)राज्ञां सहाया यथा,  मात्स्ये । २१५ । ७४ ।“सद्वृत्ताश्च तथा पुष्टाः सततं प्रतिमानिताः ।राज्ञा सहायाः कर्त्तव्याः पृथिवीं जेतु-मिच्छता ॥
”

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 सहाय पु०
  सह एति इण--अच् । १ सहचरे २ अनुकूले अमरः ।

Capeller

German

 सहाय m.
  Gefährte,  Genosse
 adj. begleitet
von,  unterstützt durch (—°).

Burnouf

French

 सहाय सहाय m.
  (अय,  de इ) compagnon de route
associé.
		 Oie rougeâtre ou casarca.
		 Sorte de drogue.
		 Lat.
socius.
सहायता f.
  (sfx. ता) qualité de compagnon, 
d'associé.
		 Compagnie,  réunion de compagnons ou d'associés.
सहायत्व n.
  (sfx. त्व) qualité de compagnon,  d'associé, 
de camarade.
सहायवत् a. (sfx. वत्) qui a un compagnon. 

Stchoupak

French

 सहाय-
 m.
  compagnon,  camarade,  allié,  assistant 
 ifc. ayant (tel)
compagnon 
 compagnon de ou en vue de (telle ch.) 
 accompagné de (aussi
-क-) 
 -ता- f.
  camaraderie,  assistance,  aide,  sympathie 
 ifc. fait
d'être accompagné ou muni de 
 -त्व- nt. camaraderie,  etc. 
 -वन्त्-
a. qui a un compagnon,  etc. 
 ifc. aussi accompagné de,  muni de 
 -न-
-इनी- v. s. 1 सह।
°कृत्य- nt. office de camarade,  fait d'aider.
सहायार्थम् adv. pour tenir compagnie,  pour servir de camarade.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.