| YouTube Channel

सस्य (sasya)

 
शब्दसागरः
English
सस्य
n.
(-स्यं)
1. Fruit.
2. Corn, grain.
3. A weapon.
4. A quality, an
excellence.
E.
सस् to sleep, यत् Unādi aff
also शस्य, &c.
Capeller Eng
English
सस्य॑
n.
standing crop, produce of the field, seed, grain,
fruit
poss. °वन्त्†.
Yates
English
सस्य (स्यं) 1.
n.
Fruit, corn, grain
a weapon
excellence.
Spoken Sanskrit
English
सस्य - sasya -
n.
- plant
सस्य - sasya -
m.
- sort of precious stone
सस्य - sasya -
n.
- crop of corn
सस्य - sasya -
n.
- grain
सस्य - sasya -
n.
- virtue
सस्य - sasya -
n.
- merit
सस्य - sasya -
n.
- crop [ harvest ]
सस्य - sasya -
n.
- fruit
सस्य - sasya -
n.
- corn
सस्य - sasya -
n.
- weapon
धान्य-सस्य - dhAnya-sasya -
n.
- cereal crops
सस्य-भ्रामण, सस्य- आवर्तन - sasya-bhrAmaNa, sasya- Avartana -
n.
- crop rotation [ Agric. ]
सस्य sasya
n.
plant
सस्य sasya
m.
sort of precious stone
सस्य sasya
n.
crop [ harvest ]
सस्य sasya
n.
fruit
सस्य sasya
n.
corn
सस्य sasya
n.
weapon
सस्य sasya
n.
crop of corn
सस्य sasya
n.
grain
सस्य sasya
n.
virtue
सस्य sasya
n.
merit
धान्य-सस्य dhAnya-sasya
n.
cereal crops
सस्य-भ्रामण, सस्य- आवर्तन sasya-bhrAmaNa, sasya- Avartana
n.
crop rotation [ Agric. ]
सस्य sasya
n.
crop [ harvest ]
कृषि kRSi
f.
harvest
कृष्टि kRSTi
f.
harvest
शस्यलवनसमय zasyalavanasamaya
m.
harvest
सस्य-सङ्ग्रह-काल sasya-saGgraha-kAla
m.
harvest
कृषिफल kRSiphala
n.
harvest
शुष्कतृणसङ्ग्रह zuSkatRNasaGgraha
m.
hay harvest
कुयव kuyava
n.
bad harvest
उदन्त udanta
m.
harvest time
फलपरिवृत्ति phalaparivRtti
f.
fruitful harvest
लूनयवम् lUnayavam
ind.
after barley-harvest
कृष्टफल kRSTaphala
n.
product of a harvest
कुयव kuyava
adj.
causing a bad harvest
यववेला yavavelA
f.
time of the barley-harvest
अम्बिका ambikA
f.
name applied to the harvest
नवसस्य navasasya
n.
first fruits of the year's harvest
नवयज्ञ navayajJa
m.
offering of the first-fruits of the harvest
नावयज्ञिक nAvayajJika
m.
time of offering the first fruits of the harvest
Wilson
English
सस्य
n.
(-स्यं)
1 Fruit.
2 Corn, grain.
3 A weapon.
4 A quality, an excellence.
E.
सस to sleep, Uṇādi
aff.
also शस्य, &c.
Apte
English
सस्यम् [sasyam], [सस्-यत्
Uṇ.*
4.119]
Corn, grain
(एतानि) सस्यैः पूर्णे जठरपिठरे प्राणिनां संभवन्ति
Pt.*
5.97
see शस्य also.
Fruit or produce of any plant.
A weapon.
A good quality, merit.
Comp.
-अद्, भक्षक
a.
granivorous. -इष्टिः
f.
a sacrifice made on the ripening of new grain
Ms.*
4.27. -पालः
a.
field-guarder. -प्रद
a.
fertile
क्षेम्यां सस्यप्रदां नित्यं पशुवृद्धिकरीमपि
Ms.*
7.212.-मञ्जरी an ear of corn. -मारिन्
a.
destructive of grain. (m. ) a kind of rat or mouse. -मालिन्
a.
abounding in corn. -वेदः the science of agriculture. -शूकम् an awn of grain. -संवरः the Sāla tree.
Apte 1890
English
सस्यं [सस्-यत्] 1 Corn, grain
(एतानि) सस्यैः पूर्णे जठरपिठरे प्राणिनां संभवंति Pt. 5. 97
see शस्य also.
2 Fruit or produce of any plant.
3 A weapon.
4 A good quality, merit.
Comp.
अद्,
भक्षक a. granivorous.
इष्टिः f. a sacrifice made on the ripening of new grain.
प्रद a. fertile.
मारिन् a. destructive of grain. (
m.) a kind of rat or mouse.
संवरः the Sāla tree.
Monier Williams Cologne
English
1. सस्य॑
n.
(of unknown derivation
also written शस्य
ifc. f(आ). ) corn, grain, fruit, a crop of corn (also
pl.
),
AV.
&c.
2. सस्य
m.
(perhaps incorrect for शस्य) a sort of precious stone,
L.
सस्य
n.
a weapon,
L.
virtue, merit,
L.
Monier Williams 1872
English
सस्य 1. सस्य, अम्, n. (for 1. शस्य, q. v.
in Uṇādi-s. IV. 109. said to be fr. rt. सस्), a good
quality, excellence, merit.
सस्य 2. सस्य, अम्, n. (for 2. शस्य, q. v.
said to be fr. rt. सस्), corn, grain
fruit
a weapon
[cf. perhaps Gr. εἴα, ἤϊον.]
—सस्य-क्रेणी, f. buying
grain.
—सस्य-प्रद, अस्, आ, अम्, yielding corn,
fertile.
—सस्य-प्रवृद्धि, इस्, f. the growth of
corn.
—सस्य-मारिन्, ई, इणी, इ, corn-destroying,
destructive of grain
(ई), m. a kind of rat or large
mouse.
—सस्य-संवर, अस्, m. the Śāl tree,
Shorea Robusta.
—सस्य-संवरण, अस्, m. the
Aśva-karṇa tree.
—सस्याद् (°य-अद्), त्, त्, त्, eating
grain or fruit, granivorous.
—सस्येष्टि (°य-इष्°),
इस्, f. sacrifice offered on the ripening of new grain.
Macdonell
English
सस्य sas-yá,
n.
crop
corn, grain
fruit, 🞄produce (often incorrectly spelt śasya): -kṣetra,
n.
corn-field
-pāla,
m.
field-watcher 🞄-mālin,
a.
wreathed with corn or crops (earth)
🞄-rakṣaka,
m.
field-watcher
-rakṣā,
f.
🞄guarding the field
-vat,
a.
bearing a rich 🞄[Page343-3] 🞄crop (field)
-ākara-vat,
a.
bearing abundance 🞄of corn
-āvāpa,
m.
sowing of crops.
Benfey
English
सस्य सस्य,
n.
1. Fruit, Nal. 24, 52
(at the end of a comp.
adj.
,
f.
या).
2.
Corn, grain, Man. 4, 26 (cf. शस्य,
under शंस्).
3. A weapon (cf. शस्).
4. A quality, an excellence (cf. शंस्).
-- Cf. perhaps εἴα, ἤϊον.
Hindi
Hindi
अनाज
Apte Hindi
Hindi
सस्यम्
नपुं*
- सस् + यत्
"अनाज, अन्न"
सस्यम्
नपुं*
- सस् + यत्
किसी भी पौधे का फल
सस्यम्
नपुं*
- सस् + यत्
शस्त्र
सस्यम्
नपुं*
- सस् + यत्
"सद्गुण, खूबी"
L R Vaidya
English
sasya {% n. %} 1. Fruit
2. corn, grain, हेमांभोरुहसस्यानां तद्वाप्यो धाम सांप्रतम् K.S.ii.44, R.x.48
3. a weapon
4. quality, excellence.
Bopp
Latin
सस्य n. (ut videtur, pro शस्य) granum, fructus. N. 24. 52.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
सस्य
क्ली
सस्य, व्रीहि, अक्षिव
सकला व्रीहयः सस्यं विज्ञेयं सस्यमक्षिवः
verse 2.1.1.67
page 0012
Lanman
English
sasyá, n. standing crop
produce of the
field, grain. [cf. sasa.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. सस्य auch so v.a. Ernte. श्यामाकसस्ये, Śāṅkh. Br. 4, 12
व्रीहिसस्ये, यवसस्ये, 14.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
फलं तु सस्यं तच्छुष्कं वानमामं शलाटु
-wordlist-
फल (पुंक्ली), सस्य (क्ली), वान (वा), आम (क्ली), शलाटु (वा)
--source--
धान्यं तु सस्यं सीत्यं व्रीहिः स्तम्बकरिश्च तत्
-wordlist-
धान्य (क्ली), सस्य (क्ली), सीत्य (क्ली), व्रीहि (पुं), स्तम्बकरि (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सीत्य
सीत्य, सस्य
सीत्यं सस्यं प्रोक्तं वप्रं क्षेत्रं केदारम् ५७४
verse 2.1.1.574
page 0065
Vedic Reference
English
Sasya in the Atharvaveda^1 and later^2 regularly denotes
‘corn’ generally. It corresponds to the Avestan hahya. See
Kṛṣi.
1) vii. 11, 1
viii. 10, 24.
2) Taittirīya Saṃhitā, iii. 4, 3, 3
v. 1, 7, 3
vii. 5, 20, 1
Maitrāyaṇī
Saṃhitā, iv. 2, 2, etc.
Cf. Schrader, Prehistoric Antiquities, 284.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सस्यं,
क्ली,
(सस स्वप्ने + “माच्छाससिसूभ्यो यः ।”उणा० १०९ इति यः ।) वृक्षादीनांफलम् यथा, --“स्रंसनं सीसकं सस्यं स्रस्तं सास्ना साध्व-सम्
”इत्युष्मविवेकात् इत्यमरटीकायां भरतः
धान्यम् यथा, हेमचन्द्रः ।“धान्यन्तु सस्यं सीत्यञ्च व्रीहिस्तम्बकरिश्च तत् ।”शस्त्रम् गुणः इति विश्वः
तस्य प्रशंसा यथा, “जीर्णमन्नं प्रशंसीयात् भार्य्याञ्च गतयौवनाम् ।रणात् प्रत्यागतं शूरं सस्यञ्च गृहमागतम्
”इति चाणक्यशतकम्
अन्यत् शस्यशब्दे द्रष्टव्यम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सस्य
न०
सस--यत् वृक्षादीनां फले अमरः क्षेत्रगते धान्येच हेमच० “सस्यं क्षेत्रं गतं प्रोक्तम्” स्मृतिः “स-स्यञ्च गृहमागतम्” चाणक्यः तालव्यादिरयमित्येके ।३ शस्त्रे गुणे विश्वः
Capeller
German
सस्य॑
n.
Sgl. u. Pl. Saat, Feldfrucht, Getreide.
Burnouf
French
सस्य सस्य
n.
fruit comestible
blé.
Mérite.
Arme.
Cf. शस्य।
सस्यक
m.
épée.
Sorte de pierre précieuse [? opale].
सस्यसम्वर
m.
le śāla, bot.
Stchoupak
French
सस्य-
nt. sg. céréale, blé, grains, récolte (aussi
pl.
)
-वन्त्- a. (champ) riche en blé.
°क्षेत्र- nt. champ de blé.
°पूर्ण- a. v. plein de blé.
°प्रद- a. qui donne du blé, fertile.
°मालिन्- a. enguirlandé de blé (dit de la terre).
°रक्षक-
m.
gardien (d'un champ) de blé.
°शालिन्- a. = °पूर्ण-।
°हन्- ag. qui détruit la récolte.
सस्यान्ते adv. lorsque tout le blé (de la récolte) est mangé.