| YouTube Channel

सर्वौषधिगण (sarvauSadhigaNa)

 
शब्दसागरः
English
सर्व्वौषधिगण
m.
 (-णः) A class of certain principal drugs, consisting of
Murā, Valeriana Jatāmānsi, Orris root, Benzoin, Zedoary, Kurk,
or Costus speciosus, red saunders, and Cyperus.
E.
 सर्व्व all, औषधि
a drug, and गण a class
also with वर्ग the same, सर्व्वौषधिवर्ग
m.
 (-र्गः) ।
Yates
English
सर्व्वौ_षधि-गण (णः) 1.
m.
 A class of
certain principal drugs.
Wilson
English
सर्व्वौषधिगण
m.
 (-णः) A class of certain principal drugs,
consisting of Murā, Valerian Jaṭāmāṃsī, Orris root, Benzoin,
Zedoary, Kurh, or Costus speciosus, red saunders, and Cyperus.
E.
 सर्व्व all, औषधि a drug, and गण a class
also with
वर्ग the same, सर्व्वौषधिवर्ग
m.
 (-र्गः)
Monier Williams Cologne
English
सर्वौषधि—गण
m.
 id., ib.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सर्व्वौषधिगणः,
पुं,
 (सर्व्वौषधीनां गणः ।) मुराद्यो-षधिसमूहः । यथा, --“मुरा मांसी वचा कुष्ठं शैलेयं रजनीद्वयम् ।शटी चम्पकमुस्तञ्च सर्व्वौषधिगणः स्मृतः ॥
”इति शब्दचन्द्रिका ॥
अन्यच्च ।“हरिद्रा चन्दनं दार्व्वी मुस्तकं देवताडकम् ।धन्याकं जीरकं मेथी धात्रीफलमुषीरकम् ॥
त्रिसुगन्धिः शटी गन्धमाद्री कर्पूरकं वचा ।नखी मरुवकं कुष्ठं देवदारु विडङ्गकम् ॥
सरलं पद्मकाष्ठञ्च बालकं भद्रमुस्तकम् ।ग्रन्थिकञ्च जटामांसी पलाशः शैलजं शमी ॥
अर्कर्च्चोगरुकं दूर्व्वा मुरा मांसी च कुङ्कुमम् ।अपामार्गो मधुरिका विकासा खदिरः कुशा ॥
चातुर्ज्जातकसत्त्वोऽथोऽष्टवर्गो यज्ञडुम्बरः ।नागेश्वरश्च कस्तूरी त्रिफला पक्वकेशरम् ॥
कक्कोलं धातकीपुष्पं त्रिकटु रेणुकं यवः ।तिलाः कुन्दुरु ललुकं भार्गी गोरोचना वकः ॥
शुण्ठी पुष्पञ्च नहुनी श्रीफलं वंशलोचना ।इन्दीवरं बहुसुता वकुलं मालतीदलम् ॥
इन्द्रबीजं कोकनदं जयन्ती गजपिप्पली ।श्वेतापराजितापुष्पं सर्व्वौषधिगणः स्मृतः ॥
”इति पाद्मोतरखण्डे १०७ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सर्वौषधिगण
पु०
 सर्वासामोषधीनां गणः । “मुरा मांसीवचा कुष्ठं शैलेयं रजनीद्वयम् । शठीचम्पकमुस्तञ्च सर्वौषघिगणः स्मृतः” शब्दच० उक्ते द्रव्यगणे ।