| YouTube Channel

सविता (savitA)

 
Kridanta Forms
Sanskrit
सू (षू꣡ङ् प्राणिगर्भविमोचने - अदादिः - सेट्)
ल्युट् = सवनम्
अनीयर् = सवनीयः - सवनीया
ण्वुल् = सावकः - साविका
तुमुँन् = सवितुम् / सोतुम्
तव्य = सवितव्यः / सोतव्यः - सवितव्या / सोतव्या
तृच् = सविता / सोता - सवित्री / सोत्री
क्त्वा = सूत्वा
ल्यप् = प्रसूय
क्तवतुँ = सूतवान् - सूतवती
क्त = सूतः - सूता
शानच् = सुवानः - सुवाना
सू (षू꣡ङ् प्राणिप्रसवे - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = सवनम्
अनीयर् = सवनीयः - सवनीया
ण्वुल् = सावकः - साविका
तुमुँन् = सवितुम् / सोतुम्
तव्य = सवितव्यः / सोतव्यः - सवितव्या / सोतव्या
तृच् = सविता / सोता - सवित्री / सोत्री
क्त्वा = सूत्वा
ल्यप् = प्रसूय
क्तवतुँ = सूनवान् - सूनवती
क्त = सूनः - सूना
शानच् = सूयमानः - सूयमाना
सू (षू꣡ प्रेरणे - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् = सवनम्
अनीयर् = सवनीयः - सवनीया
ण्वुल् = सावकः - साविका
तुमुँन् = सवितुम्
तव्य = सवितव्यः - सवितव्या
तृच् = सविता - सवित्री
क्त्वा = सूत्वा
ल्यप् = प्रसूय
क्तवतुँ = सूतवान् - सूतवती
क्त = सूतः - सूता
शतृँ = सुवन् - सुवन्ती / सुवती
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
सूर्यः, सूरः, अर्यमा, आदित्यः, द्वादशात्मा, दिवाकरः, भास्करः, अहस्करः, व्रध्रः, प्रभाकरः, विभाकरः, भास्वान्, विवस्वान्, सप्ताश्वः, हरिदश्वः, उष्णरश्मिः, विवर्त्तनः, अर्कः, मार्त्तण्डः, मिहिरः, अरुणः, वृषा, द्युमणिः, तरणिः, मित्रः, चित्रभानुः, विरोचन्, विभावसुः, ग्रहपतिः, त्विषाम्पतिः, अहःपतिः, भानुः, हंसः, सहस्त्रांशुः, तपनः, सविता, रविः, शूरः, भगः, वृध्नः, पद्मिनीवल्लभः, हरिः, दिनमणिः, चण्डांशुः, सप्तसप्तिः, अंशुमाली, काश्यपेयः, खगः, भानुमान्, लोकलोचनः, पद्मबन्धुः, ज्योतिष्मान्, अव्यथः, तापनः, चित्ररथः, खमणिः, दिवामणिः, गभस्तिहस्तः, हेलिः, पतंगः, अर्च्चिः, दिनप्रणीः, वेदोदयः, कालकृतः, ग्रहराजः, तमोनुदः, रसाधारः, प्रतिदिवा, ज्योतिःपीथः, इनः, कर्म्मसाक्षी, जगच्चक्षुः, त्रयीतपः, प्रद्योतनः, खद्योतः, लोकबान्धवः, पद्मिनीकान्तः, अंशुहस्तः, पद्मपाणिः, हिरण्यरेताः, पीतः, अद्रिः, अगः, हरिवाहनः, अम्बरीषः, धामनिधिः, हिमारातिः, गोपतिः, कुञ्जारः, प्लवगः, सूनुः, तमोपहः, गभस्तिः, सवित्रः, पूषा, विश्वपा, दिवसकरः, दिनकृत्, दिनपतिः, द्युपतिः, दिवामणिः, नभोमणिः, खमणिः, वियन्मणिः, तिमिररिपुः, ध्वान्तारातिः, तमोनुदः, तमोपहः, भाकोषः, तेजःपुञ्जः, भानेमिः, खखोल्कः, खद्योतनः, विरोचनः, नभश्चक्षूः, लोकचक्षूः, जगत्साक्षी, ग्रहराजः, तपताम्पतिः, सहस्त्रकिरणः, किरणमाली, मरीचिमाली, अंशुधरः, किरणः, अंशुभर्त्ता, अंशुवाणः, चण्डकिरणः, धर्मांशुः, तीक्ष्णांशुः, खरांशुः, चण्डरश्मिः, चण्डमरीचिः, चण्डदीधितिः, अशीतमरीचिः, अशीतकरः, शुभरश्मिः, प्रतिभावान्, विभावान्, विभावसुः, पचतः, पचेलिमः, शुष्णः, गगनाध्वगः, गणध्वजः, खचरः, गगनविहारी, पद्मगर्भः, पद्मासनः, सदागतिः, हरिदश्वः, मणिमान्, जीवितेशः, मुरोत्तमः, काश्यपी, मृताण्डः, द्वादशात्मकः, कामः, कालचक्रः, कौशिकः, चित्ररथः, शीघ्रगः, सप्तसप्तिः
noun
हिन्दूनां धर्मग्रन्थेषु वर्णिता एका देवता।
"वेदेषु सूर्यस्य पूजायाः वारंवारं विधानम् अस्ति"।"
Synonyms:
सूर्यः, सविता, आदित्यः, मित्रः, अरुणः, भानुः, पूषा, अर्कः, हिरण्यगर्भः, पतङ्गः, खगः, सहस्रांशुः, दिनमणिः, मरीचि, मार्तण्ड, दिवाकरः, भास्करः, प्रभाकरः, विभाकरः, विवस्वान्, सप्ताश्वः, हरिदश्वः, चित्ररथः, सप्तसप्तिः, दिनमणि, द्युमणिः, दिवामणिः, खमणिः, खद्योतः, प्रद्योतनः, अम्बरीशः, अंशहस्तः, लोकबान्धवः, जगत्चक्षुः, लोकलोचनः, कालकृतः, कर्मसाक्षी, गोपतिः, गभस्तिः, गभस्तिमान्, गभस्तिहस्तः, ग्रहराजः, चण्डांशु, अंशुमानी, उष्णरश्मिः, तपनः, तापनः, ज्योतिष्मान्, मिहिरः, अव्ययः, अर्चिः, पद्मपाणिः, पद्मिनीवल्लभः, पद्मबन्धुः, पद्मिनीकान्तः, पद्मपाणिः, हिरण्यरेतः, काश्यपेयः, विरोचनः, विभावसुः, तमोनुदः, तमोपहः, चित्रभानुः, हरिः, हरिवाहनः, ग्रहपतिः, त्विषाम्पतिः, अहःपतिः, वृध्नः, भगः, अगः, अद्रिः, हेलिः, तरूणिः, शूरः, दिनप्रणीः, कुञ्जारः, प्लवगः, सूनुः, रसाधारः, प्रतिदिवा, ज्योतिपीथः, इनः, वेदोदयः, पपीः, पीतः, अकूपारः, उस्रः, कपिलः
noun
पृथिव्याः निकटतमः अतितेजस्वी खगोलीयः पिण्डः यं परितः पृथ्व्यादिग्रहाः भ्रमन्ति। तथा यः आकाशे सुवति लोकम् कर्माणि प्रेरयति च।
"सूर्यः सौर्याः ऊर्जायाः महीयः स्रोतः।/ सूर्ये तपत्यावरणाय दृष्टैः कल्पेत लोकस्य कथं तमित्स्रा।"
पुराणम्
English
सविता / SAVITĀ. One of the twelve sons of Kaśyapaprajāpati by his wife called aditi. These sons are called Ādityas. So, savitā also is one of the dvādaśādityas. viṣṇu, śakra, aryamā, dhātā, tvaṣṭā, pūṣā, vivasvān, savitā, mitra, varuṇa, Aṁśu and bhaga are the dvādaśādityas.
Pṛśnī, wife of savitā, gave birth to three daughters called sāvitrī, Vyāhṛti and trayī and three sons called agnihotra, Paśusoma and cāturmāsya the great sacrifices. (viṣṇu purāṇa, Part 1, Chapter 15).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सविता, [ऋ]
पुं,
(सूते लोकादीनिति सू +तृच् ।) सूर्य्यः इत्यमरः ३१
(यथा, कुमारे २० ।“विजित्य नेत्रप्रतिघातिनीं प्रभा-मनन्यदृष्टिः सवितारमैक्षत
”)तस्य व्युत्पत्तिर्यथा, --“धीशब्दवाच्यो ब्रह्माणं प्रचोदयति सर्व्वदा ।सृष्ट्यर्थं भगवान् विष्णुः सविता तु कीर्त्तितः
सर्व्वलोकप्रसवनात् सविता तु कीर्त्त्यते ।यतस्तद्देवता देवी सावत्रीत्युच्यते ततः
”इति वह्निपुराणे गायत्त्रीकल्पो नामाध्यायः
अर्कवृक्षः इति चामरः ८०